Drużynowe mistrzostwa Polski na żużlu – polskie rozgrywki ligowe w sporcie żużlowym, organizowane od 1948 r. na torach klasycznych, w latach 1948–2006 przez Główną Komisję Sportu Żużlowego (część Polskiego Związku Motorowego), a od 2007 przez Ekstraligę Żużlową, w których udział biorą drużyny klubowe. System rozgrywek wielokrotnie ulegał zmianom.
Najwyższa klasa rozgrywkowa – Speedway Ekstraliga (do 1999 r. – I liga, do 2006 r. – Ekstraliga) została przekształcona z ligi klubów-stowarzyszeń w profesjonalną ligę sportowych spółek akcyjnych.
Od sezonu 2024 rozgrywki drugiego poziomu noszą nazwę Speedway 2. Ekstraliga (do 1999 r. – II liga, do 2023 r. – I liga), natomiast rozgrywki trzeciego szczebla – Krajowa Liga Żużlowa (w latach 1957–1959 – III liga, a w latach 2000–2023 – II liga). Od sezonu 2024 drugim poziomem rozgrywek zarządza EŻ (wcześniej PZM). Najniższa klasa rozgrywkowa zarządzana jest przez PZM.
Zasady Rozgrywki podzielone są na trzy ligi. Najwyższą z nich jest Speedway Ekstraliga, a niższe klasy to Speedway 2. Ekstraliga i Krajowa Liga Żużlowa. Mecze w pierwszej części sezonu, nazywanej fazą zasadniczą, rozgrywa się systemem „każdy z każdym”, raz na własnym torze i raz na wyjeździe. Następnie przeprowadzana jest faza finałowa, po której ustala się ostateczną kolejność zespołów. Za zwycięstwo drużynie przyznaje się 2 punkty w tabeli, za remis – 1. Ponadto od 2005 r. przyznaje się dodatkowy punkt za lepszy bilans punktów w dwumeczu (tzw. bonus).
Ostatnie zespoły w końcowej tabeli Ekstraligi i 2. Ekstraligi zostają zdegradowane do niższych lig, a przedostatni zespół Ekstraligi bierze udział w meczach barażowych z drugimi zespołem 2. Ekstraligi. Pierwsze zespoły 2. Ekstraligi i KLŻ awansują do wyższych lig. Z kolei pierwszy zespół Ekstraligi uzyskuje tytuł Drużynowego Mistrza Polski.
Mecz ligowy składa się z 15 wyścigów, zwanych biegami. W każdym biegu uczestniczy czterech zawodników, po dwóch z jednej drużyny. Zawodnicy gospodarzy przez cały mecz startują w kaskach czerwonych i niebieskich, a zawodnicy gości w białych i żółtych. Wykonują oni cztery okrążenia ze wspólnego startu. Zwycięzca otrzymuje 3 punkty, drugi zawodnik 2, trzeci 1 pkt, a zawodnik, który biegu nie ukończy lub dotrze na metę ostatni, pozostaje bez punktu. Punkty wszystkich zawodników danej drużyny trafiają na wspólne konto. Składy pierwszych trzynastu biegów są ustalane na podstawie specjalnej tabeli biegowej. Czternasty i piętnasty bieg są nominowane – obsady tych wyścigów ustalają i przekazują po zakończeniu trzynastego biegu sędziemu zawodów uprawnione do tego osoby: trenerzy lub kierownicy drużyn. Ponadto gdy zespół przegrywa co najmniej sześcioma punktami może skorzystać z rezerwy taktycznej, to znaczy może zmienić zawodnika w którymś biegu. W latach 2007–2009 (w Ekstralidze do 2008 r.) zespół przegrywający przynajmniej dziesięcioma punktami mógł raz w meczu skorzystać ze złotej rezerwy taktycznej, tzw. jokera (którego punkty były liczone podwójnie), jednak już w następnym sezonie wycofano się z pomysłu wprowadzania złotej rezerwy.
