Bolita (Tolypeutes) – rodzaj ssaków z podrodziny Tolypeutinae w obrębie rodziny bolit (Tolypeutidae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej.

Morfologia Długość ciała (bez ogona) 200–250 mm, długość ogona 50–70 mm, długość ucha 20–26 mm, długość tylnej stopy 39–55 mm; masa ciała 1–2 kg.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1811 roku niemiecki zoolog Johann Karl Wilhelm Illiger w książce swojego autorstwa o tytule Wstępna systematyka ssaków i ptaków: z dodatkowymi terminami zoologicznymi obu klas oraz ich wersją niemiecką. Illiger wymienił dwa gatunki – Dasypus tricinctus Linnaeus, 1758 i Dasypus quadricinctus Linnaeus, 1758 (Dasypus tricinctus Linnaeus, 1758) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Dasypus tricinctus Linnaeus, 1758 (bolita brazylijska).

Etymologia Tolypeutes (Tolypeutis, Tolypentes, Tolypuetes): tolupeuō ‘owijać, zwijać’, od τολυπη tolupē ‘kłębek, gałka’. Matacus: południowoamerykańska nazwa Mataco dla bolity brazylijskiej. Apara: południowoamerykańska nazwa Apara dla bolity brazylijskiej. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Dasypus tricinctus . Cheloniscus: gr. χελωνη khelōnē ‘żółw’; łac. przyrostek zdrabniający -iscus, od gr. przyrostka zdrabniającego -ισκος -iskos. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Dasypus tricinctus . Sphaerocormus: gr. σφαιρος sphairos ‘piłka, glob’, od σφαιροω sphairoō ‘być kulistym’; κορμος kormos ‘pień, kłoda’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Tolypeutes conurus (= Loricatus matacus ). Tolypoides: gr. τολυπη tolupē ‘kłębek, gałka’; -οιδης -oidēs ‘przypominający’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Tolypoides bicinctus (= Loricatus matacus ).

Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxTolypeutes tricinctus(Linnaeus, 1758)bolita brazylijskagatunek monotypowyendemit Brazylii: północno-wschodnia część od stanu Maranhão na wschód do stanu Rio Grande do Norte, na południe do skrajnie północno-wschodniej części stanu Goiás i skrajnie północno-zachodniej części stanu Minas GeraisDC: 23–25 cmDO: 5–7 cmMC: 1–1,8 kgcentruj|150pxTolypeutes matacus(Desmarest, 1804)bolita południowagatunek monotypowywschodnia Boliwia, południowo-zachodnia Brazylia i Gran Chaco w Paragwaju oraz północnej i środkowej Argentynie; zakres wysokości: 0–800 m n.p.m.DC: 20–25 cmDO: 5–7 cmMC: 1–2 kg Kategorie IUCN: – gatunek bliski zagrożenia, – gatunek narażony.

Uwagi

Przypisy

Nazwy polskie za:

Bibliografia

Kategoria:Bolity