Eugeniusz Józef Stanisław Pławski ps. Żeńka (ur. w Noworosyjsku, zm. 23 maja 1972 w Vancouver) – polski komandor, morski oficer pokładowy okrętów podwodnych i niszczycieli, pilot wojskowy. Od 1914 do 1918 roku służył w Carskiej Marynarce Wojennej Rosji, a następnie do 1948 w polskiej Marynarce Wojennej. Brał udział w I wojnie światowej i II wojnie światowej. Podczas służby dowodził wieloma jednostkami pływającymi, dywizjonem okrętów podwodnych i 1. dywizjonem niszczycieli. Karierę zakończył na stanowisku szefa Inspektoratu Marynarki Wojennej.
Służba wojskowa Eugeniusz Józef Stanisław Pławski urodził się w 26 marca 1895 w Noworosyjsku. Pochodził z wojskowej rodziny, jego ojciec Aleksander dosłużył się w armii carskiej stopnia generała brygady. Ukończył Korpus Kadetów w Chabarowsku i szkołę Morskiego Korpusu w Petersburgu. Był absolwentem Szkoły Lotnictwa Morskiego w Sewastopolu i szkoły podwodnego pływania – Ecole de Navigation Sous-Marine w Tulonie.
W 1914 jako miczman rozpoczął karierę w rosyjskiej Flocie Czarnomorskiej, gdzie w działaniach przeciw Bułgarom, Turkom i Niemcom spędził całą I wojnę światową. Został oficerem wachtowym na niszczycielu , a następnie od 1916 był adiutantem dowódcy w 2. dywizjonie niszczycieli oraz w Brygadzie Torpedowej i Obrony przed Okrętami Podwodnymi. W 1917 wyznaczono go na oficera nawigacyjnego niszczyciela , po wybuchu Rewolucji Październikowej został wybrany przez załogę dowódcą niszczyciela „Zorkij”. Podczas swojej służby we Flocie Czarnomorskiej należał do tajnego Związku Wojskowych Polaków w Odessie. W 1918 przez krótki czas przebywał w Łucku.
Po odrodzeniu niepodległego państwa polskiego przyjechał do Warszawy i w stopniu porucznika marynarki został przyjęty do Marynarki Wojennej. Od 1919 zajmował stanowisko starszego oficera operacyjnego, a następnie dowódcy Oddziału Zapasowego w Porcie Wojennym Modlin. Potem służył w batalionie morskim, z którym to zajmował Pomorze Gdańskie. Podczas zaślubin Polski z morzem w Pucku w 1920 na jego rozkaz została wciągnięta bandera wojenna na maszt. Został komendantem Portu Wojennego Puck, a niedługo potem oficerem łącznikowym szefa Departamentu dla Spraw Morskich Ministerstwa Spraw Wojskowych kontradmirała Kazimierza Porębskiego. W 1921 przeniesiony do rezerwy. Krótko był kapitanem Portu Gdynia. Od 1924 ponownie w służbie czynnej. Był kolejno dowódcą trałowców OORP „Czajka” i „Mewa”, zastępcą dowódcy torpedowca ORP „Krakowiak” i kanonierki ORP „Komendant Piłsudski” oraz dowódcą kanonierki ORP „Generał Haller”. W 1926 został szefem Referatu Regulaminów i Wyszkolenia w Kierownictwie Marynarki Wojennej. W 1927 ponownie dowodził kanonierką ORP „Generał Haller”, po czym wyznaczono go dyrektorem nauk w Szkole Specjalistów Morskich. Od 1928 do 1931 przebywał we Francji, gdzie kierował polską Szkołą Podwodnego Pływania i komisją odbioru torped, a także był członkiem Komisji Odbiorczej budowanych okrętów podwodnych. W 1931 został dowódcą okrętu podwodnego ORP „Żbik” i grupy okrętów podwodnych. W latach 1932–1936 był pierwszym dowódcą Dywizjonu Okrętów Podwodnych. Po wypadku na ORP „Ryś” usunięty ze stanowiska. Od 1936 do 1939 pracował w Kierownictwie Marynarki Wojennej jako szef Broni Podwodnej. W 1937 uczestniczył w pracach komisji odbioru torped i budowy ścigaczy. W 1939 został wydelegowany w skład misji wojskowej do Francji mającej zabiegać o pomoc militarną w razie napaści III Rzeszy.
