Instytut Sobieskiego (IS), zarejestrowany jako Fundacja Instytut Sobieskiego – ośrodek analityczny typu think tank, zarejestrowany w 2005 w formie prawnej fundacji.
Działalność Instytut prowadzi działalność naukowo-badawczą, wydawniczą i ekspercką. Przygotowuje z własnej inicjatywy raporty, komentarze i ekspertyzy dotyczące głównych obszarów swojej działalności. Jest organizatorem wielu międzynarodowych i krajowych konferencji, seminariów i paneli. Instytut koncentruje się na tematyce finansów publicznych, stosunków międzynarodowych, energetyce, transporcie publicznym.
Instytut w latach 2003–2010 wydawał konserwatywny kwartalnik Międzynarodowy Przegląd Polityczny. W latach 2011–2015 był organizatorem corocznego kongresu Polska – Wielki Projekt. Od 2016 roku realizuje projekt Akademia Sobieskiego. Instytut jest także odpowiedzialny za organizację Krajowej Ligi Innowacji, pod patronatem Ministerstwa Rozwoju, Ministerstwa Energii i Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.
Najważniejsze publikacje Eksperci Instytutu Sobieskiego opracowali w 2004 roku raport pt. „Publiczne wysłuchanie: Kontrola stanowienia prawa przez obywateli”, który stał się podstawą wprowadzenia w Polsce instytucji wysłuchania publicznego. Na początku 2007 roku zespół ekspertów i analityków instytutu opracował „Program polityki rodzinnej”, który był podstawą przedstawionego przez Jarosława Kaczyńskiego i minister Joannę Kluzik-Rostkowską projektu nowej polityki prorodzinnej.
W 2010 roku Instytut opublikował raport „Prawdziwy dług Polski”, w którym ekspert Paweł Dobrowolski przedstawił kwestie ukrytego długu i sposobu prezentowania zadłużenia sektora publicznego. W 2011 roku ekspert Leszek Skiba przedstawił raport „Rządzić państwem. Centrum decyzyjne rządu w wybranych krajach europejskich”, w którym przedstawiono sposób funkcjonowania kancelarii premiera w zachodnich państwach jako organu planującego i koordynującego wieloletnią politykę społeczną. W 2012 roku opublikowana została zbiorowa praca zespołu ekspertów „Katastrofa. Bilans dwóch lat”, w której podsumowano działania państwa w obszarze katastrofy smoleńskiej. W tym samym roku ukazał się raport pod redakcją Macieja Rapkiewicza, „Jednostki samorządu terytorialnego wobec kluczowych wyzwań strukturalnych”, który był swoistym przewodnikiem w rozwiązywaniu problemów, z jakimi mierzą się jednostki samorządu terytorialnego wszystkich szczebli. Instytut przedstawił też raport „Samoleczenie”, którego autorem był dr hab. n. med. Krzysztof Krajewski-Siuda. W raporcie przedstawiono liczne aspekty, teoretyczne i praktyczne, związane z wiedzą o samoleczeniu, pod kątem aspektów biomedycznych, legislacyjnych, społeczno-ekonomicznych i etycznych. Pod koniec 2012 roku pod redakcją Jana Filipa Staniłki ukazała się praca zbiorowa pt. „Europejski ład gospodarczy w 2020 roku”. Była to swoista ocena sytuacji dotycząca integracji europejskiej i stabilności strefy euro.
W 2014 roku Paweł Soloch, ówczesny Prezes Instytutu, opublikował raport „Budowanie zdolności obronnych państwa i postaw proobronnościowych”, który w sposób krytyczny omawiał rolę budowania zdolności obronnych państwa w kontekście programów wyborczych polskich partii politycznych po 1989 roku. W tym samym roku przedstawiono raport „Węgry Orbana – wzór czy przestroga?”, który był zbiorową pracą Leszka Skiby, Macieja Rapkiewicza i Mateusza Kędzierskiego. W raporcie w sposób obiektywny podsumowano dokonania rządu Wiktora Orbana. Rok później ukazał się raport „Organizacje proobronne w systemie bezpieczeństwa państwa”, którego autorem był ponownie Paweł Soloch. Raport poruszał kwestię wykorzystania społecznych organizacji proobronnych, ratowniczych oraz paramilitarnych i włączenia ich w system bezpieczeństwa państwa.
