Cerusyt (gr. keros – „wosk”; łac. cereus – „o barwie wosku” lub cerrusa – „biały ołów”) – rzadki minerał ołowiu z grupy węglanów.
Charakterystyka Właściwości Często tworzy zbliźniaczenia (kolankowe, gwiaździste, wachlarzowate), spotykany jest też w formie naskorupień. Dobrze wykształcone kryształy spotykane są w druzach. Występuje w skupieniach zbitych, włóknistych, ziemistych, proszkowych i nerkowatych. Jest izomorficzny z aragonitem, stroncjanitem. Jest bardzo kruchy, przezroczysty, czasami wykazuje efekt kociego oka. Czasami zawiera znaczne ilości srebra. W świetle ultrafioletowym wykazuje niebieskozieloną lub żółtą fluorescencję.
Występowanie Powstaje w strefach utleniania kruszców ołowiu, głównie galeny, w obecności węglanów, pod wpływem wody zawierającej dwutlenek węgla. Powstaje też na hałdach starych kopalń kruszcowych; także w utworach hydrotermalnych. Towarzysza mu najczęściej malachit, azuryt, piromorfit, mimetyt, wulfenit, anglezyt, baryt, kwarc, hemimorfit i smithsonit.
Miejsca występowania: Na świecie: Namibia – Tsumeb; USA – Nowy Meksyk, Pensylwania, Kolorado, Arizona; Australia – Broken Hill, Włochy – Monte Poni na Sardynii; Czechy; Niemcy – Schwarzwald, Siegerland, okolice Bad Ems; Szkocja – Leadhills; Maroko – Touissit.
W Polsce: w okolicach Bytomia, Olkusza, w rejonie świętokrzyskim, na Dolnym Śląsku. W Polsce cerusyt jest często występującym składnikiem triasowych dolomitów kruszconośnych regionu śląsko-krakowskiego.
Zastosowanie źródło otrzymywania ołowiu, niekiedy też srebra, w starożytności, oraz XVI i XVII wieku po sproszkowaniu był używany jako puder kosmetyczny; jako że cerusyt jest minerałem bardzo trującym, używanie takiego pudru doprowadzało do nagromadzenia się ołowiu w organizmie i śmierci. od starożytoności do początku XX wieku po sproszkowaniu używany był jako biały pigment w dekoratorstwie wnętrz, oraz wszystkich rodzajach malarstwa. ma znaczenie naukowe (określanie genezy złóż), poszukiwany przez kolekcjonerów.
Zobacz też anglezyt stroncjanit
Przypisy
Bibliografia Atlas mineralogii, G.G.Gormaz, J.J.Casanovas – „Wiedza i życie”, 1992. W. Heflik, L.Natkaniec – Nowak – Minerały Polski – Wyd. „Antykwa”, 1998. J. Żaba – Ilustrowany słownik skał i minerałów – Videograf II, 2003. W. Schumann – Minerały świata – O. Wyd. „Alma-Press”, 2003. Olaf i Urlike Medenbach – Atlas minerałów
Linki zewnętrzne cerusyt na stronie Mindat.org cerusyt na stronie Webmineral.com
Kategoria:Kruszce i rudy Kategoria:Węglany (minerały)