Od sezonu 2006 w drużynach ligowych (oraz na inne zawody, m.in. MPPK, DMPJ) występować mogą zawodnicy obcokrajowi bez dotychczasowych ograniczeń, na identycznych zasadach jak zawodnicy krajowi. Zakaz zatrudniania zawodników z cyklu Grand Prix w niższych ligach zniesiono od 2007. Wcześniej obcokrajowcy startować mogli tylko w meczach ligowych, jeden lub dwóch w drużynie (w zależności od szczegółowych zasad w danym roku). Nie mogli pełnić roli zawodnika młodzieżowego, a liczba zakontraktowanych obcokrajowców była ściśle ograniczona. Od sezonu 2011 w Ekstralidze, a w niższych ligach od 2012 zawodnicy zagraniczni nie mogą jeździć na pozycjach juniorskich (od sezonu 2022 w KLŻ jednym z młodzieżowców może być zawodnik zagraniczny).
W składzie drużyny znajduje się siedmiu zawodników oraz jeden rezerwowy (rolę tę może pełnić jedynie zawodnik do 23. lat). W składzie każdej drużyny musi znajdować się minimum czterech żużlowców narodowości polskiej, w tym dwóch zawodników młodzieżowych tj. zawodników do lat 21 (od sezonu 2022 w KLŻ jednym z młodzieżowców może być zawodnik zagraniczny). Ponadto w sezonie 2021 wprowadzono przepis o obowiązku posiadania na pozycjach seniorskich minimum jednego zawodnika do lat 24. Po roku wycofano tę zasadę dla klubów II ligi.
Zespoły Na przestrzeni lat liczba zespołów i miasta ich pochodzenia zmieniały się nieznacznie. Najwięcej zespołów występowało w lidze w jej początkach, gdy nie było jeszcze konieczne np. posiadanie bandy na torze oraz dozwolone były starty na zwykłych motocyklach drogowych (a początkowo, z przyczyn finansowych, specjalnych motocykli w ogóle w Polsce nie było).
W sezonie 2025 w trzech ligach startowały 23 zespoły: 8 w Ekstralidze, 8 w 2. Ekstralidze oraz 7 w KLŻ. W najniższej klasie rozgrywkowej na specjalnych zasadach startują dwie drużyny zagraniczne: niemiecki AC Landshut i łotewski Lokomotīve Dyneburg. Od sezonu 2024 nie mają one prawa awansu.
Od 2005 r. kluby występujące w Ekstralidze spełniać muszą warunki licencyjne dotyczące infrastruktury oraz płynności finansowej, które weryfikuje Komisja Licencyjna PZM. Stadiony muszą posiadać co najmniej 2000 miejsc siedzących, zadaszoną trybunę honorową, sztuczne oświetlenie oraz bandę powietrzną wokół toru, zwiększającą bezpieczeństwo zawodników. Ponadto kluby muszą wykazywać brak zadłużeń wobec PZM, zawodników, ZUS i urzędu skarbowego oraz prowadzić coroczny audyt wewnętrzny. Niespełnienie warunków przez klub ekstraligowy grozi degradacją, co dotychczas nastąpiło raz – w 2006 r. Wybrzeżu Gdańsk odmówiono przyznania licencji i zdegradowano do I ligi.
