Historia Afganistanu sięga jeszcze epoki starożytnej, kiedy to jego tereny wchodziły w skład rozlicznych mocarstw swoich czasów, także jako ich główne ośrodki. Powstanie współczesnego państwa związane jest z działalnością szacha/chana Ahmeda Szaha Abdalego (1722–1772).
Czasy przedislamskie thumb|left|250px|Posągi Buddy w Bamianie Wczesne ośrodki miejskie pojawiły się na terenach dzisiejszego Afganistanu w III tysiącleciu p.n.e. Po 2000 roku p.n.e. zamieszkali na tych terenach Ariowie. Za ich czasów powstało, w miejscu gdzie dzisiaj jest Kabul, miasto. Na przełomie VI i V wieku p.n.e. ziemie Afganistanu zostały podbite przez króla Persji Dariusza I Wielkiego. Perscy władcy borykali się z ciągłymi rebeliami w okolicach dzisiejszych Kandaharu i Kwety. W roku 329 p.n.e. do Afganistanu dotarł ze swoją armią Aleksander Macedoński. Podbił kraj i założył wiele miast, w których zamieszkali greccy koloniści. Panowanie Greków również spotkało się z licznymi buntami miejscowej ludności. Po śmierci Aleksandra tereny Afganistanu przypadły Seleucydom, a później helleńskiemu królestwu Baktrii. W latach 170–160 p.n.e. znaczną część Afganistanu opanowali Partowie. W roku 50 n.e. Afganistan padł łupem przybyłych ze stepów Azji Kuszanów. Najeźdźcy ci nie zniszczyli jednak istniejącej wówczas helleńsko-buddyjskiej kultury i za ich panowania osiągnęła ona szczyt rozwoju. Około 220 roku państwo Kuszanów rozpadło się na drobne państewka, które 180 lat później zostały najechane przez Heftalitów (białych Hunów). Położyli oni kres, mającej już za sobą 700 lat istnienia, kulturze helleńsko-buddyjskiej. W 550 roku po raz drugi nad Afganistanem zapanowali Persowie. Sto lat później dotarli tam Arabowie, którzy przynieśli ze sobą islam.
650–1747 Terytoria tworzące dzisiejszy Afganistan dość wcześnie odpadły od arabskiego kalifatu, a władzę w nim sprawowały kolejno różne lokalne dynastie. Najsłynniejszą z nich są Ghaznawidzi, którzy na początku XI wieku opanowali ziemie od Chorasanu aż po Pendżab. Około 1220 roku do Afganistanu wdarli się z północy Mongołowie. Zniszczyli większość miast oraz system irygacyjny, który zapewniał mieszkańcom tego kraju dobre plony. Pod koniec XIV wieku ziemie afgańskie zostały ponownie zaatakowane przez Timura. Jeden z jego potomków imieniem Babur uczynił w XVI wieku z Afganistanu bazę, z której uderzył na Indie, gdzie założył dynastię Mogołów. Przez kolejne dziesięciolecia ziemie dzisiejszego Afganistanu były podzielone pomiędzy Persję i Indie. W pierwszej połowie XVIII wieku władca Persji, Nadir Szach, zdołał opanować indyjską część Afganistanu.
I Emirat thumb|Abd ar-Rahman Chan Po śmierci władcy Persji jego podkomendny, Ahmed Szah, który był przywódcą jednego z afgańskich plemion, zdołał stworzyć w 1747 roku niepodległe państwo, którego granice odpowiadały z grubsza granicom dzisiejszego Afganistanu. Zapoczątkowana przez Ahmeda Szaha dynastia Durrani rządziła krajem do roku 1818, kiedy to wygasła. Afganistan rozpadł się na cztery samodzielne księstwa feudalne. Po ośmiu latach bezkrólewia nowym władcą został emir Dost Muhammad, który ponownie zjednoczył kraj. Za jego panowania o kontrolę nad Afganistanem zaczęły rywalizować Wielka Brytania i Rosja. Brytyjczycy próbowali osadzić na tronie swojego kandydata, co wywołało pierwszą wojnę afgańską (1838–1842) między Brytyjczykami i Afgańczykami. Brytyjczycy zdołali na krótko obalić Dost Muhammada, ale ostatecznie musieli opuścić Afganistan. Piętnaście lat po wojnie Dost Muhammad zawarł sojusz z Wielką Brytanią. Po jego śmierci i krótkiej wojnie domowej o tron nowym władcą kraju został jeden z synów zmarłego, Szer Ali. W 1878 roku wybuchła kolejna wojna z Brytyjczykami, a rok później Szer Ali zmarł. W roku 1880 emirem Afganistanu został Abd ar-Rahman Chan. Za jego panowania w wyniku licznych umów doprecyzowano granice kraju. Wtedy to Brytyjczycy wymusili oddanie pasa ziem zamieszkanych przez Pasztunów, który dzisiaj tworzy pakistańskie północno-zachodnie pogranicze. Abd ar-Rahman Chan zmarł w 1901 roku, a tron objął jego syn Habibullah. Sześć lat później Wielka Brytania i Rosja zawarły porozumienie gwarantujące niepodległość Afganistanu, z zastrzeżeniem brytyjskiej kontroli nad afgańską polityką zagraniczną. Podczas I wojny światowej Afganistan zachował neutralność. W rok po jej zakończeniu Habibullah został zamordowany. Jego następca Amanullah Chan, chcąc się uwolnić od brytyjskich wpływów, najechał jeszcze w tym samym roku Indie. Wojna zakończyła się uwolnieniem Afganistanu od brytyjskiego nadzoru nad polityką zagraniczną.
