Kosztowy

Kosztowy (niem. Kosztow) – dzielnica Mysłowic.

Położenie Jest południową dzielnicą miasta, graniczy od południa z Imielinem, a także z Dziećkowicami, Krasowami i Brzezinką. Przechodzi przez nią droga wojewódzka nr 934 (Katowice – Bieruń), droga ekspresowa S1 (DK1) (Gdańsk – Bielsko-Biała) oraz linia kolejowa Katowice – Oświęcim wraz ze stacją kolejową. Dzielnica leży na obszarze Wyżyny Śląskiej. Przez Kosztowy przepływa Rów Kosztowski, dopływ Przemszy.

Kosztowy posiadają herb: w błękitnym polu tarczy poziomo ustawiona piła i skrzyżowane nad nią hebel (strug), klin i osiek.

Historia Jako wieś funkcjonowała już w okresie średniowiecza. Najstarsza wzmianka pochodzi z 1391 r., kiedy to książę opawsko-raciborski Jan II Żelazny podarował ją wraz z Imielinem i Chełmem (i swoimi prawami książęcymi) biskupom krakowskim. Odtąd były przedmiotem sporu granicznego między Polską, a państwami które władały Górnym Śląskiem. Po wojnach śląskich, zawładnąwszy Śląskiem, król pruski Fryderyk II oficjalnie zażądał zwrotu terytorium i zapłacenia zaległych z niego podatków. Należały do klucza lipowieckiego (często błędnie podaje się, że należały do klucza sławkowskiegoStudia historyczne, Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział Kielce, Polska Akademia Nauk, Komisja Nauk Historycznych, z. 37, 1994, s. 411.). W 1789 r. własność wsi przejął polski Skarb Państwa, ale w 1795 r. na skutek III rozbioru została przyłączona do Prus. Jednak już w 1807 r. do wsi wkroczyły wojska francuskie, którymi dowodził marszałek Jean Lannes, co skutkowało powrotem Kosztów do państwa polskiego w postaci Księstwa Warszawskiego. W czasie kongresu wiedeńskiego ponownie wybuchł spór terytorialny odnośnie Kosztów i dopiero w 1818 roku ostatecznie potwierdzono ich przynależność do Królestwa Prus. Od 1871 r. Kosztowy należały do Cesarstwa Niemieckiego, a od 1922 r. do Polski. W 1813 r. powstała w Kosztowach pierwsza kopalnia węgla kamiennego Kostower Grube, przemianowana na „Józefka” (istniała do 1929 roku, a obecnie na jej terenie znajduje się apteka, sklep i basen), a następnie dwie huty cynku „Eduard” i „Teresa”. W XIX w. zbudowano także przez Kosztowy linię kolejową, stację i brukowaną ulicę.

W 1910 r. w miejscowości mieszkało 1538 osób z czego 1457 mówiło językiem polskim, 3 polskim i niemieckim, a 78 niemieckim. W wyborach komunalnych jakie odbyły się w listopadzie 1919 r. mieszkańcy oddali 602 głosy na polską listę na ogólną sumę 652 zdobywając wszystkie 9 mandatów. Podczas plebiscytu z 891 uprawnionych do głosowania 804 głosowało za przyłączeniem do Polski„Encyklopedia powstań śląskich”, Instytut Śląski w Opolu, Opole 1982, s. 244, hasło „Kosztowy”.. W miejscowości działały polskie organizacje społeczne i kulturalne m.in. od 1918 r. 16 osobowe gniazdo śląskiej dzielnicy Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” kierowanego przez Tomasza KlimczokaTomasz Wrona, Karty z dziejów Kosztów. Część I od czasów najdawniejszych po rok 1921, Kosztowy 1998., a od kwietnia 1920 r. koło Związku Towarzystw Polek. Mieszkańcy wsi licznie wstępowali w szeregi walczących podczas Powstań Śląskich (ich walki upamiętnia płyta pamiątkowa w centralnej części dzielnicy).

15 czerwca 1931 roku w Kosztowach urodził się Jerzy Chromik - późniejszy olimpijczyk (jego imię nosi Szkoła Podstawowa Nr.16).

23 czerwca 1976 roku otwarto RTCN Katowice/Kosztowy - obecnie jest to najwyższa budowla w Polsce.

W 1976 r. urządzono w Kosztowach kaplicę, na bazie której uzyskano pozwolenie na budowę kościoła. W 1981 r. powstała kosztowska parafia. Kościół poświęcono w 1992 roku.

Na początku lat 80. zbudowano osiedle domów dla rodzin górniczych zwane potocznie Sigmami (firma, które je wybudowała, nosiła nazwę ,,Sigma").

W latach 1945–1954 siedziba gminy Kosztowy, a w latach 1954–1973 gromady KosztowyUchwała Nr 21/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu pszczyńskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54).. W latach 1973–1975 w gminie WesołaUchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 1972 r., Nr. 12, Poz. 103).. 27 maja 1975 włączone wraz z gminą Wesoła (i miastem Wesoła) do Mysłowic..

Kosztowy miały przysiółek o nazwie Biały Brzeg, który został przyłączony do Mysłowic już w 1961 roku. Przestał on istnieć w latach 60. na skutek budowy kolei piaskowej. Jedyną jego pozostałością jest ul. Białobrzeska, która wzięła swą nazwę z racji bycia główną drogą prowadzącą na położony nad Przemszą przysiółek.

Charakterystyka Dużo domów jedno- i wielorodzinnych i parę starych kamieniczek przy rynku, przy którym stoi też pomnik Powstańców Śląskich. W północnej części dzielnicy domki z tzw. nowego budownictwa. Na terenie Kosztów znajduje się szkoła podstawowa, stadion (klub Unia Kosztowy), kościół, OSP, bary, sklepy, restauracje, duża liczba kapliczek (najstarsza z 1827 r.) i krzyży przydrożnych.

W najbliższej okolicy zlokalizowany jest maszt radiowo-telewizyjny Katowice – Kosztowy wykorzystywany m.in. przez TVP, Polsat, TVN, Polskie Radio, RMF FM. Znajduje się on na terenie dzielnicy Wesoła.

Galeria

Przypisy

Kategoria:Części miasta Mysłowice