Wasilij Wasiljewicz Smysłow, ros. Василий Васильевич Смыслов (ur. 24 marca 1921 w Moskwie, zm. 27 marca 2010 tamże) – rosyjski szachista, arcymistrz, mistrz świata w szachach w latach 1957–1958.

Życiorys thumb|left|180px|Wasilij Smysłow, 1972 Smysłow poświęcił się szachom po tym, jak w 1950 roku jako śpiewak operowy (baryton) nieskutecznie starał się o przyjęcie do moskiewskiego teatru Bolszoj. W późniejszych latach dawał recitale podczas turniejów szachowych, często przy akompaniamencie swojego przyjaciela, pianisty i arcymistrza Marka Tajmanowa.

Już w 1948 roku Smysłow był bliski zdobycia tytułu mistrza świata. Odbył się wówczas turniej z udziałem pięciu szachistów, który miał wyłonić kolejnego (po zmarłym dwa lata wcześniej Aleksandrze Alechinie) mistrza świata. Smysłow zajął w tym turnieju II miejsce1948 FIDE Title Tournament., tytuł zdobył zwycięzca – Michaił Botwinnik. Z nowym mistrzem świata Smysłow spotykał się w meczach o tytuł trzykrotnie. W 1954 roku, po wygraniu serii turniejów kwalifikacyjnych, Smysłow zremisował z Botwinnikiem, co według obowiązującego regulaminu było jednoznaczne z obroną tytułu przez Botwinnika. W kolejnym meczu w 1957 roku Smysłow pokonał mistrza świata i odebrał mu tytuł, ale na krótko. Rok później Botwinnik zwyciężył w meczu rewanżowym.

W późniejszych latach Smysłow brał udział w turniejach kwalifikacyjnych, ale nie udało mu się już awansować do meczu o mistrzostwo świata. Najbliższy tego celu był w 1983 roku, gdy mistrzem świata był Anatolij Karpow. W 1982 zajął II miejsce w turnieju międzystrefowym w Las Palmas1982 Las Palmas Interzonal Tournament., następnie w meczach pretendentów pokonał Roberta Hübnera i Zoltána Ribli, ale w finałowym meczu przegrał z późniejszym mistrzem świata Garrim Kasparowem 8½ – 4½1982-84 Candidates Matches..

W 1991 r. Smysłow wygrał pierwsze mistrzostwa świata seniorówThe World Senior Chess Championship.. W 1997 r. wystąpił w Groningen w pierwszych mistrzostwach świata rozegranych systemem pucharowym, odpadając w I rundzie po porażce z Aleksandrem Morozewiczem1997 FIDE Knockout Matches.. W 2001 r. uczestniczył w rozegranym w Amsterdamie meczu Weterani kontra Amazonki, w którym drużyna słynnych szachistów starszego pokolenia spotkała się z drużyną czołowych szachistek świataLadies vs. Veterans 2001.. Od tego czasu nie grywał w turniejach klasyfikowanych do szachowego rankingu ELO.

Według systemu Chessmetrics, najwyższy ranking osiągnął we wrześniu 1956 r., z wynikiem 2800 punktów zajmował wówczas 1. miejsce na świecie. Na liście rankingowej FIDE najwyżej sklasyfikowany był 1 lipca 1971 r., z wynikiem 2620 punktów dzielił wówczas 9-10. miejsce (wspólnie z Michaiłem Talem)FIDE rating history :: Smyslov, Vassily..

Za swoje zasługi odznaczony został m.in. orderem Lenina. Zmarł w wieku 89 lat z powodu niewydolności krążenia.

Mecze Smysłowa o mistrzostwo świata RokPrzeciwnikWynik1948turniej2. miejsce1954Botwinnikremis (+7-7=10)1957Botwinnikwygrana (+6-3=13)1958Botwinnikprzegrana (+5-7=11)W nawiasach:liczba wygranych, przegranych i zremisowanych partii.

