Zahi Hawass (arab. زاهي حواس, ur. 28 maja 1947 w Damietcie) – jeden z czołowych egiptologów na świecie, wieloletni sekretarz generalny Najwyższej Rady Starożytności przy egipskim Ministerstwie Kultury, po przekształceniu Rady w Ministerstwo Starożytności w 2011 roku przez kilka miesięcy sprawował urząd ministra. Zdobył międzynarodową sławę także poza środowiskiem archeologów dzięki częstym występom w telewizyjnych programach popularnonaukowych kanału Discovery Civilisation poświęconych cywilizacji staroegipskiej. Prowadzi działania na rzecz zwrócenia Egiptowi przechowywanych w muzeach całego świata staroegipskich zabytków.
Kariera zawodowa Zahi Hawass studiował pierwotnie prawo, zrezygnował jednak z tego kierunku i podjął studia w zakresie greckiej i rzymskiej archeologii w Aleksandrii, gdzie w roku 1967 zdobył licencjat. W 1969 roku został inspektorem służby starożytności. Dyplom w zakresie egiptologii otrzymał w 1980 roku na Uniwersytecie Kairskim. Dzięki stypendium Fundacji Fulbrighta kontynuował studia w zakresie egiptologii i syryjsko-palestyńskiej archeologii w Filadelfii, gdzie doktoryzował się w roku 1987. Od roku 1988 prowadził wykłady z archeologii, kultury i historii na American University in Cairo oraz Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles. Pod koniec lat 80. został szefem służby zabytków w Gizie. W 1998 roku został mianowany na stanowisko Podsekretarza do spraw Zabytków w Gizie, w latach 2002–2011 był sekretarzem generalnym Najwyższej Rady Starożytności.
31 stycznia 2011 roku został ministrem ds. starożytności w rządzie Isama Szarafa. Stanowisko stracił 17 lipca 2011 roku w ramach rekonstrukcji rządu, a powodem były jego ścisłe związki z obalonym prezydentem Husnim MubarakiemEgipski Indiana Jones stracił posadę. Na jak długo?.
Projekty badawcze Obok działalności w egipskim Ministerstwie Kultury Zahi Hawass jest też kierownikiem wykopalisk na następujących stanowiskach archeologicznych: Piramida Mykerinosa w Gizie Piramida Chefrena w Gizie Grobowce na południowy wschód od Sfinksa Piramida Tetiego w Sakkarze Nazlat al-Batran Bani Jusuf
Kontrowersje wokół osoby Chociaż Zahi Hawass cieszy się wśród archeologów niekwestionowanym autorytetem w sprawach starożytnego Egiptu oraz uznaniem za popularyzowanie egiptologii na świecie, często zarzuca się mu zbytnie reklamowanie własnej osoby w programach telewizyjnych z jego udziałemThe Show-Biz Pharaoh of Egypt's Antiquities. Niektórzy zarzucają mu również, że przesadnie wyolbrzymia on wagę swoich dokonań w programach telewizyjnych, a rzekome transmisje z badań archeologicznych (np. przewiercenie otworu przez kamienne drzwi w piramidzie Cheopsa czy otwarcie liczącego ponad 4500 lat sarkofagu) są w rzeczywistości inscenizowane po wcześniejszym wykonaniu właściwych badań przez Zahiego HawassaRoboter findet kleinen Raum in Cheops-Pyramide.
Niektórzy zarzucają mu również, że jako szef Najwyższej Rady Starożytności odsuwał od badań innych egiptologów, aby mógł sobie samemu przypisać zbadanie danego zagadnienia.
Nagrody i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (Polska, 2020) Komandor Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (Włochy, 2007) Oficer Orderu Sztuki i Literatury (Francja, 2007) Wielka Srebrna Odznaka Honorowa z Gwiazdą za Zasługi dla Republiki Austrii (Austria, 2010) Krzyż Wielki Orderu Słońca Peru (Peru, 2011) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (Polska, 2010) Złota i Srebrna Gwiazda Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia, 2021)
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona dr. Zahiego Hawassa
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Pensylwanii Kategoria:Egiptolodzy Kategoria:Egipscy naukowcy Kategoria:Egipscy ministrowie Kategoria:Osobowości telewizyjne Kategoria:Odznaczeni Orderem Wschodzącego Słońca Kategoria:Odznaczeni Orderem Słońca Peru Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej Kategoria:Oficerowie Orderu Sztuki i Literatury Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Urodzeni w 1947 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej