Bazylika kolegiacka św. Mikołaja w Lesznie – kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja w Lesznie, tradycyjnie uznawany za leszczyńską farę.
Wybudowany w 1709–1710 przez Pompea Ferrariego, wieże otrzymały obecny kształt po pożarze 1790, konsekrowany w 1841, ustanowiony kolegiatą przez Jana Pawła II w 2000. W latach 1905–1907 przeprowadzono rozbudowę części wschodniej kościoła w stylu neobarokowym oraz restaurację wnętrza.
Architektura
Kościół jest budowlą halową utrzymaną w stylu barokowym, z niezwykle cenną dekoracją stiukową. Nad dawnym prezbiterium kopuła z bogatą sztukaterią. Ołtarz główny późnobarokowy, wystawiony przez budowniczego Jana Stiera z Rydzyny. W zakrystii epitafium Aleksandra Sułkowskiego z roku 1762. Cennymi zabytkami z XVIII wieku są ołtarze boczne i ambona z bardzo bogatą dekoracją rzeźbiarską i snycerską. W nawach bocznych bogate nagrobki braci Leszczyńskich: Rafała – wojewody poznańskiego i podskarbiego wielkiego koronnego, ojca króla Stanisława oraz Bogusława – biskupa łuckiego. Nagrobki umieszczone są we wnękach zdobionych figurami, prawdopodobnie według projektu Pompeo Ferrariego. Na balustradzie chóru organowego herb Wieniawa i infuła biskupia ku pamięci fundatora kościoła – Bogusława Leszczyńskiego. Wieloletnim prepozytem Kapituły Kolegiackiej był ks. Jan Majchrzak, kanonik honorowy Kapituły Metropolitalnej w Poznaniu (zm. 2025).
Bazylika Dnia 22 lutego 2013 r. Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, na mocy szczególnych pełnomocnictw udzielonych przez papieża Benedykta XVI, podniosła świątynię do tytułu i godności bazyliki mniejszej, przyznając jej wszystkie związane z tym prawa i przywileje liturgiczne. W niedzielę, 26 maja, arcybiskup metropolita poznański Stanisław Gądecki poświęcił świątynię, a podczas uroczystej mszy świętej ogłosił decyzję papieża Benedykta. Tym samym leszczyńska bazylika jest czwartym kościołem archidiecezji poznańskiej noszącym ten tytuł, obok poznańskiej archikatedry i fary oraz sanktuarium na Świętej Górze.
Lista kapłanów posługujących w kościele Plebani, proboszczowie, komendarze Proboszcz Daty sprawowaniaposługi Uwagi Jan 1410 Piotr 1421 Jan 1443 Maciej 1456 Andrzej 1461-1468? ?Klemens 1468 Jan 1468-1470 Andrzej 1473 Krzysztof 1481 Tomasz Wilkowski 1487 Jan Kromolicki 1488 Jakub Bocian 1499 Maciej Szurza 1499 Wawrzyniec 1505 Jakub z Kalisza 1514 Bartłomiej Schiling (Szyling) ze Wschowy 1514 Marcin (Maciej) Popek 1527 Stanisław 1550 Krzysztof Strygiel 1592 Wojciech z Lubinia 1599 Jerzy Kerber 1645-1672 formalnie powołany na urząd plebana leszczyńskiego w 1645 roku, de facto jako prepozyt przy szpitalnym kościele Świętego Ducha, ze względu na zajmowanie kościoła przez gminę kalwińską; w 1661 przejmuje zarząd nad kościołem,Kasper Szubert 1671 komendarz Aleksander Koszanowski 1671-1691? przyjaciel i doradca Bogusława i Rafała Leszczyńskich, protonotariusz apostolski, sekretarz królewski, od 1691 opat w klasztorze cystersów w Przemęcie,
Przypisy
Bibliografia Leszno: plan miasta. Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. E. Romera,1992 Dzieje parafii św. Mikołaja w Lesznie, pod red. ks. Konrada Kaczmarka, Leszno 1995,
Linki zewnętrzne Strona bazyliki kolegiackiej
Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie) Mikołaja Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Mikołaja Kategoria:Kolegiaty w Polsce Mikołaja Kategoria:Architektura barokowa w województwie wielkopolskim Kategoria:Bazyliki w Polsce Kategoria:Dawne kościoły protestanckie w Lesznie Kategoria:Kościoły farne w Polsce Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w XVIII wieku