Aszur-nadin-szumi – król Babilonii w latach 699-694 p.n.e., najstarszy syn asyryjskiego króla SennacherybaBrinkman J.A., Aššur-nādin-šumi, w: Radner K. (red.), The Prosopography ..., s. 202.hasło Ashur-nadin-shumi, [w:] Leick G., Who's Who ..., s. 29.. W 700 r. p.n.e., po tym jak Sennacheryb zdetronizował babilońskiego króla Bel-ibni (703-700 p.n.e.), wyznaczony został przez ojca do objęcia tronu babilońskiego. Rządził Babilonią przez sześć lat, aż do 694 r. p.n.e., kiedy to został uwięziony przez Babilończyków, przekazany Elamitom i następnie najprawdopodobniej zamordowany.
Imię Akadyjskie imię tego króla, Aššur-nādin-šumi, znaczy „Aszur jest tym, który dał imię”. W tekstach asyryjskich zapisywano je w formie m(d)aš-šur-na-din-MU, maš-šur-SUM-MU i maš-šur-MU-MU, natomiast w tekstach babilońskich spotykane są zapisy m(d)aš-šur-MU-MU, (m)AN.ŠÁR-MU-MU, AN.ŠÁR-na-din-MU, AN.ŠÁR-SUM(.NA)-MU i AN.ŠÁR-AŠ-MU. W Kanonie Ptolemeusza Aszur-nadin-szumi występuje pod imieniem AparanadiosGrayson A.K., Novotny J., The Royal Inscriptions of Sennacherib, King of Assyria (704 - 681 BC), Part 1, The Royal Inscriptions..., s. 24., natomiast w armeńskim tłumaczeniu Kroniki Euzebiusza z Cezarei, we fragmencie opartym na przekazie Aleksandra Polihistora, który z kolei powoływał się na Berossosa, pojawia się postać Asordaniosa, syna Senakheirimosa (Sennacheryba), która zdaje się odpowiadać postaci Aszur-nadin-szumiegoBrinkman J.A., Aššur-nādin-šumi, w: Radner K. (red.), The Prosopography ..., s. 203.Verbrugghe G.P., Wickersham J.M., Berossos ..., s. 54..
Długość panowania Zgodnie z Babilońską listą królów A Aszur-nadin-szumi rządzić miał Babilonią przez sześć latGrayson A.K., Novotny J., The Royal Inscriptions of Sennacherib, King of Assyria (704 - 681 BC), Part 1, The Royal Inscriptions..., s. 23.. Tyle samo lat podaje również babilońska Kronika dotycząca okresu od Nabu-nāṣira do Šamaš-šuma-ukīnaGrayson A.K., Novotny J., The Royal Inscriptions of Sennacherib, King of Assyria (704 - 681 BC), Part 1, The Royal Inscriptions..., s. 26.. Sześć lat panować miał również Aparanadios w Kanonie Ptolemeusza
Aszur-nadin-szumi jako asyryjski książę Aszur-nadin-szumi był najstarszym synem Sennacheryba lub najstarszym żyjącym synem Sennacheryba w chwili, gdy ten objął tron Asyrii w 705 r. p.n.e.Grayson A.K., Novotny J., The Royal Inscriptions of Sennacherib, King of Assyria (704 - 681 BC), Part 2, The Royal Inscriptions ..., s. 27. Niektórzy badacze przypuszczają, iż jego matką mogła być królowa Taszmetum-szarrat. Urodził się najprawdopodobniej ok. 720 r. p.n.e. (lub nieco wcześniej), jako że jego ojciec uczynił go królem Babilonu w 700 r. p.n.e. Z inskrypcji Sennacheryba znalezionej w Aszur wiadomo, iż krol ten nakazał wznieść w tym mieście rezydencję dla Aszur-nadin-szumi, swego najstarszego syna (GAL DUMU).
