Andriej Siergiejewicz Michałkow-Konczałowski (; ur. 20 sierpnia 1937 w Moskwie) – radziecki oraz rosyjski reżyser i scenarzysta.
Życiorys Jest synem poety Siergieja Michałkowa (autora słów zarówno do hymnu radzieckiego jak i rosyjskiego) oraz starszym bratem reżysera Nikity Michałkowa. Przyjęty przez niego pseudonim Konczałowski jest panieńskim nazwiskiem jego matki, córki malarza Piotra Konczałowskiego.
Uczęszczał do moskiewskiego konserwatorium, przygotowując się do kariery pianisty. Współpracował z Andriejem Tarkowskim przy scenariuszu Andrieja Rublowa. Jego pełnometrażowy debiut reżyserski z 1965, Pierwszy nauczyciel, był adaptacją powieści Czingiza Ajtmatowa. Na przełomie lat 60. i 70. zrealizował filmy na podstawie utworów rosyjskich klasyków: Szlacheckie gniazdo (1969, na podstawie powieści Iwana Turgieniewa) oraz Wujaszka Wanię (1971, w oparciu o sztukę Czechowa).
Po nakręceniu epickiej Syberiady (1979), wyróżnionej drugą nagrodą Grand Prix Jury na 32. MFF w Cannes, otrzymał możliwość legalnego wyjazdu do USA. Pierwszym jego amerykańskim filmem byli Kochankowie Marii (1984), z Nastassją Kinski w roli głównej. Następnie wyreżyserował ciepło przyjęty przez krytyków Uciekający pociąg, powstały na podstawie scenariusza Akiry Kurosawy. Artystyczną porażką okazał się Tango i Cash (1989) z gwiazdami: Sylvestrem Stallone i Kurtem Russellem w rolach tytułowych. Konczałowski został zastąpiony w czasie realizacji filmu przez Alberta Magnoli.
Na początku lat 90. Konczałowski powrócił do Rosji (Kurka Riaba, 1994; Dom wariatów, 2002), okazjonalnie realizuje również filmy historyczne dla amerykańskich stacji telewizyjnych (miniserial Odyseja 1997). Dwukrotnie otrzymał Srebrnego Lwa za najlepszą reżyserię na 71. i 73. MFF w Wenecji – odpowiednio za filmy Białe noce listonosza Aleksieja Triapicyna (2014) oraz za Raj (2016).
Pracuje także w teatrze.
Zasiadał w jury konkursu głównego na 31. MFF w Cannes (1978). Przewodniczył obradom jury sekcji „Cinéfondation” na 59. MFF w Cannes (2006).
Poglądy Znany z szerokiej gamy antyukraińskich wypowiedzi, aktywnie wspierał aneksję Krymu przez Rosję i nazywał półwysep częścią terytorialną Rosji. W innym wywiadzie stwierdził, że Ukraina to Małorosja.
Od stycznia 2023 roku znajduje się na liście sankcji Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy.
Odznaczenia 1997 – Order „Za zasługi dla Ojczyzny” IV Klasy (Federacja Rosyjska) 2003 – Order Danaker (Kirgistan) 2011 – Kawaler Legii Honorowej (Francja) 2018 – Kawaler Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (Włochy)
Filmografia Scenariusz 1968: Taszkient – miasto chleba Reżyseria 1966: Historia Asi Klaczinej, która kochała, lecz za mąż nie wyszła 1974: Romanca o zakochanych 1978: Syberiada 1985: Uciekający pociąg 1989: Tango i Cash 2002: Dom wariatów 2003: Lew w zimie 2007: Kocham kino
Przypisy
Bibliografia Galina Dołmatowska, Irina Szyłowa, Sylwetki radzieckiego ekranu, przeł. z ros. Marek Dzierwajłło, Wydawnictwo Progress, Moskwa 1980, s. 194-203.
Linki zewnętrzne
Andriej Konczałowski w bazie Filmweb
Kategoria:Laureaci nagrody Emmy Kategoria:Laureaci Srebrnego Lwa dla najlepszego reżysera Kategoria:Laureaci nagrody Nika Kategoria:Ludzie urodzeni w Moskwie Kategoria:Radzieccy reżyserzy filmowi Kategoria:Radzieccy scenarzyści Kategoria:Rosyjscy reżyserzy filmowi Kategoria:Rosyjscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Rosyjscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Rosyjscy producenci teatralni Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za zasługi dla Ojczyzny” Kategoria:Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Orderem „Danaker” Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej Kategoria:Urodzeni w 1937 Kategoria:Laureaci nagrody Primetime Emmy