Odra 1003 – tranzystorowy komputer drugiej generacji skonstruowany i produkowany w Zakładach Elektronicznych Elwro od 1964 roku (skonstruowany w 1963 roku). Komputer przeznaczony był do obliczeń naukowo-technicznych i sterowania procesami technologicznymi. Jej następcą była Odra 1013.

Opis Była pierwszą Odrą produkowaną seryjnie. Poprzednie modele (1001 i 1002) nie uzyskały zadowalającej niezawodności. Niezawodność Odry 1003 zwiększono przez selekcję i starzenie elementów oraz dokładną kontrolę pakietów.

Mimo podstawowego przeznaczenia komputera, jakim były obliczenia naukowe, w roku 1962 inżynier Witold Podgórski, pracujący we wrocławskich Zakładach Elektronicznych Elwro stworzył na prototypie Odry 1003 grę logiczną Marienbad, po przeczytaniu w czasopiśmie Przekrój opisu tak właśnie nazwanej wersji gry logicznej Nim. Podgórski zaprogramował grę dla maksymalnie ośmiu tysięcy rządków zapałek, po prawie bilion zapałek w każdym; przy takim ustawieniu odpowiedź Odry na ruch gracza zajmowała niecałą godzinę. Odry nie dało się pokonać, nawet przy standardowym ustawieniu dla szesnastu zapałek. Algorytm Marienbadu przekazano Wojskowej Akademii Technicznej, gdzie chętni mogli grać z komputerem sterowanym przez operatora, przy czym władze uczelni niechętnie patrzyły na wykorzystywanie Odry do rozrywki; gra nie była rozpowszechniana przez Elwro.

Komputer nie korzystał z wyświetlacza, rezultaty działań użytkownika były zapisywane na kartach/taśmach perforowanych lub drukowane na dalekopisie. Dalekopis służył również jako urządzenie wejścia, umożliwiające manualne wprowadzanie danych. Jako że gra Marienbad siłą rzeczy nie mogła wyświetlać obrazu, a jedynie drukować aktualny stan rozgrywki, nie wpisuje się ona w definicję gry komputerowej zawartą w Słowniku języka polskiego PWN.

Zachowany egzemplarz znajduje się w Narodowym Muzeum Techniki w Warszawie.

Dane techniczne Dane techniczne: typ: komputer szeregowy II generacji (tranzystorowy) organizacja: komputer 1+1 adresowy arytmetyka binarna, kod uzupełnień do dwóch długość słowa maszynowego: 39 bitów + 1 bit techniczny (40 bitów) języki programowania: PJZ (Podstawowy Język Zewnętrzny), JAS, Autokod MOST I pamięć operacyjna: bębnowa o pojemności 8192 słów ( KiB) wejście: fotoelektryczny czytnik taśmy FC-1 firmy ELWRO dalekopis firmy Lorenz przystawka z konwerterem analogowo-cyfrowym firmy ELWRO wyjście: perforator taśmy firmy Facit dalekopis firmy Lorenz podstawowa częstotliwość zegara: 250 kHz szybkość liczenia: 500 dodawań na sekundę zasilanie: 3 × 380 V, 50 Hz, ok. 700 VA jednostka centralna: wymiary: 640 × 1300 × 1600 mm waga: 400 kg technologia: germanowe tranzystory stopowe (TG2, TG70) i ostrzowe diody germanowe, pakiety na jednostronnej płytce drukowanej o wymiarach 126,4 x 205 mm, ze złączem krawędziowym o 32 stykach koszt 1 mln operacji: 49 zł w 1976, ok. 21 zł w 2020 po inflacji.

Produkcja 1963 r. – 2 szt. 1964 r. – 8 szt. 1965 r. – 32 szt.

Użycie Od 1965 w Ośrodku Obliczeń Numerycznych Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w Rzeszowie Od 1970 r. w Instytucie Rachunku Ekonomicznego Wydziału Inżynieryjno-Ekonomicznego Transportu Politechniki SzczecińskiejArchiwum Uniwersytetu Szczecińskiego, Kolegium Rektorskie Politechniki Szczecińskiej - protokół, rok akademicki 1972/1973, sygn. 341/79.

Galeria

Przypisy

1003