Istotnym dorobkiem Instytutu jest seria raportów eksperta Tomasza Stysia. Pod koniec 2014 roku ukazał się pierwszy raport „Rynek gospodarowania odpadami komunalnymi w Polsce. Perspektywa 2030”, w którym podkreślone zostały wyzwania stojące przed organami władzy publicznej, które otrzymały liczne obowiązki związane z gospodarowaniem i odbiorem odpadów. W 2016 roku ukazały się aż trzy raporty autorstwa Stysia, z czego dwa z nich dotyczyły gospodarowania odpadami, zaś trzeci inteligentnego transportu. „Krajowy Plan Gospodarki Odpadami 2030” omawiał wyzwania, jakie stanęły przed Polską w związku z wdrożeniem przez Unię Europejską nowych ustaleń w kwestii gospodarowania odpadami oraz polityki klimatyczno-energetycznej. „System gospodarowania odpadami opakowaniowymi w Polsce” nawiązuje z kolei do wdrożonego przez Unię obiegu zamkniętego gospodarowania odpadami. Raport „Inteligentny transport – wpływ na polską gospodarkę” dotyczy rozwoju transportu współdzielonego oraz możliwości dla gospodarki państwa, jakie ta forma transportu ze sobą niesie. Na początku 2017 roku został opublikowany raport „Rynek gospodarowania zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym w Polsce” rozszerza informacje zawarte we wcześniejszych raportach, szczególną uwagę poświęcając systemowi gospodarki zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym.
W 2016 roku zespół ekspertów przedstawił raport „Innowacyjność w Polsce. Co można zmienić?”, który zawierał rekomendacje dla rządu w kwestii wspierania innowacyjności w Polsce. W 2017 roku przedstawiono raport „Nowy samolot bojowy dla Sił Powietrznych RP”, w którym przedstawione zostały możliwe warianty zakupu samolotów bojowych w programie „Harpia”, oraz „Uruchomienie Centralnego Portu Komunikacyjnego”, kompleksowo poddający analizie i przedstawiający strategiczne tezy rządowego projektu Centralnego Portu Komunikacyjnego.
Na początku 2018 roku ukazał się raport „Internet of Things (IoT) i Artificial Intelligence (AI) w Polsce”, rekomendujący wdrożenie rozwiązań z obszaru sztucznej inteligencji i internetu rzeczy w dobie nowej rewolucji przemysłowej.
W lutym 2019 roku ukazał się raport „Tramwaj dla polskich miast”https://sobieski.org.pl/tramwaj-dla-polskich-miast/ opracowany przez dr Łukasza Zaborowskiego, który stanowi użyteczny zbiór wskazań, jak współcześnie projektuje się systemy tramwajowe. Szczegółowo przedstawia zalety tramwaju jako środka transportu oraz narzędzia odnowy urbanistycznej.
W lipcu 2019 r. został opublikowany raport „Polska (prawdziwie) cyfrowa. 12 rekomendacji na lata 2019-2023”https://sobieski.org.pl/polska-prawdziwie-cyfrowa/, w którym eksperci Instytutu Sobieskiego oraz praktycy branży teleinformatycznej zaproponowali 12 rekomendacji, które powinny w Polsce być zrealizowane w kolejnej kadencji parlamentarnej.
W grudniu 2019 r. ukazały się łącznie trzy raporty:
„Nowy polski czołg. Rekomendacje dla Polski”https://sobieski.org.pl/nowy-polski-czolg/, który zawiera rekomendacje dotyczące stworzenia w Polsce programu budowy czołgu nowej generacji. „Partnerstwo publiczno-prywatne jako narzędzie rozwoju transportu tramwajowego w Polsce”https://sobieski.org.pl/ppp-dla-polskich-tramwajow/, którego autorami są eksperci Instytutu Sobieskiego: dr Agata Kozłowska i dr Łukasz Zaborowski oraz członek zarządu Bartłomiej Michałowski. Twórcy raportu postawili sobie za zadanie przygotowanie dokumentu, który pomoże polskim samorządom zdynamizować rozwój ich infrastruktury komunikacyjnej, w szczególności transportu tramwajowego. „Małe modułowe reaktory (SMR) dla Polski”https://sobieski.org.pl/smr-dla-polski/, autorką którego jest Anna Przybyszewska, we współpracy z Filipem Seredyńskim. Przedstawiono w nim dokumenty związane z polityką energetyczną Polski, pokazano ważne ekonomiczne aspekty związane z SMR-ami oraz bariery dla wprowadzenia tej technologii.
W sierpniu 2020 r. ukazał się raport autorstwa dr Janusza Wdzięczaka pt. „Jak płacą Polacy w epoce pieniądza cyfrowego? Przed i po COVID-19”https://sobieski.org.pl/jak-placa-polacy-w-epoce-pieniadza-cyfrowego/. Raport ma na celu scharakteryzowanie postaw polskich gospodarstw domowych oraz polskich przedsiębiorstw w świecie finansów ze szczególnym uwzględnienie przemian spowodowanych pandemią COVID-19.
