Język liwski (inna nazwa: język liwoński; līvõ kēļ, także rāndakēļ – „język z wybrzeża”) – język ugrofiński, podgrupy fińskiej z rodziny uralskiej, blisko spokrewniony z estońskim.
Liwski był językiem wymarłym. Ostatnia osoba, dla której był językiem ojczystym – Grizelda Kristiņa – zmarła 2 czerwca 2013 w Kanadzie w wieku 103 latDeath of a language: last ever speaker of Livonian passes away aged 103.. Obecnie liwski używany jest jeszcze przez kilkadziesiąt osób należących do narodu Liwów, zamieszkujących kilka wsi w północno-zachodnim skrawku Łotwy, jednak jest on dla nich językiem wyuczonym. Aktualnie jedyną osobą, dla której język liwski jest językiem ojczystym, jest urodzona w 2020 roku Kuldi Medne, której rodzice są działaczami na rzecz odrodzenia języka Liwów.
Język liwski w XII wieku używany był na ok. 70% terytorium obecnej Łotwy, a do końca średniowiecza obszar ten zmalał do 10% (w części północnej tego kraju) i stale zmniejszał swój zasięg na skutek wypierania go przez język łotewski. Liwski znalazł się na granicy wymarcia już w poł. XIX w., jednak starania o jego zachowanie podjęte przez badaczy (głównie fińskich) pozwoliły mu przetrwać do wieku XX. Pewne odrodzenie języka liwskiego nastąpiło w okresie międzywojennym, gdy rząd niepodległej Łotwy czynił starania o zachowanie kultury i języka Liwów. Po II wojnie światowej język liwski nie cieszył się żadnymi względami władz i, z racji posiadania niewielu użytkowników, coraz bardziej zmniejszał swój zasięg. Po odzyskaniu niepodległości przez Łotwę, władze tego kraju podjęły starania o odrodzenie tego języka. Nauczany jest on w szkołach, a także wykładany na uniwersytecie w Rydze. Prawdopodobnie jednak starania o zachowanie tego języka są spóźnione, ponieważ nawet jedyne czasopismo Liwów wydawane jest w języku łotewskim. Do zapisu języka liwskiego stosowany jest zmodyfikowany alfabet łaciński.
Alfabet Współczesna ortografia wywodzi się z lat 20. XX wieku.
A/a (Ā/ā), B/b, C/c, Č/č, D/d, Ḑ/ḑ, E/e (Ē/ē), F/f, G/g, H/h, I/i (Ī/ī), J/j, K/k, L/l, Ļ/ļ, M/m, N/n, Ņ/ņ, O/o (Ō/ō), Ȯ/ȯ (Ȱ/ȱ), P/p, [Q/q], R/r, S/s, Š/š, Z/z, Ž/ž, T/t, Ț/ț, U/u (Ū/ū), V/v (W/w), Õ/õ (Ȭ/ȭ), Ä/ä (Ǟ/ǟ), [X/x], Y/y (Ȳ/ȳ).
Wybrane zwroty polski liwski estoński Cześć! Tēriņtš! Tere! Smacznego Jõvvõ sīemnaigõ! Jätku leiba!Dosłownie oznacza to „oby ci starczyło chleba” i jest związane z estońską kulturą jedzenia chleba wraz z innymi potrawami, stąd brak wyraźnego związku z liwską wersją. Dzień dobry! Jõvā ūomõg! / Jõvvõ ūomõgt! Tere hommikust! Miłego dnia! Jõvā pva! / Jõvvõ päuvõ! Head päeva! / Ilusat päeva! Dziękuję! Tienū! Aitäh! / Tänan! Szczęśliwego Nowego Roku! Vndzist Ūdāigastõ! Head uut aastat! jeden ikš üks dwa kakš kaks trzy kuolm kolm cztery nēļa neli pięć vīž viis sześć kūž kuus siedem seis seitse osiem kōdõks kaheksa dziewięć īdõks üheksa dziesięć kim kümme
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Języki ugrofińskie Kategoria:Języki Łotwy Język liwski