Paweł Edelman (ur. 26 czerwca 1958 w Łodzi) – polski operator filmowy nominowany do Oscara i Nagrody BAFTA. Znany ze współpracy z Andrzejem Wajdą i Romanem Polańskim.
Profesor sztuk filmowych (2024). Wykładowca Wydziału Operatorskiego i Realizacji Telewizyjnej PWSFTviT w Łodzi, w latach 2020–2024 jego prodziekan, od roku 2024 dziekan.
Życiorys Ukończył kulturoznawstwo na Uniwersytecie Łódzkim, specjalizując się w teorii i historii filmu oraz Wydział Operatorski PWSFTviT w Łodzi (1990). Po studiach przez krótki czas wykładał historię filmu na rodzimym uniwersytecie w Łodzi, prowadził także zajęcia dydaktyczne na Wydziale Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
W 1989 zadebiutował jako operator filmowy w filmie fabularnym Głuchy telefon w reżyserii Piotra Mikuckiego. W kolejnych latach współpracował z różnymi reżyserami, m.in. z Władysławem Pasikowskim i Andrzejem Wajdą. Międzynarodowe uznanie zdobył przede wszystkim dzięki współpracy z Romanem Polańskim.
W 2018 uzyskał stopień doktora w dziedzinie sztuk filmowych, a w 2024 otrzymał tytuł profesora w dziedzinie sztuk filmowych i teatralnych.
Członek Polskiej Akademii Filmowej, Europejskiej Akademii Filmowej (EFA), Amerykańskiej Akademii Filmowej oraz Stowarzyszenia Autorów Zdjęć Filmowych (PSC).
Ojciec operatora Macieja Edelmana i reżysera Michała Edelmana.
Filmografia 1989 – Głuchy telefon, reż. Piotr Mikucki 1991 – Kroll, reż. W. Pasikowski 1992 – Psy, reż. W. Pasikowski 1994 – Nastazja, reż. A. Wajda 1994 – Psy 2. Ostatnia krew, reż. W. Pasikowski 1996 – Słodko gorzki, reż. W. Pasikowski 1997 – Historie miłosne, reż. Jerzy Stuhr 1997 – Kroniki domowe, reż. Leszek Wosiewicz 1997 – Szczęśliwego Nowego Jorku, reż. Janusz Zaorski 1998 – Demony wojny według Goi, reż. W. Pasikowski 1999 – Operacja Samum, reż. W. Pasikowski 1999 – Pan Tadeusz, 1999 – Prawo ojca, reż. Marek Kondrat 2000 – Duże zwierzę, reż. J. Stuhr 2001 – Reich, reż. W. Pasikowski 2001 – Boże Skrawki, reż. Yurek Bogayevicz 2002 – Zemsta, reż. A. Wajda 2002 – Pianista, reż. Roman Polański 2004 – Ray, reż. Taylor Hackford 2005 – Oliver Twist, reż. R. Polański 2006 – Wszyscy ludzie króla, reż. Steven Zaillian 2007 – Katyń, reż. Andrzej Wajda 2009 – Tatarak, reż. Andrzej Wajda 2010 – Autor widmo, reż. Roman Polański 2011 – Rzeź, reż. Roman Polański 2011 – Roman Polański: moje życie, reż. Laurent Bouzereau 2012 – Pokłosie, reż. Władysław Pasikowski 2013 – Wenus w futrze, reż. Roman Polański 2013 – Wałęsa. Człowiek z nadziei, reż. Andrzej Wajda 2014 – Obywatel, reż. Jerzy Stuhr 2014 – Kamienie na szaniec, reż. Robert Gliński 2016 – Powidoki, reż. Andrzej Wajda 2016 – #WszystkoGra, reż. Agnieszka Glińska 2019 – J'accuse, reż. Roman Polański 2023 – The Palace, reż. Roman Polański
Nagrody i odznaczenia W 2005 laureat Hollywoodzkiej Nagrody Filmowej w kategorii „Operator roku”.
1991: Kroll – najlepsze zdjęcia FPFF Gdynia 1996: zdjęcia do Operacji Samum 1997: Kroniki domowe – Brązowa Żaba Camerimage 1997: Kroniki domowe – najlepsze zdjęcia FPFF Gdynia 1999: Demony wojny według Goi – (nominacja) Orzeł, najlepsze zdjęcia 2000: Pan Tadeusz – Orzeł, najlepsze zdjęcia 2002: Boże skrawki – (nominacja) Orzeł, najlepsze zdjęcia 2002: Pianista – Europejska Nagroda Filmowa dla najlepszego operatora 2003: Pianista – Orzeł, najlepsze zdjęcia 2003: Pianista – Cezar, najlepsze zdjęcia 2003: Pianista – (nominacja) BAFTA, najlepsze zdjęcia 2003: Pianista – (nominacja) Oscar najlepsze zdjęcia 2008: Katyń – Orzeł, najlepsze zdjęcia
W 2014 otrzymał Marburger Camera Preis oraz Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Zobacz też Lista Polaków nagrodzonych i nominowanych do Oscara
Przypisy
Bibliografia Paweł Edelman
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Łódzkiego Kategoria:Polscy operatorzy filmowi Kategoria:Operatorzy filmowi związani z Łodzią Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Filmowej Kategoria:Polscy członkowie Europejskiej Akademii Filmowej Kategoria:Laureaci Cezara za najlepsze zdjęcia Kategoria:Laureaci Europejskiej Nagrody Filmowej dla najlepszego operatora filmowego Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Urodzeni w 1958