Naszacowice (Naszczowice; w 2. poł. XX wieku okresowo również NaszęcowiceNazwa „Naszęcowice” występuje w Spisie miejscowości Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, Warszawa 1967, s. 735.) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Podegrodzie. Jest jedną z najstarszych miejscowości w Małopolsce. Graniczy z gminami Stary Sącz i Łącko.

thumb|250px|Wzgórze grodowe thumb|250px|Budowany kościół Św. Urszuli Ledóchowskiej thumb|250px|Remiza OSP w budynku starej szkoły

Położenie Naszacowice położone są w Kotlinie Sądeckiej, na lewym brzegu Dunajca, u ujścia rzeki Słomki i Jastrząbka. Leży na wysokości od 300 do 450 m n.p.m. Zajmuje 3,90 km² (6,0% powierzchni gminy). Graniczy z: Podegrodziem, Juraszową, Rogami, Olszanką, Kadcza, Gołkowicami Dolnymi. Przez południową część wsi przebiega obwodnica Podegrodzia, w ciągu drogi wojewódzkiej nr 969 (Stary Sącz – Nowy Targ).

Części wsi +Integralne części wsi Naszacowice SIMC Nazwa Rodzaj0460612 Drapka część wsi0460629 Łazy Naszczowskie część wsi0460635 Łysa Góra część wsi0460658 Podglinka część wsi0460670 Zalas część wsi

Toponimika nazwy Nazwa pochodzi od jej założyciela Nosacza, co wyklucza tezę wiążącą nazwę wsi z Sączem. Mówiła ona, że Naszacowice to osada na dawnym Sączu, czyli Naszącowice. Najstarsze zapisy nazwy pochodzą z lat 1233 i 1292 i brzmi ona: Nossaczouicy. Dokumenty z 1353 roku podają nazwę de Naszocowice. Jan Długosz w „Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis” zapisuje nazwę na dwa sposoby: Nossaczowycze i Noszaczowycze. Spis miejscowości z 1794 roku podaje dwie nazwy: Naszacowice i Naschatowitz Colonia.

Historia Na przełomie VIII i IX w. istniał tu duży gród warowny o powierzchni ok. 15 ha, który pełnił rolę centrum w tym regionie. W Naszacowicach znajdują się resztki grodziska z epoki łużyckiej i z okresu wczesnego średniowiecza. W IX–XI wieku pełniło ono rolę centrum osadniczego dla Kotliny Sądeckiej i było ważnym punktem strażniczym na szlaku handlowym biegnącym wzdłuż DunajcaG. Leńczyk, Katalog grodzisk i zamczysk z terenu Małopolski, Muzeum Archeologiczne w Krakowie, Kraków 1983, s. 26; J. Marszałek, Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach, Wydawnictwo Stanisław Kryciński, Warszawa 1993, s. 153-157.

Wieś, ulokowana w 1293 roku na prawie magdeburskim, należała przed rozbiorami Polski do zakonu klarysek ze Starego Sącza. W XVI w. Naszacowice były własnością Jana Wierzbięty (herbu Janina). W 1789 roku w ramach akcji kolonizacyjnej cesarza Józefa II osiedliło się tu 8 rodzin niemieckich.

Wiosną 1941, w Naszacowicach, powstał oddział Batalionów Chłopskich, którym dowodził Józef Krzyżak ps. „Potok”. Teren działania oddziału obejmował gminy Podegrodzie i Stary Sącz. Licząca około 20 partyzantów jednostka przeprowadziła kilkadziesiąt akcji bojowych i dywersyjno-sabotażowych.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii w Podegrodziu.

Zabytki Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Grodzisko w NaszacowicachWczesnośredniowieczne grodzisko istniejące od VIII do XI wieku (o pow. 10 ha). Część znalezionych tu pamiątek można zobaczyć w Muzeum Lachów Sądeckich

Edukacja We wsi znajduje się filia Gminnego Ośrodka Kultury w Podegrodziu, która prowadzi m.in. punkt biblioteczny.

Sport W miejscowości znajduje się boisko sportowe Orlik Plus, z którego bezpłatnie korzystają mieszkańcy wsi.

Sztuka We wsi mieszka Kazimierz Twardowski, malarz akwarelowy. Jego dzieła to przede wszystkim pejzaże, prezentowane w Polsce i za granicą. We własnym domu prowadzi małą galerię. Dwa razy otrzymał nagrodę im. Bolesława Barbackiego, za całokształt twórczości. Jest też autorem polichromii kościoła św. Jakuba w Podegrodziu.

OSP Naszacowice Historia Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Naszacowicach jest stosunkowo młodą jednostką, gdyż powstała w 2007. Jednostka posiada na wyposażeniu: samochód Magirus Deutz GBA 2,5/16 i motopompę oraz podstawowy sprzęt ratowniczy i gaśniczy.

Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Podegrodzie (gmina) Kategoria:Wsie w powiecie nowosądeckim