Medaliści
Sezon Złoto Srebro Brąz 1948 1 PKM Warszawa LKM Leszno Olimpia Grudziądz 1949 1 LKM-Unia Leszno KM-Stal Ostrów Wielkopolski Skra-Związkowiec Warszawa 1950 2 Unia Leszno Budowlani Rybnik Stal Ostrów Wielkopolski 1951 3 Unia Leszno Gwardia Bydgoszcz Górnik Rybnik 1952 4 Unia Leszno CWKS Wrocław Spójnia Wrocław 1953 5 Unia Leszno Gwardia Bydgoszcz Spójnia Wrocław 1954 6 Unia Leszno Spójnia Wrocław KKS Kolejarz Rawicz 1955 1 Gwardia Bydgoszcz KKS Kolejarz Rawicz Sparta Wrocław 1956 1 Górnik Rybnik Ślęza Wrocław Gwardia Bydgoszcz 1957 2 Górnik Rybnik Sparta Wrocław Polonia Bydgoszcz 1958 3 Górnik Rybnik Sparta Wrocław Unia Leszno 1959 1 Włókniarz Częstochowa Górnik Rybnik Legia Warszawa 1960 1 ZKS Stal Rzeszów Legia Gdańsk Polonia Bydgoszcz 1961 2 ZKS Stal Rzeszów Górnik Rybnik Polonia Bydgoszcz 1962 4 Górnik Rybnik ZKS Stal Rzeszów Unia Leszno 1963 5 Górnik Rybnik ZKS Stal Rzeszów Sparta Wrocław 1964 6 Górnik Rybnik Stal Gorzów Wielkopolski Polonia Bydgoszcz 1965 7 KS ROW Rybnik Stal Gorzów Wielkopolski GKS Wybrzeże Gdańsk 1966 8 KS ROW Rybnik Stal Gorzów Wielkopolski ZKS Stal Rzeszów 1967 9 KS ROW Rybnik GKS Wybrzeże Gdańsk Sparta Wrocław 1968 10 KS ROW Rybnik Stal Gorzów Wielkopolski Sparta Wrocław 1969 1 Stal Gorzów Wielkopolski KS Śląsk Świętochłowice KS ROW Rybnik 1970 11 KS ROW Rybnik KS Śląsk Świętochłowice KS Kolejarz Opole 1971 2 Polonia Bydgoszcz Stal Gorzów Wielkopolski KS ROW Rybnik 1972 12 KS ROW Rybnik Polonia Bydgoszcz KS Śląsk Świętochłowice 1973 2 Stal Gorzów Wielkopolski KS Śląsk Świętochłowice Falubaz Zielona Góra 1974 2 Włókniarz Częstochowa Stal Gorzów Wielkopolski KS ROW Rybnik 1975 3 Stal Gorzów Wielkopolski Włókniarz Częstochowa Unia Leszno 1976 4 Stal Gorzów Wielkopolski Włókniarz Częstochowa Unia Leszno 1977 5 Stal Gorzów Wielkopolski Unia Leszno Włókniarz Częstochowa 1978 6 Stal Gorzów Wielkopolski GKS Wybrzeże Gdańsk Włókniarz Częstochowa 1979 7 Unia Leszno Stal Gorzów Wielkopolski Falubaz Zielona Góra 1980 8 Unia Leszno KS ROW Rybnik SKS Start Gniezno 1981 1 Falubaz Zielona Góra Stal Gorzów Wielkopolski Unia Leszno 1982 2 Falubaz Zielona Góra Unia Leszno Stal Gorzów Wielkopolski 1983 7 Stal Gorzów Wielkopolski Unia Leszno Apator Toruń 1984 9 Unia LesznoNa podstawie decyzji GKSŻ z 10 października 1984 r. Unia Leszno została pozbawiona tytułu DMP w sezonie 1984, w końcowej klasyfikacji ligowej pozostała jednak na 1. miejscu. Stal Gorzów Wielkopolski Falubaz Zielona Góra 1985 3 Falubaz Zielona Góra GKS Wybrzeże Gdańsk Unia Leszno 1986 1 Apator Toruń Polonia Bydgoszcz Unia Leszno 1987 9 Unia Leszno Polonia Bydgoszcz Stal Gorzów Wielkopolski 1988 10 Unia Leszno KS ROW Rybnik Polonia Bydgoszcz 1989 11 Unia Leszno Falubaz Zielona Góra KS ROW Rybnik 1990 2 Apator Toruń KS ROW Rybnik Polonia Bydgoszcz 1991 4 Morawski Zielona Góra RKS Motor Lublin Apator Toruń 1992 3 Polonia Bydgoszcz Stal Gorzów Wielkopolski Apator Toruń 1993 1 WTS Wrocław Polonia Bydgoszcz Apator Toruń 1994 2 WTS Wrocław Unia Tarnów Apator Toruń 1995 3 WTS Wrocław