Uniwersytet Wrocławski (UWr) – jeden z osiemnastu państwowych uniwersytetów klasycznych w Polsce, z siedzibą we Wrocławiu. Powstał pierwotnie w 1702 jako Academia Leopoldina, ufundowana przez cesarza Leopolda I, władającego Śląskiem jako król Czech (do których region ten należał od XIV w.). W 1811, już pod panowaniem pruskim, uczelnię połączono z Uniwersytetem Viadrina przeniesionym z Frankfurtu nad Odrą, a w 1945 została przekształcona w polski uniwersytet. Uczelnia swoimi tradycjami odwołuje się do dziedzictwa wrocławskich uczelni doby habsburskiej i prusko-niemieckiej oraz tradycji Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie [on-line] [dostęp 2012-12-12]., założonego w 1661 roku. Jest najstarszą uczelnią we Wrocławiu, na której studiuje blisko 23,5 tysiąca studentów.
Kształci studentów na studiach stacjonarnych, niestacjonarnych oraz wieczorowych. Uniwersytet Wrocławski jest uczelnią interdyscyplinarną kształcącą zarówno w zakresie nauk ścisłych, jak i humanistycznych. W jego ramach funkcjonuje 12 wydziałów i jednostki ogólnouczelniane.
Aktualnie (30 listopada 2018) zatrudnionych jest 1959 nauczycieli akademickich (z czego 164 na stanowisku profesora zwyczajnego, 288 na stanowisku profesora nadzwyczajnego, 1120 na stanowisku adiunkta, 126 na stanowisku asystenta, 6 na stanowisku docenta, 215 na stanowisku starszego wykładowcy i wykładowcy, 24 na stanowisku lektora oraz 16 bibliotekarzy dyplomowanych). Pod względem uzyskanych stopni naukowych na uczelni pracuje: 216 profesorów, 361 doktorów habilitowanych i 1017 doktorów. Uniwersytet ponadto współpracuje z emerytowanymi profesorami, których autorytet wspiera zarówno proces dydaktyczny, jak i przede wszystkim wymianę międzynarodową.
Według stanu na 2017 rok na uczelni studiowało łącznie 25 549 studentów, w tym 18 576 na studiach stacjonarnych, 5597 na studiach niestacjonarnych, 1376 obcokrajowców oraz 1406 doktorantów.
Według webometrycznego rankingu uniwersytetów świata ze stycznia 2015, pokazującego zaangażowanie instytucji akademickich w istnienie w sieci, uczelnia zajmuje 4. miejsce w Polsce wśród uniwersytetów, a na świecie 640. pośród wszystkich typów uczelniOgólnoświatowy ranking uczelni CSIC..
Kalendarium
thumb|Główny gmach uniwersytetu w XIX wieku 20 lipca 1505 – dokument fundacyjny króla Czech i Węgier Władysława II Jagiellończyka o utworzeniu czterowydziałowej uczelni, wystawiony w Budzie, niepotwierdzony przez papieża Juliusza II wskutek protestu Uniwersytetu Jagiellońskiego 21 października 1702 – złota bulla cesarza Leopolda I ustanawiająca jezuicką Akademię Leopoldyńską (Academia Leopoldina)O ustanowienie akademii we Wrocławiu zabiegał m.in. zaufany dyplomata cesarza i jego żony, Friedrich Wolf von Lüdinghausen. we Wrocławiu ze wszystkimi przywilejami ówczesnych uniwersytetów europejskich 15 listopada 1702 – inauguracja działalności Akademii Leopoldyńskiej w dniu imienin jej fundatora 6 grudnia 1728 – położenie kamienia węgielnego pod nowy gmach Akademii Leopoldyńskiej 1776 – kasacja Towarzystwa Jezusowego i oddanie Akademii Leopoldyńskiej pod nadzór państwa 24 kwietnia 1811 – Fryderyk