Łukasz (I) Górka herbu Łodzia (zm. w 1475) – wojewoda poznański w 1441 roku, starosta generalny Wielkopolski w latach 1447–1448, 1451–1454 i 1456–1457, podczaszy poznański w 1438 roku, dworzanin królewski w 1428 roku, starosta Kościana w latach 1433–1469- (1475), starosta Nakła, starosta Pobiedzisk w latach 1442–1472-(1475)Antoni Gąsiorowski, Starostowie wielkopolskich miast królewskich w dobie jagiellońskiej, Warszawa-Poznań 1981, s. 73., poseł do sułtana Murada w 1440 roku, z oznajmieniem, że Władysław III Warneńczyk jest już królem WęgierPogląd na stosunki Polski z Turcyą i Tatarami, na dzieje Tatarów w Polsce osiadłych, na przywileje tu im nadane, jako też wspomnienia o znakomitych Tatarach polskich / przez Juljana Bartoszewicza, Warszawa 1860, s. 129..
Życiorys Syn Jakuba (Jakusza) z Górki (Miejskiej Górki) i jego żony Doroty. Praprawnuk wojewody kaliskiego Mikołaja Przedpełkowica. W młodości został dworzaninem królewskim (prawdopodobnie za wstawiennictwem swego wuja Mikołaja I z Górki i Kórnika - kanclerza kapituły poznańskiej).
W 1428 został łożnym Władysława Jagiełły, przed 1434 otrzymał (prawdopodobnie w zastaw) starostwo kościańskie, a w 1437 lub 1438 urząd podczaszego poznańskiego. W 1440 towarzyszył Władysławowi Warneńczykowi w wyprawie na Węgry, doprowadzając posiłki z Wielkopolski, jednak przed bitwą pod Warną powrócił do ojczyzny. Po śmierci Władysława III posłował zarówno do Kazimierza Jagiellończyka jak i Bolesława IV – księcia mazowieckiego w sprawie sukcesji. Szybko został zaufanym nowego króla, w latach 1447–1448 sprawował urząd wielkopolskiego starosty generalnego (ponownie w 1451-1454 i 1456-1457), a w 1449 został wojewodą poznańskim.
Jako członek rady królewskiej popierał Kazimierza w walce z Zbigniewem Oleśnickim i małopolską opozycją. Jako zwolennik inkorporacji Prus kontaktował się z Związkiem Pruskim a w 1454 brał udział w hołdzie Gdańska. Był jednym z głównodowodzących w bitwie pod Chojnicami (18 IX 1454), a po klęsce trafił do niewoli. Więziono go w Malborku, skąd został zwolniony w 1455 roku.
Od tego momentu działał wyłącznie jako dyplomata, choć podczas wojny trzynastoletniej udzielał wojskom królewskim wsparcia finansowego. Był sygnatariuszem aktu pokoju toruńskiego 1466 rokuVolumina Legum, t. I, Petersburg 1859, s. 101.. Po wojnie rokował z Maciejem Korwinem – królem Węgier o tron czeski dla synów Kazimierza.
W 1474 brał udział w nieudolnym pospolitym ruszeniu mającym bronić południowej Wielkopolski przed najazdem Jana II Szalonego – księcia żagańskiego.
Do śmierci sprawował urząd starosty kościańskiego (jego bezwzględne ściąganie podatków wywołało bunt mieszczan w 1447) oraz pobiedziskiego. Zmarł nagle 11 kwietnia 1475, pochowano go w poznańskiej katedrze.
Po 1444 roku poślubił Katarzynę Szamotulską, córką Dobrogosta Szamotulskiego, kasztelana poznańskiegoTomasz Jurek: Łukasz Górka - magnat i mecenas. Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej Z. 32, s. 13.. Miał synów: Uriela, Jana, Jakuba (II) i Mikołaja (II) oraz córkę Małgorzatę - żonę Stanisława Zbąskiego.
Zobacz też Górkowie
Przypisy
Bibliografia Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski (red.) Wielkopolski słownik biograficzny, Warszawa-Poznań 1983, PWN
Kategoria:Dworzanie Władysława II Jagiełły Łukasz I Górka Kategoria:Ludzie związani z Kościanem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Nakłem nad Notecią (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Pobiedziskami (I Rzeczpospolita) Kategoria:Podczaszowie poznańscy (Zjednoczone Królestwo Polskie) Kategoria:Posłowie I Rzeczypospolitej w Imperium Osmańskim Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Starostowie generalni Wielkopolski Kategoria:Starostowie miast I Rzeczypospolitej Kategoria:Starostowie miast Zjednoczonego Królestwa Polskiego Kategoria:Sygnatariusze pokoju toruńskiego (1466) Kategoria:Szlachta Korony Królestwa Polskiego Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Wojewodowie poznańscy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Wojskowi I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1475