Nowy cmentarz żydowski – kirkut społeczności żydowskiej zamieszkującej Brzesko został założony w 1846Bartosz podaje, iż cmentarz powstał w drugiej połowie XIX wieku., położony jest przy ulicy Czarnowiejskiej (róg Czarnowiejskiej i Okulickiego). Liczy 1,5 ha powierzchniBartosz podaje powierzchnię 1,45 ha. z ok. 300 nagrobkami (najstarszy z 1824). Wokół cmentarza wznosi się mur (głównie betonowy, od północy ceglany, z żelazną bramą od południa, na której skrzydłach widnieją gwiazdy Dawida. Ostatni pochówek na cmentarzu odbył się w 1960.

Zachowane nagrobki to przeważnie tradycyjne macewy, choć jest też kilka zniszczonych sarkofagów. Macewy nie są bogato rzeźbione, zaś wyróżniające się formą stoją wzdłuż głównej alei. Napisy na nagrobkach zasadniczo są w języku hebrajskim, wyjątek stanowią te z napisami po polsku. Na niektórych nagrobkach zachowały się ślady malatury. W pobliżu bramy wejściowej przy głównej alei znajdują się nagrobki powojenne, niektóre uszkodzone.

Szczególną uwagę należy poświęcić istniejącym tam ohelom – starszy, odbudowany w latach sześćdziesiątych XX wiekuBartosz wymienia z oczywistych względów tylko ten ohel, podając, iż powstał w latach siedemdziesiątych. mieści groby trzech rabinów z rodziny Lipszyców, nowszy (wzniesiony w latach 90. XX wieku) kryje szczątki rodziny Templerów.

W 1947 na terenie cmentarza wzniesiono pomnik w formie obelisku upamiętniający 200 Żydów zamordowanych przez Niemców w 1942. Pomnik ustawiono na zbiorowych mogiłach pomordowanychBurchard podaje datę powstania pomnika jako 1950, zaś liczbę pomordowanych jako 500.Bartosz wymienia: pomnik-nagrobek poświęcony 200 Żydom, pomnik ku czci 15 Żydów z Rzezawy, pomnik ku czci Żydów z Dębna i inne bliżej nieokreślone..

Osobną część cmentarza tworzy wydzielona kwatera dla poległych podczas I wojny światowej żołnierzy żydowskich – Cmentarz wojenny nr 275 – Brzesko.

W latach 1988–1989 cmentarz został gruntownie oczyszczony i uporządkowany.

Obecnie obiekt pozostaje zamknięty.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Nowy cmentarz żydowski w Brzesku na portalu Wirtualny Sztetl Brzesko, ulica Czarnowiejska, kirkut polska-org.pl Brzesko Kategoria:Cmentarze w Brzesku Kategoria:Zabytki nieruchome w Brzesku Brzesko