W chwili wybuchu II wojny światowej przebywał we Francji i próbował utworzyć konwój z pomocą dla kraju. Oddelegowany do dyspozycji attaché morskiego do Londynu. Następnie został komendantem Uzupełnień Floty. W 1940 dowodził przekazanym przez Brytyjczyków francuskim niszczycielem OF „Ouragan”, po czym mianowano go dowódcą nowego niszczyciela HMS „Nerrisa”, wydzierżawionego Polsce i przemianowanego na ORP „Piorun”. Brał udział w konwojach atlantyckich do Kanady i śródziemnomorskich na Maltę. W 1941 podczas akcji poszukiwania pancernika „Bismarck” ORP Piorun przyczynił się do odszukania niemieckiego okrętu, 26 maja jako pierwsza jednostka podjął samotną (krótką, ok. 5-minutową) wymianę ognia z niemieckim okrętem liniowym. W latach 1941–1943 był attaché wojskowym w Szwecji. W 1942 awansowany został na komandora. Od 1943 dowodził wydzierżawionym od Royal Navy krążownikiem ORP „Dragon”. W 1944 wyznaczono go szefem Sztabu Kierownictwa Marynarki Wojennej, a od 1945 był szefem Inspektoratu Marynarki Wojennej. Po rozwiązaniu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie przekazał sztandar i banderę Marynarki Wojennej do Instytutu im. gen. Władysława Sikorskiego w Londynie.
Po wojnie organizował Samopomoc Marynarki Wojennej w celu udzielania wsparcia marynarzom, którzy nie chcieli wracać do Polski. Sam także pozostał na emigracji. Od 1947 do 1948 dowodził obozem przejściowym w Okehampton. W 1948 przeniósł się do Kanady, gdzie pracował na farmie i w tartaku. W latach 1952–1971 był tłumaczem Rządu Federalnego Kanady. Zmarł 22 maja 1972 w Vancouver. Został pochowany na cmentarzu The Gardens of Gethsemani. 16 czerwca 2004 prochy kmdr. Pławskiego zostały sprowadzone do Polski przez syna, Jerzego, i pochowane na Cmentarzu Marynarki Wojennej w Gdyni-Oksywiu. Jego pamiętnik został wydany w Polsce w 2003 roku pod tytułem Fala za falą. mały|Grób kmdra Eugeniusza Pławskiego na Cmentarzu Marynarki Wojennej w Gdyni Awansowany kolejno na stopnie oficerskie: miczman – 1914 (Rosja) podkapitan – 1917 (Rosja) porucznik marynarki – 1918 (Polska) kapitan marynarki – 1921 (Polska) komandor podporucznik – 1931 (Polska) komandor porucznik – 1935 (Polska) komandor – 1942 (Polska)
Ordery i odznaczenia Krzyż Walecznych (dwukrotnie) Medal Morski Polskiej Marynarki Wojennej (dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: po raz pierwszy 19 marca 1935 „za zasługi w służbie wojskowej”.) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Komandor Orderu Wazów (Szwecja)Encyklopedia polskiej emigracji i Polonii. T. 4 (P-S), s. 95. Kawaler I Klasy Orderu Danebroga (Dania) Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja) Distinguished Service Cross (Wielka Brytania)Stanisław Mariusz Piaskowski: Okręty Rzeczpospolitej Polskiej 1920–1946. Sigma Press, 1984, s. 133. Medal Zwycięstwa (międzysojuszniczy) inne medale wojenne Przypisy
Bibliografia Julian Czerwiński, Małgorzata Czerwińska, Maria Babnis, Alfons Jankowski, Jan Sawicki: Kadry Morskie Rzeczypospolitej. Tom II. Polska Marynarka Wojenna. Część I. Korpus oficerów 1918–1947. Wyższa Szkoła Morska. Gdynia 1996. (), Archiwum rodzinne. Pławski Eugeniusz Józef Stanisław [w:] „Polski Słownik Biograficzny”. T. 26 s. 773.
Linki zewnętrzne Memoriał komandora Eugeniusza Pławskiego na stronie findagrave.com
Kategoria:Członkowie Związku Wojskowych Polaków Kategoria:Dowódcy polskich krążowników Kategoria:Dowódcy polskich niszczycieli Kategoria:Komandorowie Polskiej Marynarki Wojennej Kategoria:Komandorowie porucznicy II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Noworosyjsku Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Morskim Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Marynarki Wojennej w Gdyni Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – uczestnicy bitwy o Atlantyk 1939–1945 Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wybitnej Służby (Wielka Brytania) Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Danebroga Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Wazów Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Polscy oficerowie rosyjskiej marynarki wojennej Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Kanadzie po II wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1972