Królestwo Afganistanu
W roku 1926 Amanullah Chan przyjął tytuł króla, ale trzy lata później został obalony przez przeciwników silnej europeizacji kraju, zaś część terytorium kraju (w tym stolica) znalazła się pod kontrolą nieuznawanego międzynarodowo Emiratu Afganistanu, istniejącego kilka miesięcy pod panowaniem uzurpatora Habibullaha Kalakaniego, obalonego wkrótce przez kuzyna króla, Muhammada Nadira Chana, który następnie jako Nadir Szach sam objął tron królewski. Nowy król zaprzestał polityki reformatorsko-modernizacyjnej swego kuzyna. W związku z walkami klanowymi i tzw. vendettą, w roku 1933 zginął z ręki nastolatka. Koronę przejął jego syn Muhammad Zahir Chan, który zachował neutralność podczas II wojny światowej, a w 1946 roku wprowadził Afganistan do ONZ. W 1964 roku Afganistan proklamował nową konstytucję, stając się odtąd monarchią konstytucyjną. W 1965 roku odbyły się pierwsze wolne wybory do parlamentu afgańskiego. Gdy Indie przestały być brytyjską kolonią, władze afgańskie chciały, aby Pasztuni mieszkający na terenach odłączonych od Afganistanu w 1893 roku mogli swobodnie zadecydować o losie swoich terenów. Zaoferowano im jedynie wybór między Pakistanem a Indiami. Wybrali to pierwsze. Od 1955 roku Afganistan naciskał na przyznanie pakistańskim Pasztunom autonomii, ale te działania również nie przyniosły efektów i przyczyniły się do długotrwałego kryzysu w stosunkach z Pakistanem.
Na początku lat 70. susze wywołały poważny kryzys gospodarczy w Afganistanie. Król Muhammad Zahir Chan nie potrafił mu sprostać i w lipcu 1973 roku został obalony przez młodych oficerów i działaczy frakcji „Parczam” Ludowo-Demokratycznej Partii AfganistanuTomsen 2011, s. 107..
I Republika
Prezydentem republiki został kuzyn króla generał Muhammad Daud Chan. Ogłosił on koniec istnienia monarchii i proklamował Republikę Afganistanu. Utworzył rząd koalicyjny z udziałem przedstawicieli „Parczamu”, którzy otrzymali 7 stanowisk ministerialnych w republikańskim rządzie. W początkowym okresie rządów Daud Chan prowadził politykę współpracy z ZSRR, co nie spodobało się Stanom Zjednoczonym, które oskarżyły go o chęć wprowadzenia w kraju rządu według wzorca radzieckiegoTomsen 2011, s. 105.. Do 1975 roku umocnił swoją władzę na tyle, że mógł odstąpić od tej polityki i przejść na stronę prozachodnią. Jednocześnie doprowadził do coraz większej autokracji. W 1977 roku zatwierdził nową konstytucję, wprowadzającą prezydencką formę rządów i system jednopartyjny, z Partią Rewolucji Narodowej (założoną w 1974 roku) jako jedyną legalną partią. Jednocześnie zdelegalizowano wszystkie partie polityczne oraz wykluczono z rządu przedstawicieli „Parczamu”. Do więzień masowo trafiali również byli sojusznicy Dauda z LDPAJakub Tyszkiewicz, Edward Czapiewski Historia powszechna. Wiek XX, wyd. 2010 r., s. 722-724.. Doszło też do zabójstw politycznych, a ofiarą jednego z nich padł Mir Akbar Chajbar, którego śmierć była bezpośrednią przyczyną obalenia Dauda w wyniku kolejnego puczu z kwietnia 1978 rokuGladstone, Cary (2001). Afghanistan Revisited. Nova Publishers. s. 116. ..
