Bar (; dawniej Rów) – miasto na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie żmeryńskim, siedziba hromady

Bar leży na Wyżynie Podolskiej, na lewym brzegu Rowu; miasto królewskie, położone na Podolu, lokowane w 1453 i relokowane w latach 1538–1540, do II rozbioru Polski (1793) leżało w województwie podolskim; w 1768 w Barze zawiązano konfederację barską.

Historia mały|upright=0.5|lewo|Herb Baru z inicjałami Bony Sforzy z 1540 mały|lewo|Pułaski w Barze, obraz K. Szlegla Do połowy XVI wieku wieś znajdująca się w tym miejscu nosiła nazwę Rów i należała do rodu Odrowążów. Stanisław II Odrowąż i jego żona księżna Anna mazowiecka zostali pozwani przed sąd przez królową Bonę za obrazę majestatu, w konsekwencji wyrokiem sądu zostali pozbawieni w lutym 1537 roku włości mazowieckich, starostwa lwowskiego i samborskiego oraz Rowu, które przekazano królowej Bonie. Ta na pamiątkę swojego rodzinnego księstwa-miasta Bari we Włoszech przemianowała Rów na Bar. 1538 – przywilej króla Zygmunta Starego na budowę zamku w Barze. 1540 – przywilej króla Zygmunta Starego na założenie na surowym korzeniu miasta. 1540 – Zygmunt I Stary nadał osadzie prawa miejskie magdeburskie, a starostą barskim został Bernard Pretwicz, który na zamku w Barze założył bazę operacyjną przeciwko Tatarom. 1542 – burgrabią zamku w Barze był Stanisław Bagieński. 1565 – starosta drohobycki Wojciech Starzechowski na polecenie króla rozpoczął w północnej części miasta budowę nowego murowanego zamku z czterema basztami. Na ten cel przeznaczono 1000 florenów ze skarbu królewskiego. 1566 – przywilej króla Zygmunta Starego regulujący organizację rozbudowy zamku. 1576 – król Stefan Batory nadał przywilej, w którym zgadza się na połączenie w jeden organizm miejski miasta „lackiego”, „ruskiego” i „czeremińskiego”. 1635 – Bar uzyskał prawo składu. 1637–1648 – w Barze mieścił się jeden z arsenałów artylerii koronnej. sierpień 1648 – zdobycie Baru przez powstańców kozackich Maksyma Krzywonosa. W czasie powstania Chmielnickiego Bar kilkukrotnie przechodził z rąk do rąk. 1672–1699 – nominalnie w posiadaniu Turcji po pokoju w Buczaczu. listopad 1674 – zwycięskie oblężenie twierdzy przez wojska Jana Sobieskiego. 1676 – wzmianka o arsenale. czerwiec 1678 – wycofanie wojsk polskich z twierdzy. 1759 - książę Antoni Benedykt Lubomirski funduje klasztor karmelitów, którego przełożonym zostaje ks. Marek Jandowicz (Jandołowicz). 29 lutego 1768 – zawiązanie konfederacji barskiej. 19 czerwca 1768 – obrona Baru przez konfederatów przed wojskami rosyjskimi. od 1793 pod zaborem rosyjskim. 1922–1991 w ZSRR. 20 grudnia 1941 – Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 5000 osób. 15 października 1942 – likwidacja getta, Niemcy mordują około 2500 Żydów od 1991 w niepodległej Ukrainie.

Zabytki zamek Klasztor karmelitów z XVII – XVIII w., barokowy. Obecnie klasztor benedyktynek misjonarek Kościół św. Anny z 1811 roku, neogotycki Kolegium jezuickie (w ruinie, założone przez Stanisława Żółkiewskiego między 1610 a 1614) Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej

Gospodarka W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, spożywczy oraz odzieżowy.

Urodzeni w Barze Wiktor Buniakowski – rosyjski matematyk Marceli Cerklewicz – major piechoty Wojska Polskiego Batszewa Kacnelson – izraelski polityk Leon Mały – polski biskup pomocniczy archidiecezji lwowskiej obrządku łacińskiego Rusłan Lubarski – ukraiński piłkarz

Miasta partnerskie Kwidzyn Rybnik

Zobacz też Parafia św. Anny w Barze dekanat Bar

Przypisy

Literatura

Linki zewnętrzne

zamek w Barze

Kategoria:Miasta posiadające prawo składu Kategoria:Miasta w obwodzie winnickim Kategoria:Rejon barski Kategoria:Fortyfikacje polskie do 1795 roku Kategoria:Arsenały I Rzeczypospolitej Kategoria:Starostwo barskie (I Rzeczpospolita) Kategoria:Miasta królewskie I Rzeczypospolitej (województwo podolskie)