Michał Józef Sapieha (ur. 1670, zm. 6 marca 1738 w Châlons-sur-Marne) – wojewoda podlaski w latach 1728-1738, pisarz polny litewski w latach 1698-1703 i 1705-1730, strażnik litewski od 1692 roku, cześnik litewski od 1687 roku, starosta mielnicki w latach 1725-1729Urzędnicy podlascy XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Ewa Dubas-Urwanowicz, Włodzimierz Jarmolik, Michał Kulecki, Jerzy Urwanowicz. Kórnik 1994, s. 189., kawaler Orderu Orła Białego.
Życiorys Był synem Benedykta Pawła i Izabelli z Tarłów. W pierwszej połowie lat 80. uczył się w kolegium Jezuickim w Warszawie, następnie w latach 1687–1688 odbył podróż edukacyjną do Francji i Włoch. Po powrocie do kraju posłował na sejm w 1690. W 1692 otrzymał urząd strażnika wielkiego litewskiego. W 1695 brał udział w walkach na Podolu pod dowództwem hetmana polnego Józefa Słuszki. W 1696 brał udział w wyprawie stryja Kazimierza Jana przeciwko konfederatom litewskim Grzegorza Antoniego Ogińskiego.
Poseł sejmiku powiatu brześciańskiego na sejm konwokacyjny 1696 rokuEwa Gąsior, Sejm konwokacyjny po śmierci Jana III Sobieskiego, Warszawa 2017, s. 88.. 5 lipca 1697 roku podpisał w Warszawie obwieszczenie do poparcia wolnej elekcji, które zwoływało szlachtę na zjazd w obronie naruszonych praw RzeczypospolitejObwieszczenie do poparcia wolney elekcyey roku Pańskiego tysiącznego sześćsetnego dziewięćdziesiątego siodmego. [Inc.:] Actum in castro Ravensi sub interregno feria quinta post festum sanctae Margarethae [...] proxima anno Domini millesimo sexcentesimo nonagesimo septimo. [b.n.s]. W elekcji 1697 poparł kandydaturę księcia Conti, przygotowując dla niego wsparcie militarne, do którego użycia nie doszło. W 1698 uznał Augusta II, od którego otrzymał urząd pisarza polnego litewskiego. Z jego rozkazu pobito Leona Ogińskiego, co spowodowało pod koniec 1698 otwarte wystąpienie litewskiej szlachty przeciwko Sapiehom. Nie brał jednak udziału w bitwie pod Olkienikami w 1700.
Na początku wojny północnej przeszedł na stronę Karola XII, przy którego boku przebywał do 1705, biorąc udział m.in. w zajęciu Warszawy w 1703. W styczniu 1702 roku podpisał akt pacyfikacji Wielkiego Księstwa LitewskiegoDiariusz Sejmu Walnego Warszawskiego 1701-1702, Warszawa 1962, s. 305.. W 1705 poparł kandydaturę Stanisława Leszczyńskiego na króla Polski. W 1705 potwierdził pacta conventa Stanisława LeszczyńskiegoArticuli pactorum conventorum Stanów tej Rzeczypospolitej i W. X. L. i państw do nich nalężących z Posłami JKM [...], s. 23.. Działając w strukturach stanisławowsko-szwedzkiej armii bierze udział w szeregu walk, szczególnie na Litwie aż do klęski połtawskiej w 1709.
Amnestionowany przez Augusta II zachował urząd pisarza polnego. Był uczestnikiem Walnej Rady Warszawskiej 1710 rokuVolumina Legum, t. VI, Petersburg 1860, s. 99.. W 1713 posłował do Turcji. W 1714 otrzymał stopień generała lejtnanta kawalerii litewskiej. W 1718 był posłem na sejm z powiatu starodubowskiegoPamiętniki Krzysztofa Zawiszy, wojewody mińskiego, (1666-1721), Warszawa 1862, s. 350.. W 1720 i 1726 posłował na sejm. Poseł województwa brzeskolitewskiego na sejm 1724 rokuWiktor Bagniewski, Diariusz sejmu walnego sześcioniedzielnego warszawskiego anni 1724, rkps Ossolineum, 291/III, k. 5v.. W 1725 otrzymał starostwo melnickie. Poseł powiatu brzeskolitewskiego na sejm 1726 rokuMichał Tomasz Wójciuk, Przemoc, presja, przekupstwo i konflikty na sejmikach brzeskim i pińskim w dobie saskiej w świetle pamiętników i korespondencji, w: Wschodni Rocznik Humanistyczny 6 (2009), s. 130.. ]W 1727 otrzymał Order Orła Białego, a w 1728 – województwo podlaskie.
Był członkiem konfederacji generalnej zawiązanej 27 kwietnia 1733 roku na sejmie konwokacyjnymKonfederacya generalna omnium ordinum Regni et Magni Ducatus Lithuaniae na konwokacyi generalney Warszawskiej uchwalona [...] 27 (słow. [...] kwietnia [...] 1733, s. 33.. Jako jedyny z Sapiehów podczas elekcji 1733 poparł Augusta Wettyna i jako deputat z Senatu podpisał jego pacta conventaVolumina Legum, t. VI, Petersburg 1860, s. 309.. Wskazywał na Jakuba Sobieskiego jako jedynego możliwego kandydata z Polski. Zły stan zdrowia i samobójstwo syna Józefa Fryderyka skłoniły go do opuszczenia Polski w 1735. Zmarł 6 marca 1738 w klasztorze jezuitów w Châlons-sur-Marne.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci i studenci Kolegium Jezuitów w Warszawie Kategoria:Cześnicy wielcy litewscy Kategoria:Członkowie konfederacji generalnej 1733 Kategoria:Deputaci do paktów konwentów Augusta III Sasa Kategoria:Deputaci do paktów konwentów władców Polski (Senat) Kategoria:Generałowie lejtnanci armii Wielkiego Księstwa Litewskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Pisarze polni litewscy Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1690 Kategoria:Posłowie na sejm konwokacyjny 1696 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1718 (zalimitowany) Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1724 (zalimitowany) Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1726 (z limity) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (powiat starodubowski) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (powiat brzeskolitewski) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo brzeskolitewskie) Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski w Turcji (I Rzeczpospolita) Michał Józef Sapieha Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Starostowie mielniccy Kategoria:Strażnicy wielcy litewscy Kategoria:Sygnatariusze aktu pacyfikacji Wielkiego Księstwa Litewskiego 1702 Kategoria:Sygnatariusze obwieszczenia do poparcia wolnej elekcji 1697 Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Stanisława Leszczyńskiego (1705) Kategoria:Uczestnicy III wojny północnej (strona szwedzka) Kategoria:Uczestnicy Walnej Rady Warszawskiej 1710 Kategoria:Urodzeni w 1670 Kategoria:Wojewodowie podlascy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Zmarli w 1738