thumb|Toyota Prius to najlepiej sprzedający się samochód hybrydowy na świecie. Globalna sprzedaż przekroczyła 3,36 miliona egzemplarzy we wrześniu 2014 roku.
Samochód hybrydowy – samochód z napędem hybrydowym, najczęściej wyposażony w silnik spalinowy i jeden lub kilka elektrycznych. Obecność napędu elektrycznego ma na celu albo zmniejszenie zużycia paliwa, albo zwiększenie mocy samochodu. Sposób i stopień wykorzystania silników elektrycznych różni się w poszczególnych pojazdach. Obok hybrydowych samochodów osobowych występują także ciężarówki, traktory i autobusy hybrydowe.
Nowoczesne samochody hybrydowe wykorzystują technologie zwiększające wydajność energetyczną, takie jak ładowanie baterii poprzez odzyskiwanie energii z hamowania, zamiast marnować ją na bezproduktywną energię cieplną wytwarzaną przez tarcie hamulców. W niektórych rozwiązaniach silnik spalinowy jest wykorzystywany do wytwarzania energii elektrycznej zasilającej silnik elektryczny. W wielu samochodach hybrydowych emisja spalin jest zmniejszana także przez wyłączanie silnika spalinowego na postoju i włączanie go, gdy jest potrzebny. Dodatkowo współpraca z silnikiem elektrycznym umożliwia utrzymywanie silnika spalinowego w stanie optymalnej wydajności. Jeśli silnik spalinowy pracuje na niskich obrotach, jego wydajność jest również bardzo niska, gdyż najwięcej energii potrzebuje na pokonanie własnych oporów. W napędzie hybrydowym można wykorzystać tę rezerwę – zwiększyć obroty silnika spalinowego do poziomu optymalnego na potrzeby ładowania bateriiSamochody hybrydowe – jak działają, magazyn-motoryzacyjny.pl.
W 1900 roku Ferdynand Porsche zaprezentował na Wystawie Światowej w Paryżu Lohner-Porsche Mixte Hybrid, pierwszy hybrydowy samochód spalinowo-elektryczny na świecieHistory of Hybrid Vehicles, hybridcars.com, 14 czerwca 2011. Wspólnicy Jacob Lohner i Porsche sprzedali 300 egzemplarzy tego pojazdu.
Samochody hybrydowe stały się powszechnie dostępne dopiero w 1997 roku w Japonii za sprawą Toyoty Prius. Następnym modelem była Honda Insight w 1999 rokuMatt Lake, HOW IT WORKS; A Tale of 2 Engines: How Hybrid Cars Tame Emissions, nytimes.com, 8 listopada 2001. Na początku traktowano je jako ciekawostkę, interesującą szczególnie dla osób zaangażowanych w ochronę środowiska. Niskie ceny benzyny powodowały jednak niewielkie zainteresowanie masowego nabywcy. Sytuacja zmieniła się w następnej dekadzie, kiedy ceny ropy zaczęły gwałtownie rosnąć. W późnych latach 2000. także inni producenci zaczęli wprowadzać na rynek modele hybrydowe, nieraz opierając się na licencji napędu hybrydowego Toyoty, która najintensywniej rozwija tę technologięToyota Builds Thicket of Patents Around Hybrid To Block Competitors, online.wsj.com, 1 lipca 2009.
Pierwszym produkowanym seryjnie samochodem hybrydowym była Toyota Prius, wprowadzona na rynek w 1997 roku. Innymi przykładami powszechnie dostępnych samochodów hybrydowych są m.in. hybrydowe wersje modeli Toyoty: Auris, Yaris, Camry i Highlander, Honda Insight, Lexus GS450h, Chevrolet Volt, Opel Ampera, Nissan Altima Hybrid.
Sprzedaż na świecie Do października 2014 roku na świecie zostało sprzedanych około 9 milionów hybryd. Dominującą pozycję utrzymuje Toyota, której sprzedaż samochodów hybrydowych przekroczyła w październiku 7 mln egzemplarzyToyota sprzedała na świecie już ponad 7 milionów samochodów hybrydowych, www.toyotanews.pl, 15 października 2014. Drugą pozycję zajmuje Honda, która do czerwca 2014 roku sprzedała ponad 1,35 mln hybrydToyota Strengthens Grip on Japan EV, Hybrid Market, 7 marca 2014, wardsauto.comToyota Remains Unchallenged Global Hybrid Leader, 20 sierpnia 2014, wardsauto.com. Granicę miliona hybryd Honda przekroczyła we wrześniu 2012 rokuCumulative worldwide sales of Honda hybrids passes 1 million units, http://www.greencarcongress.com, 15 października 2012. Ford sprzedał 375 tysięcy w USA do września 2014 roku. Do marca 2014 roku Hyundai i Kia sprzedały łącznie na świecie 200 hybrydHyundai-Kia reports cumulative global hybrid sales of 200,000 units, technology.ihs.com, 16 maja 2104.