Demokratyczna Republika Afganistanu
Nowym prezydentem w wyniku puczu został Nur Mohammed Taraki z lewicowej Ludowo-Demokratycznej Partii Afganistanu. W miejsce I Republiki powołana została Demokratyczna Republika Afganistanu. Jej rząd ogłosił wdrożenie programu radykalnych zmian społecznych, które w rezultacie miały doprowadzić do liberalizacji społeczeństwa afgańskiego i przeobrażenia struktury społecznej. Reformy kwestionowały tradycyjne wartości i ugruntowane struktury władzy na obszarach wiejskich. Rząd wprowadził do życia politycznego kobiety i położył kres przymusowym małżeństwom. Rząd 1 stycznia 1979 roku zainicjował reformę rolnąAmtstutz, J. Bruce (1994). Afghanistan: The First Five Years of Soviet Occupation. DIANE Publishing. s. 315. .. Opierając się na poprzednich działaniach Mohammada Dauda Chana, nowy rząd stworzył program alfabetyzacji wsparty przez UNESCOAmtstutz, J. Bruce (1994). Afghanistan: The First Five Years of Soviet Occupation. Diane Publishing. s. 317. .. Jako że naród afgański był głęboko islamski, reformy nie zostały ze skutkiem wprowadzone w całym kraju[Ishiyama, John (marzec 2005). „The Sickle and the Minaret: Communist Successor Parties in Yemen and Afghanistan after the Cold War” 19 (1). Middle East Review of International Affairs.]. Reformy te zwiększyły opór części Afgańczyków wobec rządu. Siła oporu względem reform doprowadziła do wybuchu wojny domowejBrown, Archie (2009). The Rise & Fall of Communism. London: Bodley Head. s. 356. .. Trzon antyrządowej religii stanowili mudżahedini sunniccy, mniejsze grupy stanowili szyiccy mudżahedini oraz rebelianci maoistowscy„Interview with Afghan revolutionary”.. Również wewnątrz rządzącej partii doszło do sporów – radykalne skrzydło Chalk całkowicie zdominowało umiarkowany Parczam.
We wrześniu 1979 roku przywódcą Afganistanu został Hafizullah Amin. W kilka dni później doszło na jego polecenie do fizycznej likwidacji wewnątrzpartyjnej opozycji – w tym dotychczasowego premiera Afganistanu, Nur Muhammada Tarakiego, który zginął 14 września 1979 rokuMichael Dobbs, Precz z Wielkim Bratem. Upadek Związku Radzieckiego, Poznań 1998, s. 29.. Dojście Amina do władzy spowodowało przyjęcie polityki umiarkowanej polegającej na próbach przekonania Afgańczyków co do tego, że rząd nie jest antyislamski. Rząd Amina zaczął inwestować w odbudowę meczetów i wypłacał odszkodowania za ich zniszczenia w okresie radykalnej sekularyzacjiMale 1982, s. 192.. W okresie krótkiego przywództwa starał się zdemokratyzować władzę i obiecał nie dopuścić do utworzenia rządów jednoosobowych. Rząd opublikował również listę osób straconych w okresie rządów Tarakiego, a winą za nie obarczono byłego lidera krajuAmtstutz 1994, s. 273.. Amin próbował zmniejszyć zależność Afganistanu od ZSRR. Próbował to zrealizować poprzez zrównoważenie polityki zagranicznej polegającej na zacieśnieniu stosunków z Iranem i Pakistanem. Postawa Amina budziła obawy w ZSRR, gdzie na afgański rząd patrzono z coraz większą podejrzliwością. Szczególnie niechętnie przywódcy ZSRR patrzyli na Amina po tym, gdy ten spotkał się z Gulbuddinem Hekmatjarem będącym jednym z czołowych antykomunistów w AfganistanieTomsen 2011, s. 159.. Prezydent starał się nawiązać lepsze stosunki z USA, a na początku grudnia 1979 roku, Ministerstwo Spraw Zagranicznych zaproponowało wspólne spotkanie na między Aminem a pakistańskim prezydentem Muhammadem Zią ul-HaqemTomsen 2011, s. 160..