mały|Zwiastun filmu mały|Kadr z filmu Dyktator (ang. The Great Dictator) – amerykański czarno-biały film z 1940 roku w reżyserii Charliego Chaplina, ukazujący w satyrycznym podejściu Adolfa Hitlera, Benito Mussoliniego i ideologię faszyzmu. Pierwszy film dźwiękowy Chaplina.
Pomysł na film zrodził się u przyjaciela Chaplina, Alexandra Kordy, który zauważył, że tramp (jego najbardziej znana postać filmowa) jest podobny do Adolfa Hitlera. Sam potem zauważył, że urodził się w tym samym roku, co Führer i był starszy tylko o cztery dni.
Chaplin w autobiografii z 1964 roku przyznał, że nie zrobiłby tego filmu, gdyby wiedział o okropnościach niemieckich obozów koncentracyjnychCharlie Chaplin: My Autobiography. Simon & Schuster, 1964, s. 392. ..
Obsada
Fabuła W Tomanii do władzy dochodzi Adenoid Hynkel. Pragnie zawładnąć całym światem, ale na drodze do tego stoi sąsiedni kraj, Austerlich. Hynkel planuje inwazję, ale brakuje mu pieniędzy. Próbuje zdobyć pieniądze od bankierów żydowskich. Kiedy oni odmawiają udzielenia pożyczki, postanawia się zemścić na wszystkich Żydach. W tym czasie dyktator zawiera sojusz z Benzino Napalonim, przywódcą Bacterii. Represje dotykają także fryzjera, łudząco podobnego do dyktatora. Szturmowcy podpalają jego zakład, a sam cyrulik trafia do obozu koncentracyjnego, jednak ucieka stamtąd w mundurze Hynkela. W międzyczasie Adenoid Hynkel poluje na kaczki. Przypadek sprawia, że dyktatora aresztuje policja, a jego miejsce zajmuje fryzjer w mundurze Hynkela. Ten zaś na wiecu wygłasza pokojowe przemówienie.
Satyryczne odpowiedniki
Premiery Premiera w Stanach Zjednoczonych miała miejsce 14 października 1940 roku. We Francji premiera filmu odbyła się w kwietniu 1945 roku, już po wyzwoleniu Paryża. W Hiszpanii film był zakazany aż do 1975 roku, tj. do śmierci Francisco Franco.
Film w kulturze popularnej Przemowa ze słynnej sceny wieńczącej film została wykorzystana jako motyw przewodni w utworze „Beyond The Frontier Part Two” z płyty Beyond The Frontier polskiego zespołu art rockowego HellHaven Magazyn Gitarzysta, recenzja z dnia 25 kwietnia, 2013 r..
Ta sama przemowa pojawiła się w teledysku do utworu „A Head Full of Dreams” brytyjskiego zespołu Coldplay.
Podczas nagrywania płyty Caustic Love, szkocki piosenkarz Paolo Nutini użył fragmentu przemowy fryzjera w jednej z piosenek, Iron Sky.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańskie filmy czarno-białe Kategoria:Amerykańskie komediodramaty Kategoria:Amerykańskie filmy propagandowe II wojny światowej Kategoria:Amerykańskie filmy satyryczne Kategoria:Amerykańskie filmy z 1940 roku Kategoria:Filmy kręcone w Los Angeles Kategoria:Filmy o Adolfie Hitlerze Kategoria:Filmy w National Film Registry Kategoria:Filmy w reżyserii Charlesa Chaplina Kategoria:Filmy wytwórni United Artists Kategoria:Motyw antyfaszyzmu w filmie Kategoria:Benito Mussolini