Apator Toruń Polonia Bydgoszcz 1996 3 Włókniarz Częstochowa Apator Toruń TS Polonia Piła 1997 4 Polonia Bydgoszcz Pergo Gorzów Wielkopolski TS Polonia Piła 1998 5 Polonia Bydgoszcz TS Polonia Piła ZKS Stal Rzeszów 1999 1 TS Polonia Piła WTS Wrocław GKS Wybrzeże Gdańsk 2000 6 Polonia Bydgoszcz TS Polonia Piła Pergo Gorzów Wielkopolski 2001 3 Apator Toruń WTS Wrocław Polonia Bydgoszcz 2002 7 Polonia Bydgoszcz Unia Leszno WTS Wrocław 2003 4 Włókniarz Częstochowa Apator Toruń Polonia Bydgoszcz 2004 1 Unia Tarnów WTS Wrocław Włókniarz Częstochowa 2005 2 Unia Tarnów Polonia Bydgoszcz Włókniarz Częstochowa 2006 4 WTS Wrocław Włókniarz Częstochowa Polonia Bydgoszcz 2007 12 Unia Leszno Unibax Toruń WTS Wrocław 2008 4 Unibax Toruń Unia Leszno ZKŻ Zielona Góra 2009 5 ZKŻ Zielona Góra Unibax Toruń Włókniarz Częstochowa 2010 13 Unia Leszno ZKŻ Zielona Góra Unibax Toruń 2011 6 ZKŻ Zielona Góra Unia Leszno Stal Gorzów Wielkopolski 2012 3 Unia Tarnów Stal Gorzów Wielkopolski Unibax Toruń 2013 7 ZKŻ Zielona Góra Unibax Toruń Unia Tarnów 2014 8 Stal Gorzów Wielkopolski Unia Leszno Unia Tarnów 2015 14 Unia Leszno WTS Wrocław Unia Tarnów 2016 9 Stal Gorzów Wielkopolski KS Toruń ZKŻ Zielona Góra 2017 15 Unia Leszno WTS Wrocław Stal Gorzów Wielkopolski 2018 16 Unia Leszno Stal Gorzów Wielkopolski WTS Wrocław 2019 17 Unia Leszno WTS Wrocław Włókniarz Częstochowa 2020 18 Unia Leszno Stal Gorzów Wielkopolski WTS Wrocław 2021 5 WTS Wrocław Speedway Lublin Stal Gorzów Wielkopolski 2022 1 Speedway Lublin Stal Gorzów Wielkopolski Włókniarz Częstochowa 2023 2 Speedway Lublin WTS Wrocław KS Toruń 2024 3 Speedway Lublin WTS Wrocław KS Toruń 2025 5 KS Toruń Speedway Lublin WTS Wrocław 2026
Klasyfikacja medalowa Według klubów Stan po sezonie 2025
Lp. Klub Złoto Srebro Brąz Razem1. Także jako LKM Leszno oraz LKM-Unia Leszno. 18 8 7 332. Także jako Budowlani Rybnik oraz Górnik Rybnik. 12 6 5 233. Także jako Pergo Gorzów Wielkopolski. 9 15 6 304. Także jako Gwardia Bydgoszcz.Uwzględniono starty sekcji klubu BKS „Polonia”, który został rozwiązany po sezonie 2003, oraz stowarzyszenia BTŻ „Polonia”, które za zgodą władz PZM zajęło miejsce dotychczasowego klubu w rozgrywkach, i wywodzącej się z niego spółki ŻKS „Polonia Bydgoszcz” SA. 7 7 11 255. Także jako Falubaz Zielona Góra oraz Morawski Zielona Góra. 7 2 5 146. Także jako Spójnia Wrocław, Sparta Wrocław oraz Ślęza Wrocław. 5 12 11 287. Także jako Apator Toruń oraz Unibax Toruń. 5 7 9 218. Uwzględniono starty stowarzyszenia CKM „Włókniarz” oraz dwóch wywodzących się z niego spółek – CKM „Włókniarz” SA, której władze PZM obebrały licencję po sezonie 2014, i „Włókniarz Częstochowa” SA, która powstała pośrednio po odebraniu licencji tej pierwszej. 4 3 7 149. 3 2 – 510. 3 1 3 711. 2 2 2 612. 1 2 2 513. 1 – – 114. Także jako Legia Gdańsk. – 4 2 615. – 3 1 416. Także jako KM-Stal Ostrów Wielkopolski. – 1 1 2 – 1 1 218. – 1 – 1 – 1 – 120. – – 1 1 – – 1 1 – – 1 1 – – 1 1 – – 1 1
Według zawodników Stan po sezonie 2025
10. najbardziej utytułowanych zawodników.