В, Вв (we) – trzecia litera podstawowej cyrylicy. Zwykle oznacza spółgłoskę []. Jej kształt pochodzi od greckiej litery Β, która w czasie, gdy tworzyła się cyrylica, posiadała już tę właśnie wartość fonetyczną – stąd rozbieżność w wymowie między alfabetem łacińskim a greckim i cyrylickim.
W niektórych językach wymawiana jest ona odmiennie: w języku rosyjskim występuje tendencja do ubezdźwięcznienia do []; w językach kaukaskich w wyrazach rodzimych oznacza []; w alfabecie ukraińskim, w ogólnonarodowej normie literackiej, nigdy nie oznacza głoski [], lecz: [] – na końcu wyrazu oraz przed spółgłoską, [] lub [] (zależnie od dialektu) – w pozostałych przypadkach.
Sytuacja w potocznym języku ukraińskim jest jeszcze bardziej skomplikowana: w pozycji przed І zamiast [] może być wymawiane [], co daje trzecie możliwe znaczenie; w dialektach zachodnich zamiast [] może być wymawiane [], jednak bez ubezdźwięczenienia do []; wprawdzie w języku literackim [] nigdy nie powinno być ubezdźwięczniane, jednak w praktyce w dialektach zachodnich przed lub po spółgłosce bezdźwięcznej może przechodzić w [], co daje czwarte możliwe znaczenie.
W alfabecie białoruskim drugą funkcję ukraińskiego В spełnia litera ў.
W języku ukraińskim, w zależności od pozycji w wyrazie i zdaniu, występuje wymiana liter В (ale wyłącznie w znaczeniu []) i У. Wynika to z wymiany głosek [] – [], którą zgodnie z ukraińską zasadą ortograficzną należy oddać w pisowni. Taka sama wymiana występuje zresztą w języku białoruskim oraz podobna – w słoweńskim (w tym ostatnim jednak nie ma odzwierciedlenia na piśmie). Z kolei analogiczna dwoistość wymowy prasłowiańskiego v (jako [] lub []) występuje również w języku słowackim.
Kodowanie
Zobacz też Ў У
Przypisy
Kategoria:Litery cyrylicy