Wilhelm III rozkazem gabinetowym zarządził przeniesienie do Wrocławia podupadającego ewangelickiego Uniwersytetu Viadrina we Frankfurcie nad Odrą (Brandenburgische Universität Frankfurt – Alma Mater Viadrina) i kontynuowanie jesienią wykładów we Wrocławiu wspólnie z tutejszą Akademią Leopoldyńską. Akt ten ustanowił Królewski Uniwersytet Wrocławski jako prawnego kontynuatora frankfurckiej Viadriny 3 sierpnia 1811 – ogłoszenie szczegółowego „planu połączenia” Akademii Leopoldyńskiej z Viadriną w nowy uniwersytet z pięcioma wydziałami (teologii katolickiej, teologii ewangelickiej, prawa, medycyny i filozofii) 19 października 1811 – uroczysta inauguracja roku akademickiego w Auli Leopoldina z oficjalnym ogłoszeniem przeniesienia Uniwersytetu Viadrina do Wrocławia i połączenia go z Leopoldiną. Uczelnia otrzymała łacińską nazwę Universitas literarum Viadrina W 1811, po reorganizacji uczelni, studiowało na wszystkich wydziałach łącznie 222 studentów; w 1914 było ich 3224, w tym 100 kobiet (według danych z uniwersyteckiej wystawy 2007–2008 dotyczącej historii uczelni) 21 lutego 1816 – oficjalne nadanie uczelni nazwy statutowej Königliche Universität zu Breslau – Universitas literarum VratislaviensisPiotr Hübner: Uniwersytet we Wrocławiu. (tłum. pol.: 'Królewski Uniwersytet we Wrocławiu – Wszechnica Wrocławska’)Marian Ptak: Nauczanie prawa na Państwowym Uniwersytecie we Wrocławiu (1811–1945).. Drugi człon nazwy wkrótce zmieniono na Universitas Vratislaviensis 1841 – Fryderyk Wilhelm IV powołał katedrę języków i literatur słowiańskich, „aby dać polskim studentom sposobność do doskonalenia się w mowie ojczystej” thumb|Fasada Collegium Maximum i balkon z rzeźbami J.A. Siegwitza thumb|Widok z wieży matematycznej Collegium Maximum 26 czerwca (ogłoszenie 2 sierpnia) 1911 – w 100. rocznicę powstania królewskiego uniwersytetu król i cesarz Wilhelm II nadał mu nową nazwę Schlesische Friedrich-Wilhelms-Universität (tłum. pol. 'Śląski Uniwersytet Fryderyka Wilhelma’) na cześć Fryderyka Wilhelma III, reorganizatora uniwersytetów w Prusach maj 1945 – do Wrocławia przyjechał z Krakowa polski zespół (Grupa Naukowo-Kulturalna) kierowany przez profesora Stanisława Kulczyńskiego (byłego rektora Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie), który został pierwszym rektorem polskiego Uniwersytetu Wrocławskiego 19 września 1945 – przekształcenie dekretem Rady Ministrów i Prezydium Krajowej Rady Narodowej niemieckich uczelni (Uniwersytetu Wrocławskiego i Politechniki Wrocławskiej) w polskie państwowe szkoły akademickie., co zapewniło ciągłość prawną niemieckich i polskich uczelni. W praktyce jednak było to faktyczne powołanie do życia obecnego Uniwersytetu Wrocławskiego 15 listopada 1945 – pierwszy wykład profesora Ludwika Hirszfelda 9 czerwca 1946 – uroczysta inauguracja Uniwersytetu Wrocławskiego 13 czerwca 1946 – wydanie pierwszego polskiego dyplomu magisterskiego 18 kwietnia 1952 – zmiana nazwy uczelni na Uniwersytet Wrocławski im. Bolesława Bieruta. 6 czerwca 1989 – zmiana nazwy uczelni na Uniwersytet Wrocławski. 2011 – ustanowienie nowego godłaNowy herb Uniwersytetu Wrocławskiego.
