thumb|200px|Dajki czarnokitowe w anortozycie (Norwegia) Czarnokity (charnockity) – skały magmowe, których nazwa pochodzi od nagrobka (był użyty jako materiał do jego budowy) Joba Charnocka w Kalkucie.

Współwystępują najczęściej z anortozytem lub norytem. Niezależnie od genezy są skałami szarawymi, średnio lub gruboziarnistymi odznaczające się bezładną bądź tylko częściowo kierunkową (gnejsową) teksturą.

Geneza Pogląd co do genezy tych skał był podzielony przez lata na różne fronty wśród badaczy. głębinowe (abisalne) kwaśne skały magmowe, skały metamorficzne powstałe w warunkach metamorfizmu regionalnego. skała metamorficzna przeobrażone poprzez metasomatozę jako produkt przeobrażenia głębinowych skał magmowych, gnejsów, granulitów, a także niektórych hornfelsów.

Dokładniejsze badania wykazały, iż skały grupy czarnokitu są „suchymi” maficznymi lub ultramaficznymi dyferencjatami magm anortozytowych.

Cechy

Składa się przede wszystkim z kwarcu, plagioklazów (oligoklaz–labrador), skaleni potasowych, oraz piroksenów najczęściej reprezentowanych przez hipersten. Pobocznie w zależności od odmiany występują biotyt, hornblenda, granaty, salit. Jako minerały akcesoryczne występują magnetyt, tytanomagnetyt, apatyt, kordieryt, cyrkon, oraz monacyt.

Szczególną cechą pomocną w identyfikacji (z uwzględnieniem analizy pod mikroskopem petrograficznym jest całkowity brak minerałów zawierających wodę (amfibole), czyli występują tylko pirokseny, oraz wykształcenie pertytów, lub antypertytów w przypadku mangerytu i jotunitu.

Systematyka 320px|left|thumb|Trójkąt QAP dla skał czarnokitowych

2c - alkaliczno-skaleniowy czarnokit 3c - czarnokit 4c - opdalit 5c - enderbit 6c+ - hiperstenowo-kwarcowy alkaliczno skaleniowy sjenit 7c+ - hiperstenowy kwarcowy monzodioryt 8c+ - mangeryt 9c+ - hiperstenowy kwarcowy monzodioryt 10c+ - hiperstenowy kwarcowy dioryt 6c - hiperstenowy alkaliczno-skaleniowy sjenit 7c - hiperstenowy sjenit 8c - hiperstenowy monzonit (jeśli zawiera mezopertyt określa się go jako mangeryt) 9c - jotunit 10c - hiperstenowy dioryt

Mangeryt i Jotunit charakteryzują się ponadto wykształceniem antypertytów. Żadna skała z grupy czarnokitu nie ma swojego odpowiednika wylewnego.

Występowanie Należą do skał rzadkich. W świecie czarnokity są szczególnie znane z Dekanu w Indiach (rejon Madrasu). Występują także na Sri Lance (skąd najczęściej jest eksportowany), Madagaskarze, Kongu, Nigerii, RPA, Australii, Rosji, Argentynie, Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz na Ukrainie.

W Polsce zostały stwierdzone wierceniami w krystalicznym podłożu Suwalszczyzny.

Zastosowanie Kamień budowlany, dekoracyjny, okładzinowy, Interesuje ponadto wielu naukowców i kolekcjonerów.

Zdjęcia

Bibliografia

Kategoria:Skały magmowe Kategoria:Skały metamorficzne