mały|Przekrój Jaskini Krubera Jaskinia Krubera (Jaskinia Wronia, , ) – obecnie pierwsza najgłębsza znana jaskinia na świecie.
Różnica wysokości między najwyższym wejściem do jaskini (Arabika) a jej najgłębszym zbadanym punktem wynosi 2199 ± 20 metrów. Stała się najgłębszą znaną jaskinią na świecie w 2003 roku, kiedy Ukraińskie Towarzystwo Speleologiczne osiągnęło głębokość 1910 m. To przekroczyło poprzedni rekord, Lamprechtsofen w Alpach Austriackich, o 80 metrów. W 2006 roku, po raz pierwszy w historii speleologii, ekspedycja Ukraińskiego Towarzystwa Speleologicznego osiągnęła głębokość większą niż 2000 m i zbadała jaskinię do -2080 m. Ukraiński nurek rozszerzył jaskinię, nurkując w zbiorniku końcowym do głębokości 46 metrów w 2007 roku, a następnie do 52 metrów w 2012 roku, ustanawiając kolejne światowe rekordy wynoszące odpowiednio 2191 m i 2197 m. W 2017 roku tytuł ten przypadł Jaskini Werowkina, ale w 2024 roku głębokość Jaskini Krubera została ponownie oceniona i ustanowiono obecny rekord. Jaskinia Krubera jest jedną z dwóch znanych jaskiń głębszych niż 2000 metrów, drugą jest Jaskinia Werowkina w tym samym paśmie górskim.
Polskie ekspedycje Pierwszymi Polakami, którzy zeszli na dno jaskini, przekraczając głębokość 2000 m w roku 2005, byli Łukasz Wójtowicz oraz Artur Nowak.
W sierpniu 2006 roku odbyła się do tej jaskini jedna z ekspedycji eksploracyjnych, w której wśród ponad 60 grotołazów z różnych państw znalazło się 7 Polaków: Marcin Furtak, Tomasz Kuźnicki, Daniel Oleksy, Rafał Wójcik – Speleoklub Bobry Żagań Marcin Przybyszewski, Krzysztof Furgał – Sekcja Grotołazów Wrocław Maciej Pętlicki – Sudecki KW / Sekcja Grotołazów Wrocław W czasie ekspedycji 4 grotołazów z Polski (Krzysztof Furgał, Maciej Pętlicki, Marcin Przybyszewski, Marcin Furtak) przekroczyło głębokość 2000 m. Polacy po Rosjanach i Ukraińcach stali się trzecią narodowością pod względem liczby ludzi, która zeszła w jaskiniach tak głęboko.
14 sierpnia 2014 grupa polskich grotołazów z Wielkopolskiego Klubu Taternictwa Jaskiniowego w składzie Amadeusz Lisiecki, Michał Macioszczyk, Dorota Drzewiecka (pierwsza Polka na „Game Over”), Wojtek Hołysz i Bogdan Guzik dotarła do dna jaskini zwanego „Game Over” znajdującego się na głębokości 2080 m. Dwa dni później, 16 sierpnia 2014, miejsce to osiągnęli również Kazimierz Szych (mając 62 lata, stał się najstarszą osobą na „Game Over”) oraz Miłosz Forczek.
13 sierpnia 2015 r. trzyosobowa grupa grotołazów z Polski w składzie Amadeusz Lisiecki, Tomasz Krotowski i Maciej Janiszewski dotarła na głębokość -2140 m do miejsca, gdzie rozpoczyna się syfon wodny Dva Kapitana. Dotarcie tam wymagało nurkowania w syfonach wodnych Bermuda, Kvitochka oraz Podnyr.
W sierpniu 2016 r. wyruszyła wyprawa Wielkopolskiego Klubu Taternictwa Jaskiniowego, która miała na celu pobicie polskiego rekordu głębokości. W dniu 8 sierpnia 2016 r. zespół grotołazów w składzie: Michał Macioszczyk, Michał Amborski i Kuba Kujawski dotarł do syfonu Dva Kapitana (-2140 m), w którym to Michał Macioszczyk wykonał 24-minutowe nurkowanie na głębokość 20 metrów, przez co jako pierwszy Polak osiągnął -2160 m.
Przypisy
Krubera, Jaskinia Kategoria:Geografia Abchazji