thumb|240px|Brama Kantaka thumb|240px|Pamiątkowa tabliczka na skale Niżnia Kościeliska Brama zwana dawniej Międzyściany, a następnie Bramą Kantaka – ciasne wrota skalne, o pionowych niemal skałach, wyrzeźbione przez Kościeliski Potok w bardzo twardych jurajskich wapieniach w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Ma szerokość około 10 m, długość około 30 m, a jej dno znajduje się na wysokości 935 m. Tworzące ją wapienne skały porastają m.in. wawrzynek wilczełyko, suchodrzew czarny i naskalne murawy ze stokrotnicą górską, skalnicą gronkową i paprociami.
Znajduje się w odległości 0,5 km od wylotu doliny – przysiółka Kiry. Zachodnie obramowanie tworzą zbocza Przedniej Kopki, wschodnie Małego Regla. Pomiędzy nimi znajduje się droga i trasa turystyczna przez dolinę.
Od pierwszej połowy XIX w., kiedy Tatry stały się celem turystycznych wypraw, jednym z najczęstszych ich celów była Dolina Kościeliska. Praktycznie każdy z odwiedzających ją po raz pierwszy zwracał uwagę na wyjątkową formę jej wylotu. Seweryn Goszczyński, który odwiedził Dolinę Kościeliską w 1832 r., w swym „Dzienniku podróży do Tatrów” pisał później: Naraz gościniec (...) skręcił się ku południowi, pojrzałem przed siebie, na tę i na tę stronę pasma wysokich gór świerkami okrytych; tylko w jednym miejscu przerwa aż do dna doliny, na kilka sążni szeroka, po jednej i po drugiej stronie dwie ogromne skały, jak dwie kolumny w bramie, a spomiędzy nich Czarny Dunajec wypadał – to wjazd w Kościeliską dolinę!.
Przejście między skałami bywało często niszczone przez wezbrany potok. Naprawy bywały niedbałe, a przejazd tradycyjnymi furkami góralskimi bardzo utrudniony. Żalił się na to Eugeniusz Janota, który na początku lat 70. XIX w. w szkicu „Dolina Kościeliska w Tatrach” pisał: ...dolina znacznie się zwęża, skaliste ściany obu boków zbliżają się tak do siebie że tylko dla potoku wolne zostaje miejsce, zwane Bramą. Po nad potokiem za pomocą sąsieka z tramów sporządzonego i do potoka wpuszczonego i ponarzucanych do tego sąsieka głazów urządzono przejście i niby drogę, bo kilkusążniowej przestrzeni zarzuconéj skalem, jak takowe padło, bez ułożenia porządnego, bez zasypania z wierzchu drobnym kamieniem i żwirem, przecież nie można nazwać drogą. Niżej, pisząc o Dolinie Kościeliskiej dodawał jeszcze: ...przystęp do niéj, niby ulica między zbliżającemi się do siebie z obu stron skałami, zwie się między ściany.
Nazwa „Brama Kantaka” nadana została w 1887 r. przez Towarzystwo Tatrzańskie na cześć polskiego polityka, posła na Sejm pruski i zasłużonego działacza tego towarzystwa – Kazimierza Kantaka. Na skale za potokiem znajduje się też pamiątkowa tablica z jego nazwiskiem. Później postanowiono nie nadawać obiektom w Tatrach nazw pochodzących od nazwisk i wprowadzono nazwę Niżnia Kościeliska Brama. Jest to jedna z trzech Bram Kościeliskich, pozostałe to Pośrednia (Brama Kraszewskiego) i Wyżnia Kościeliska Brama (Brama Raptawicka).
W Bramie Kantaka Niemcy w czasie II wojny światowej planowali zbudować zaporę spiętrzającą wody Kościeliskiego Potoku, rozpoczęli nawet prace badawcze. Po II wojnie światowej komunistyczne władze również miały takie plany. Pamiątką po tych planach jest sztolnia wykuta w 1954 r. we wschodniej ścianie (przez niektórych turystów mylnie uważana za jaskinię). Tuż za Bramą Kantaka znajduje się duża polana – Wyżnia Kira Miętusia z bacówką. Prowadzony jest tutaj kulturowy wypas owiec.
Szlaki turystyczne – zielony z Kir dnem Doliny Kościeliskiej do schroniska na Hali Ornak. Czas przejścia: 1:40 h, ↓ 1:35 h
Przypisy E. Janota: „Dolina Kościeliska w Tatrach”, w: W tamtym czasie powszechnie uznawano Potok Kościeliski za źródłowy ciek Czarnego Dunajca
Kategoria:Turnie i skały polskich Tatr Kategoria:Turnie i skały Tatr Zachodnich