Aszur-nadin-szumi jako król Babilonii W inskrypcjach Sennacheryba zachowała się informacja, iż w 700 r. p.n.e., po powrocie z wyprawy wojennej przeciw chaldejskiemu plemieniu Bit-Jakini, uczynił on Aszur-nadin-szumi, swego najstarszego syna, odpowiedzialnym za Sumer i Akkad (tzn. wyznaczył go na króla Babilonii). Do tego właśnie wydarzenia nawiązywać może jedna z kopii asyryjskiej kroniki eponimów, która we wpisie dotyczącym Mitunu, eponima w 700 roku p.n.e., w niejasnym z powodu uszkodzenia tabliczki kontekście wspomina o Aszur-nadin-szumi„[Za eponimatu] Mitunu, guberna[tora Isany ... A]szur-nadin-apli, syn [Sennacheryba ... ]”; Grayson A.K., Novotny J., The Royal Inscriptions of Sennacherib, King of Assyria (704 - 681 BC), Part 1, The Royal Inscriptions..., s. 26.. O osadzeniu go przez Sennacheryba na babilońskim tronie mowa jest też w Synchronistycznej liście królów„[...] król Akkadu. Następnie ludność [Ak]kadu zbuntowała się i [on (tj. Sennacheryb)] umieścił [As]zur-nadin-szumi na tronie” (Synchronistyczna lista królów IV 3-6); Grayson A.K., Novotny J., The Royal Inscriptions of Sennacherib, King of Assyria (704 - 681 BC), Part 1, The Royal Inscriptions..., s. 23.. Wydarzenia mające miejsce w Babilonii w 700 r. p.n.e. opisane również zostały w jednej z kronik babilońskich:
Bardzo podobny opis znaleźć można w Kronice Euzebiusza z Cezarei, we fragmencie opartym na przekazie Berossosa:
Niewiele wiadomo o rządach Aszur-nadin-szumi, ale wydaje się, iż w ich trakcie Babilonia zaznała krótkiego okresu pokoju. Do nielicznych zachowanych dokumentów z jego czasów należą teksty prawne datowane jego imieniem odnalezione w Uruk i Dilbat. W 694 r. p.n.e. Sennacheryb przeprowadził morski atak na należące do Elamu obszary bagienne nad Zatoką Perską, chcąc wykorzenić ukrywających się tam chaldejskich zbiegów i uciekinierów. W odpowiedzi elamicki król Halluszu-Inszuszinak najechał północną Babilonię, zdobył miasto Sippar i pojmał Aszur-nadin-szumi, który został zdradzony przez Babilończyków. Pojmanego Aszur-nadin-szumi Elamici uprowadzili do Elamu, gdzie najprawdopodobniej został stracony. Wydarzenia te tak opisane zostały w kronice babilońskiej:
thumb|250px|Tabliczka w której Szamasz-szuma-ukin potwierdza prebendę nadaną wcześniej przez Aszur-nadin-szumi; zbiory Muzeum Brytyjskiego.
Późniejsze wzmianki Znany jest list napisany przez Szamasz-szuma-ukina, następcę tronu babilońskiego, do jego ojca Asarhaddona, w którym informuje on go, iż Aplaji, wróżbicie, udało się zgromadzić razem ludzi, którzy pojmali Aszur-nadin-szumi i wydali go Elamitom. Zachował się również dokument prawny, w którym Szamasz-szuma-ukin potwierdza niejakiemu Bel-szuma-iszkunowi ważność prebendy nadanej mu wcześniej przez Aszur-nadin-szumi.
Przypisy
Bibliografia hasło Ashur-nadin-shumi, [w:] Leick G., Who's Who in the Ancient Near East, London and New York 2002, s. 29. Brinkman J.A., Aššur-nādin-šumi, w: Radner K. (red.), The Prosopography of the Neo-Assyrian Empire, t. 1/I (A), 1998, s. 202-203. Grayson A.K., Novotny J., The Royal Inscriptions of Sennacherib, King of Assyria (704 - 681 BC), Part 1, The Royal Inscriptions of the Neo-Assyrian Period, tom 3/1, Winona Lake, Eisenbrauns 2012. Grayson A.K., Novotny J., The Royal Inscriptions of Sennacherib, King of Assyria (704 - 681 BC), Part 2, The Royal Inscriptions of the Neo-Assyrian Period, tom 3/2, Winona Lake, Eisenbrauns 2014. Verbrugghe G.P., Wickersham J.M., Berossos and Manetho, Introduced and Translated, The University of Michigan Press, 2001.
Kategoria:Królowie Babilonu Kategoria:Urodzeni w VIII wieku p.n.e. Kategoria:Zmarli w VII wieku p.n.e.