Władze uczelni W kadencji 2024–2028:
Władze rektorskie
Stanowisko Imię i nazwiskoRektor prof. dr hab. Robert OlkiewiczProrektor ds. umiędzynarodowienia dr hab. Patrycja MatuszProrektor ds. nauczania dr hab. Łukasz MachajProrektor ds. studenckich dr Łukasz PrusProrektor ds. badań naukowych prof. dr hab. Artur BłażejewskiProrektor ds. finansów i rozwoju dr hab. Arkadiusz Lewicki
Władze administracyjne Stanowisko Imię i nazwiskoDyrektor Generalny mgr Elżbieta SolarewiczGłówny Księgowy mgr Dorota Król
Struktura i wydziały Wydziały thumb|Wieża matematyczna Collegium Maximum (2009) Wydział Biotechnologii Wydział Chemii Wydział Filologiczny Wydział Fizyki i Astronomii Wydział Komunikacji Społecznej i Mediów Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Nauk Biologicznych Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych Wydział Nauk o Ziemi i Kształtowania Środowiska Wydział Nauk Społecznych Wydział Neofilologii Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Jednostki działające przy uczelni Dolnośląski Festiwal Nauki Fundacja dla Uniwersytetu Wrocławskiego Instytut Konfucjusza (zlikwidowany w 2023 r.) Międzyuczelniana Pracownia Balistyki i Mechanoskopii Sądowej Międzyuczelniane Centrum Biotechnologii Agregatów Lipidowych Międzyuczelniane Centrum Biotechnologii Agregatów Lipidowych dzieli się na 4 zespoły badawczeStruktura MCBiMS [on-line] [dostęp 2012-12-15].: Zespół Analizy Oddziaływań Liposom – Komórka Zespół Lipidów i Liposomów w Terapii Genowej Zespół Naturalnych i Sztucznych Lipidowych Nośników Substancji Bioaktywnych Zespół Teorii i Praktyki Agregatów Lipidowych Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego
Jednostki międzywydziałowe i ogólnouczelniane Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości Uniwersytetu Wrocławskiego Archiwum Biblioteka Uniwersytecka Centrum Edukacji Nauczycielskiej Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im. Willy’ego Brandta Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych Pełnomocnik Rektora ds. Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych: prof. dr hab. Piotr Chruszczewski Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego Studium Intensywnej Nauki Języka Angielskiego Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych Uniwersytet Trzeciego Wieku
Kierunki kształcenia Aktualnie Uniwersytet Wrocławski oferuje możliwość kształcenia na następujących kierunkach studiów: administracja archeologia astronomia bezpieczeństwo narodowe biologia biotechnologia chemia dyplomacja europejska dziennikarstwo i komunikacja społeczna ekonomia etnologia europeistyka filologia angielska filologia czeska filologia francuska filologia germańska filologia hiszpańska filologia indyjska i kultura Indii filologia klasyczna i kultura śródziemnomorska filologia niderlandzka filologia polska filologia rosyjska filologia serbska i chorwacka filologia ukraińska filozofia fizyka geografia geologia historia historia sztuki indywidualne studia informatyczno-matematyczne informacja naukowa i bibliotekoznawstwo informatyka komunikacja wizerunkowa kulturoznawstwo matematyka międzywydziałowe studia humanistyczne muzykologia ochrona środowiska pedagogika politologia praca socjalna prawo psychologia socjologia stosunki międzynarodowe zarządzanie migracjami zarządzanie projektami społecznymi
Posiadane uprawnienia Ranking Rankingi krajowe Ranking 2020 Perspektywy 10 Times (Europe) 4 Rankingi światowe QS World 801-1000 THE World 1001+ SIR 693 Uniwersytet Wrocławski posiada następujące uprawnienia jako uczelnia publiczna do: nadawania stopnia naukowego doktora nauk biologicznych w zakresie: biochemii biologii biotechnologii ekologii nadawania stopnia naukowego doktora nauk chemicznych w zakresie chemii nadawania stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w zakresie: archeologii bibliologii i informatologii filozofii językoznawstwa historii literaturoznawstwa kulturoznawstwa nauk o sztuce pedagogiki psychologii socjologii nadawania stopnia naukowego doktora nauk fizycznych w zakresie: astronomii fizyki nadawania stopnia naukowego doktora nauk matematycznych w zakresie: informatyki matematyki nadawania stopnia naukowego doktora nauk o Ziemi w zakresie: geografii geologii nadawania stopnia naukowego doktora nauk prawnych w zakresie prawa: nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk biologicznych w zakresie: biochemii biologii nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk chemicznych w zakresie chemii nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie: archeologii bibliologii i informatologii filozofii językoznawstwa historii literaturoznawstwa nauk o sztuce pedagogiki psychologii socjologii nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk fizycznych w zakresie: astronomii fizyki nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk matematycznych w zakresie: informatyki matematyki nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk o Ziemi w zakresie: geografii geologii nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych w zakresie prawa prowadzenia studiów I oraz II stopnia oraz studiów jednolitych magisterskich na około 70 kierunkach i specjalnościach kształcenia prowadzenia studiów III stopnia (studiów doktoranckich) na 18 kierunkach [on-line] [dostęp 2012-12-12]. prowadzenia studiów podyplomowych [on-line] [dostęp 2012-12-12]..
Laureaci Nagrody Nobla związani z uczelnią
Theodor Mommsen – 1902, literatura Philipp Lenard – 1905, fizyka Eduard Buchner – 1907, chemia Paul Ehrlich – 1908, medycyna Fritz Haber – 1918, chemia Friedrich Bergius – 1931, chemia Erwin Schrödinger – 1933, fizyka Otto Stern – 1943, fizyka Max Born – 1954, fizyka