thumb|Grób ks. prof. Woldemara Gastparego – rektora Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie na Cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie Woldemar Gastpary (ur. 12 lipca 1908 w Henrykowie koło Zduńskiej Woli, zm. 22 grudnia 1984 w Warszawie) – duchowny Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, w latach 1965–1981 rektor Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie.
Życiorys W latach 1927–1932 studiował teologię na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego, w ich trakcie odbył praktykę w parafii w Mościskach nad Bugiem. Został ordynowany w 1932 roku. Do wybuchu II wojny światowej pracował jako wikariusz i prefekt w Tomaszowie Mazowieckim. W 1939 obronił na Uniwersytecie Warszawskim doktorat z teologii. W 1939 aresztowany przez hitlerowców, był więziony w Piotrkowie Trybunalskim, następnie przewieziony do obozów w Oranienburgu i Dachau, gdzie przebywał do 1945.
Po wojnie został proboszczem administratorem w Tomaszowie Mazowieckim (1945–1950), a następnie proboszczem tej parafii (1951–1953). W latach 1953–1965 był proboszczem parafii św. Trójcy w ŁodziPomimo fizycznej utraty kościoła św. Trójcy przez Kościół Ewangelicko-Augsburski w 1945 roku, nie przestała istnieć Parafia przy nim funkcjonująca. Sytuację tę zmieniło dopiero rozporządzenie Konsystorza Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego w RP z 1994, stanowiące o likwidacji Parafii św. Trójcy i św. Jana w Łodzi.. W latach 1950–1954 był seniorem diecezji łódzkiej, a w latach 1954–1957 seniorem diecezji warszawskiej. W 1957 został wybrany prezesem Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce.
Niezależnie od pracy duszpasterskiej zajmował się badaniami historycznymi z dziejów polskiego protestantyzmu. W 1949 został adiunktem na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego, a po jego likwidacji w 1954 w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej), w której w 1955 został zastępcą profesora, a w 1957 docentem. Był wieloletnim rektorem Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej (w latach 1965–1981). W 1966 został profesorem nadzwyczajnym, w 1967 kierownikiem Katedry Teologii Historycznej, a w 1972 profesorem zwyczajnym. Wchodził w skład prezydium Polskiej Rady Ekumenicznej, współpracował z Komisją Mieszaną Polskiej Rady Ekumenicznej i Kościoła Ewangelickiego w Niemczech. Był członkiem Sekcji Warszawskiej Towarzystwa Przyjaciół Zduńskiej Woli.
Ogłosił ponad 150 prac, w tym kilka monograficznych oraz skryptów akademickich. Współpracował z wydawaną przez Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Encyklopedią katolicką. W 1979 uzyskał doktorat honorowy Uniwersytetu Humboldta w Berlinie.
Pochowany na cmentarzu ewangelicko-augsburskim przy ulicy Młynarskiej (aleja 10, grób 2) śp. Woldemar Gastpary.
Wybrane publikacje Historia Kościoła. Okres starożytny, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1967 Sprawa toruńska 1724, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1969. Historia Kościoła. Okres średniowieczny, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1970. Biskup Bursche i sprawa polska, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1972. Historia Kościoła. Okres nowożytny, Wydawnictwo ChAT, 1972, 1979. Historia Kościoła. Okres średniowieczny, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1973. Historia protestantyzmu w Polsce od połowy XVIII wieku do I wojny światowej, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1977 Protestantyzm w Polsce w dobie dwóch wojen światowych. Cz. 1, 1914–1939, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1978. Historia Kościoła w Polsce, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1979. Protestantyzm w Polsce w dobie dwóch wojen światowych. Cz. 2, 1939–1945, Wydawnictwo ChAT, Warszawa 1981
Bibliografia Strażnica Ewangeliczna, 24 (271) 1957. B. Kopczyńska-Jaworska, K. Woźniak, Łódzcy luteranie. Społeczność i jej organizacja, Łódź 2002, s. 138-139. J. Narzyński, Woldemar Gastpary, w: Encyklopedia katolicka, tom V, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1989. J. Szturc, Ewangelicy w Polsce. Słownik biograficzny XVI-XX wieku, „Augustana”, Bielsko-Biała 1998, s. 82.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Wydziału Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Duchowni luterańscy związani z Łodzią Kategoria:Ludzie urodzeni w Zduńskiej Woli Kategoria:Ludzie związani z Tomaszowem Mazowieckim Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie Kategoria:Polscy duchowni luterańscy Kategoria:Polscy historycy protestantyzmu Kategoria:Prezesi Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP Kategoria:Rektorzy Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie Kategoria:Więźniowie KL Dachau Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1984