Pierwszy milion hybryd Toyota Motor Corporation sprzedała do maja 2007 roku; 2 miliony do sierpnia 2009 roku, 5 milionów do marca 2013 roku, 6 milionów do grudnia 2013 rokuToyota cumulative global hybrid sales pass 5M, nearly 2M in US, greencarcongress.com, 17 kwietnia 2013Toyota Global Hybrid Sales Top Two Million Mark, www.kbb.com, 5 września 2009. Do września 2014 roku sprzedaż Toyoty Prius na świecie osiągnęła 3,36 miliona samochodów i była dostępna w 80 krajach i regionach. Łączna sprzedaż samochodów z rodziny Priusa osiągnęła 4,78 miliona hybryd i hybryd typu plug-in do września 2014 rokuToyota sprzedała na świecie już ponad 7 milionów samochodów hybrydowych, www.toyotanews.pl, 15 października 2014.
W lipcu 2015 roku łączna liczba hybryd Toyoty przekroczyła 8 milionów. W 2014 roku sprzedaż hybryd Toyoty wyniosła 1,266 mln egzemplarzyToyota sprzedała na świecie już ponad 8 milionów samochodów hybrydowych, toyotanews.pl, 21 sierpnia 2015.
W październiku 2015 roku sprzedaż hybryd Toyoty w Europie przekroczyła milion egzemplarzy. Najpopularniejszym modelem hybrydowym w Europie jest Auris Hybrid. W 2015 roku oferta Toyota Motor Europe obejmowała 14 modeli: (1) Prius, (2) Prius +, (3) Prius Plug-in, (4) Yaris Hybrid, (5) Auris Hybrid, (6) Auris Hybrid Touring Sports, (7) Camry Hybrid, oraz Lexusy (8) CT 200h, (9) GS 300h (10) GS 450h, (11) IS 300h, (12) LS 600h(L), (13) RX 450h 2x4 lub 4x4 i (14) NX 300hToyota sprzedała milion hybryd w Europie, toyotanews.pl, 2 grudnia 2015. W pierwszym kwartale 2019 hybrydy stanowiły już 50% całkowitej sprzedaży Toyoty w Europie. Najpopularniejszymi modelami były kolejno Yaris Hybrid, C-HR Hybrid oraz Corolla Hybrid.
W styczniu 2017 roku sprzedaż hybryd Toyoty na świecie przekroczyła 10 milionów egzemplarzy. W tym czasie marka oferowała na świecie 33 modele hybrydowe, a w Polsce 8 modeli.
We wrześniu 2018 roku Toyota sprzedała 2 miliony hybryd w Europie. W tym czasie na europejskim rynku było 17 modeli hybrydowych Toyoty i Lexusa.
W marcu 2020 roku globalna sprzedaż hybryd Toyoty przekroczyła 15 milionów aut, po 23 latach od premiery Priusa. Gama samochodów hybrydowych Toyoty i Lexusa na całym świecie liczy obecnie 44 modele.
W lipcu 2020 roku Toyota sprzedała 3 miliony hybryd w Europie. Udział hybryd w całkowitej sprzedaży Toyota Motor Europe wynosił w tym czasie 52%.
Klasyfikacja Rodzaje napędów hybrydowych
thumb|Toyota Prius to pełna hybryda mieszana (szeregowo-równoległa). Na zdjęciu Prius taksówka i Prius radiowóz policyjny thumb|Chevrolet Silverado Hybrid z lat 2005-2006 to częściowa hybryda thumb| BMW Concept 7 Series ActiveHybrid to częściowa hybryda
Podział ze względu na konfigurację napędu W napędzie hybrydowym równoległym silnik spalinowy i elektryczny są połączone mechanicznie z kołami napędowymi. Samochód może być napędzany tylko silnikiem spalinowym, tylko elektrycznym lub oboma równocześnie. Model ten jest stosowany w samochodach Hondy: Insight, Civic, Accord (Integrated Motor Assist). Drugi przykład to Belted Alternator/Starter (BAS Hybrid) General Motors w modelu Chevrolet MalibuHow Hybrid Cars and Trucks Work, ucsusa.org, 28 października 2013. W wielu modelach silnik spalinowy działa także jako generator prądu. Obecnie w użyciu komercyjnym napędy równoległe zawierają pełnowymiarowe silniki spalinowe i małe (max. 20 kW) silniki elektryczne oraz małe akumulatory. Silniki elektryczne mają bowiem jedynie wspierać główny silnik w wytwarzaniu momentu obrotowego w zespole napędowym, a nie być głównym źródłem mocy. Równoległe napędy hybrydowe są bardziej wydajne niż zespoły oparte jedynie na porównywalnych silnikach spalinowych, szczególnie w mieście, przy częstym zatrzymywaniu się i ruszaniu oraz na autostradach.