Autorem raportu pt. „Opieka medyczna nad osobami starszymi z chorobami neurodegeneracyjnymi w erze postępującej cyfryzacji”https://sobieski.org.pl/opieka-medyczna-nad-osobami-starszymi-w-erze-postepujacej-cyfryzacji/ jest dr Piotr Hańczyc. Dokument powstał we współpracy z dr Martą Sochocką i prof. Jerzym Leszkiem we wrześniu 2020 r. W raporcie zostały ujęte prognozy oraz rekomendacje ekspertów mające na celu poprawę sytuacji opieki nad osobami starszymi z chorobami neurodegeneracyjnymi.
Także we wrześniu 2020 r. powstał raport „Polska (prawdziwie) cyfrowa – po COVID-19”https://sobieski.org.pl/polska-prawdziwie-cyfrowa-po-covid-19/ autorstwa Bartłomieja Michałowskiego we współpracy z Krzysztofem Komorowskim i Agatą Kozłowską. Cele raportu to:
przypomnienie polskim politykom i decydentom 12 rekomendacji, które zostały zaproponowane w lipcu 2019 r. w raporcie Instytut Sobieskiego „Polska (prawdziwie) cyfrowa” pokazanie co się zmieniło w obszarze cyfryzacji przez ostatni rok, nie tylko w wyniku pandemii wsparcie dyskusji i procesu szukania najlepszych rozwiązań służących rozwojowi ekonomicznemu i społecznemu Polski
W listopadzie 2020 r. powstały dwa raporty:
„Spór polityczny wokół praworządności w Unii Europejskiej”https://sobieski.org.pl/spor-polityczny-wokol-praworzadnosci-w-ue/ autorstwa prof. Tomasza Grzegorza Grosse'a we współpracy z Filipem Seredyńskim, pokazuje sposób funkcjonowania instytucji Unii Europejskiej na przykładzie kryzysu wokół praworządności „Energetyka jądrowa dla Polski”https://sobieski.org.pl/energetyka-jadrowa-dla-polski/ zawiera nawiązanie do dyskusji, czy energia jądrowa powinna być traktowana tak samo jak „brudne” technologie, czy też jest źródłem czystej energii, wywierającej znacznie mniejszą presję na środowisko
„Głos społeczeństwa obywatelskiego w debacie «Konferencja o Przyszłości Europy»”https://sobieski.org.pl/glos-ekspertow-z-v4-ustroj-ue-energetyka-cyfryzacja/ to raport, który powstał w kwietniu 2022 r. we współpracy ekspertów z czterech think-tanków. Raport jest głosem ekspertów z Grupy Wyszehradzkiej (V4), w trakcie trwającej Konferencji w sprawie przyszłości Europy, która rozpoczęła się 9 maja 2021 roku.
W październiku 2022 r. ukazał się raport pt. „Bezpieczeństwo Polski po szczycie NATO w Madrycie”https://sobieski.org.pl/bezpieczenstwo-polski-po-szczycie-nato-w-madrycie/ autorstwa dr Tomasza Pawłuszki. W pierwszej części raportu dokonano analizy pozycji międzynarodowej Polski jako państwa średniego, które dba o swoje bezpieczeństwo zarówno poprzez politykę własną, jak i sojusze. W części drugiej oddano głos ekspertom, którzy oceniali wpływ najnowszych wydarzeń międzynarodowych na polską politykę bezpieczeństwa.
W kwietniu 2023 r. został opublikowany raport „Polska (prawdziwie) cyfrowa – automatyka i robotyka przemysłowa”https://sobieski.org.pl/polska-prawdziwie-cyfrowa-automatyka-i-robotyka-przemyslowa/. Jest on spojrzeniem na rynek automatyki i robotyki przemysłowej w Polsce z kilku perspektyw.
Autorami raportu pt. „Infrastruktura dual-use w formule partnerstwa publiczno-prywatnego”https://sobieski.org.pl/infrastruktura-dual-use-w-formule-partnerstwa-publiczno-prywatnego/, który został opublikowany w maju 2023 r., są Agata Kozłowska, ekspert IS ds. infrastruktury i PPP oraz Kacper Kozłowski. W raporcie poddano analizie – z punktu widzenia form jej realizacji – zarówno infrastrukturę krytyczną, jak i obiekty, czy budynki, które mogą posłużyć wykorzystaniu na wypadek zagrożenia (obiekty infrastrukturalne o szerokim przeznaczeniu), a także infrastrukturę w zakresie obronności i bezpieczeństwa.
We wrześniu 2023 r. powstał raport „Polskie firmy z rynku robotyki, internetu rzeczy i sztucznej inteligencji oraz finansowanie pre-IPO”https://sobieski.org.pl/polskie-firmy-z-rynku-robotyki-internetu-rzeczy-i-sztucznej-inteligencji-oraz-finansowanie-pre-ipo/. Tematem raportu są innowacyjne polskie firmy z wspomnianej branży oraz ich finansowanie w tzw. serii B lub pre-IPO.