Inne sukcesy indywidualne RokTurniejMiejsce1940Moskwa (mistrzostwa ZSRR)III m. za A.Lilienthalem i I.Bondarewskim1942mistrzostwa MoskwyI m.1944Moskwa (mistrzostwa ZSRR)II m. za M.Botwinnikiem1945mistrzostwa MoskwyI m.1946GroningenIII m. za M.Botwinnikiem i M.Euwem1947Warszawadz. II m. za S.Gligoriciem, wspólnie z I.Bolesławskim, L.Pachmanem i J.Sajtarem1947Moskwa (memoriał M.Czigorina)dz. III-IV m.1949Moskwa (mistrzostwa ZSRR)dz. I m. wspólnie z D.Bronsteinem1950WenecjaII m. za A.Kotowem1950Budapeszt (turniej pretendentów)III m. za I.Bolesławskim i D.Bronsteinem1951Leningrad (memoriał M.Czigorina)I m.1953Zurych (turniej pretendentów)I m.1953BukaresztIII m. za A.Tołuszem i T.Petrosjanem1955Hastingsdz. I m. wspólnie z P.Keresem1955ZagrzebI m.1955Moskwa (mistrzostwa ZSRR)II m. za J.Gellerem1956Amsterdam (turniej pretendentów)I m.1956Moskwa (memoriał A.Alechina)dz. I m. wspólnie z M.Botwinnikiem1959Moskwa (memoriał A.Alechina) dz. I m. wspólnie z D.Bronsteinem i B.Spasskim1961Dortmunddz. II m. za M.Tajmanowem, wspólnie z M.Udovciciem1962Mar del Platadz. II m. za L.Poługajewskim, wspólnie z L.Szabo1962Hawana (memoriał J.Capablanki)dz. II m. za M.Najdorfem, wspólnie z L.Poługajewskim1963HastingsIII m. za A.Kotowem i S.Gligoriciem1963Soczi (memoriał M.Czigorina)II m. za L.Poługajewskim1963Moskwa (memoriał A.Alechina)I m.1964SztokholmI m.1964Amsterdam (turniej międzystrefowy)dz. I m. wspólnie z B.Larsenem, B.Spasskim i M.Talem1964Hawana (memoriał J.Capablanki)dz. I m. wspólnie z W.Uhlmannem1965Hawana (memoriał J.Capablanki)I m.1965SantiagoI m.1966Mar del Plata I m.1966Polanica-Zdrój (memoriał A.Rubinsteina)I m.1967Monte CarloII m. za R.Fischerem1967Hawana (memoriał J.Capablanki)dz. III m. za B.Larsenem i M.Tajmanowem1967Moskwadz. I-II m.1967Palma de Mallorcadz. II-III m. za B.Larsenem, wspólnie z M.Botwinnikiem1968Polanica-Zdrój (memoriał A.Rubinsteina)I m.1969HastingsI m.1969Monte Carlodz. I m. wspólnie z L.Portischem1970Rovinj / ZagrzebII m. za R.Fischerem, wspólnie z V.Hortem, S.Gligoriciem i W.Korcznojem1971Amsterdam (turniej IBM)I m.1971Moskwa (mistrzostwa ZSRR)dz. II m. za W.Sawonem, wspólnie z M.Talem1971Moskwa (memoriał A.Alechina)III m. za A.Karpowem i L.Steinem1972Las Palmas dz. II za L.Portischem, wspólnie z B.Larsenem1973Cienfuegos (memoriał J.Capablanki) I m.1974ReykjavíkI m.1974WenecjaII m. za W.Liberzonem1975TeessideII m. za J.Gellerem1975SzolnokI m.1976Lone Pinedz. II m. za T.Petrosjanem, wspólnie m.in. z W.Browne’em i M.Najdorfem1977LeningradIII m. za O.Romaniszynem i M.Talem1978São PauloI m.1978Buenos AiresII m. za U.Anderssonem, wspólnie z R.Waganjanem i O.Panno1979Berlin Wschodnidz. I m. wspólnie z I.Csomem1980Buenos Airesdz. I-IV m.1980Kopenhaga (turniej Politiken Cup)dz. I m. wspólnie z A.Michalczyszynem1980BaguioII m.1980BarII m.1982Hastingsdz. II m. za W.Kuprejczykiem, wspólnie z J.Speelmanem1982Las Palmas (turniej międzystrefowy)II m. za Z.Riblim1984GrazI m.1986Kopenhaga (turniej Politiken Cup)dz. I m. wspólnie z A.Czerninem, J.Pigusowem i L.Cserną1988Rzymdz. I m. wspólnie z S.Majranoviciem i B.Gulko1990Buenos Airesdz. I m. wspólnie z J.Fernandezem Garcią1990Rzymdz. II m. za A.Milesem, wspólnie m.in. z J.Bariejewem1991GelsenkirchenII m. za A.Wyżmanawinem1994Amsterdamdz. I m. wspólnie z W.Unzickerem i S.Gligoriciem1997Malmö (turniej Sigeman & Co)dz. II m. za F.Hellersem, wspólnie z J.Timmanem, P.Cramling, I.Sokolovem i C.Hansenem

Sukcesy drużynowe Wasilij Smysłow był wielokrotnym reprezentantem Związku Radzieckiego w najważniejszych rozgrywkach drużynowych, w tym: 9 razy na szachowych olimpiadach (w latach 1952–1972), na których zdobył 9 złotych (drużynowo) oraz 4 złote, 2 srebrne i 2 brązowe medale (indywidualnie), 5 razy na drużynowych mistrzostwach Europy (w latach 1957–1973), na których zdobył 10 złotych medali (5 drużynowo i 5 indywidualnie), raz na drużynowych mistrzostwach świata (1985), na których zdobył 2 złote medale (1 drużynowo i 1 indywidualnie).

Publikacje Wasilij Smysłow My Best Games of Chess, 1935 – 1957 (Dover, 1972) Wasilij Smysłow 125 Selected Games (Cadogan, 1994)

Przypisy

Bibliografia W. Litmanowicz, J. Giżycki, Szachy od A do Z, tom II, Warszawa 1987, s. 1121–1125 ChessBase Megabase 2009 Vasily Smyslov 1921-2010

Linki zewnętrzne (1) (2) chessbase.com: Vasily Smyslov reaches 85 World Champion Vasily Smyslov dies at 89 The singer Vasily Smyslov GrandMaster Square >> Interview with GM Vassily Smyslov

Kategoria:Ludzie urodzeni w Moskwie Kategoria:Ludzie związani z Moskwą Kategoria:Mistrzowie świata w szachach Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Kategoria:Radzieccy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Rosyjscy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Szachiści XX wieku Kategoria:Szachiści Tigrana Petrosjana Moskwa Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Zmarli w 2010 Kategoria:Szachiści Buriewiestnika Moskwa