W napędzie hybrydowym szeregowym samochód napędzany jest bezpośrednio tylko silnikiem elektrycznym, zaś silnik spalinowy służy do napędu generatora jako źródła zasilania silnika elektrycznego i do ładowania baterii. Zestaw baterii jest w tym układzie zwykle o wiele większy, powodując zwiększenie kosztów produkcji. Gdy bateria się rozładowuje, silnik spalinowy doładowuje ją, by utrzymać jej naładowanie na optymalnym poziomie. Zwiększa wydajność silnika spalinowego, zwłaszcza przy obciążającej układ jeździe po mieście.
Napęd hybrydowy mieszany (tzw. pełna hybryda) łączy zalety obu powyższych rozwiązań – szeregowego i równoległego. Są najbardziej wydajne, ponieważ szeregowe napędy hybrydowe są bardziej wydajne przy niewielkich prędkościach, zaś równoległe przy wysokich prędkościach. Ich produkcja jest jednak droższa niż silników równoległych. Dominującym producentem zespołów napędowych hybrydowych mieszanych jest Toyota. Są one stosowane w samochodach Toyoty i Lexusa, Nissana i Mazdy (głównie na licencji Toyoty)Todd Zaun, Ford to use Toyota's hybryd technology, nytimes.com, 10 marca 2004, Forda i General Motors.
Bez względu na typ napędu hybrydowego, producenci stosują zwykle system ładowania baterii za pomocą odzyskiwania energii podczas hamowania.
Podział ze względu na stopień hybrydyzacji Pełny napęd hybrydowy. Samochód może czerpać energię albo tylko z silnika, albo tylko z baterii, albo z obu naraz[Sherry Boschert (2006). Plug-in Hybrids: The Cars that will Recharge America. Gabriola Island, Canada: New Society Publishers. . ss. 30-32]. Przykłady: Hybrid Synergy Drive Toyoty, system hybrydowy Forda, Two-Mode Hybrid produkcji General Motors/ ChryslerSam Abuelsamid, What is a mild hybrid?, green.autoblog.com, 4 marca 2009. Przykłady pojazdów: Toyota Prius, Toyota Auris Hybrid, Ford Escape Hybrid. Samochody te wymagają dużych, wydajnych akumulatorów. Dzięki zastosowaniu mechanizmu rozdzielającego moc pojazdy zyskują większą elastyczność kosztem zwiększenia stopnia złożoności układu.
Częściowy napęd hybrydowy. Samochody, które nie mogą być napędzane wyłącznie silnikiem elektrycznym nawet przez krótki czas, gdyż silniki elektryczne nie mają wystarczającej mocy. Częściowe hybrydy korzystają tylko z niektórych rozwiązań technologii hybrydowej. Oszczędność paliwa wynosi zazwyczaj nie więcej niż 15% w jeździe po mieście i 8-10% poza miastem. Częściowa hybryda to zasadniczo samochód konwencjonalny z rozbudowanym rozrusznikiem, pozwalającym na wyłączanie silnika spalinowego za każdym razem, gdy samochód zjeżdża z góry, hamuje lub zatrzymuje się, i szybkie uruchamianie silnika, gdy jest to potrzebne. Rozrusznik jest zwykle montowany między silnikiem i przeniesieniem napędu, zastępując konwerter momentu obrotowego. Dostarcza dodatkowej energii podczas zapłonu. Akcesoria takie jak radio czy klimatyzacja mogą być włączone, gdy nie działa silnik spalinowy. Baterie są ładowane podczas hamowania. W porównaniu do pełnych hybryd, częściowe hybrydy mają mniejsze baterie i mniejszy silnik elektryczny. Ich masa własna i koszt ich produkcji są dzięki temu mniejsze. Częściowymi hybrydami były wczesne hybrydy Hondy, w tym także pierwsza generacja Insight. Od 2006 roku Honda Civic Hybrid może poruszać się w niewielkim tempie tylko na silniku elektrycznym. Inny przykładem był produkowany w latach 2005-2007 Chevrolet Silverado Hybrid, pełnowymiarowy pick-up. Oszczędzał do 10% na wyłączaniu i włączaniu silnika spalinowego i odzyskiwaniu energii podczas hamowania. Częściowe hybrydy General Motors to Saturn Vue Green Line, Saturn Aura Greenline i Malibu Hybrid.
Hybrydy plug-in (PHEV)
thumb|Chevrolet Volt jest hybrydą plug-in.