thumb|Położenie na mapie województwa tarnopolskiego do roku 1939 Kopyczyńce (, Kopyczynci) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim nad rzeczką Niczławą. W 2025 roku liczyło szacunkowo 6899 mieszkańców.
Znajduje się tu stacja kolejowa Kopyczyńce, węzeł linii Tarnopol – Biała Czortkowska i Husiatyn – Kopyczyńce.
Do 2020 w rejonie husiatyńskim.
Demografia 8144 mieszkańców w 1921 roku (spis powszechny), z czego 40% Rusinów (Ukraińców) oraz po 30% Żydów i Polaków W czerwcu 1942 roku w Kopyczyńcach mieszkało 3123 Żydów, stopniowo eksterminowanych przez Niemców do czerwca 1943 rokuХолокост на территории СССР: Энциклопедия, Red. I.A. Altman, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s. 460-461 W 1945 roku zdecydowana większość Polaków została przesiedlona w granice powojennej Polski. Z około 2,5-tysięcznej polskiej społeczności w Kopyczyńcach pozostało około 25 rodzinI. Kucynda, B. Sawka, W. Szczawinśkyj, Kopyczynci w: Ternopilszczyna. Istorija mist i sił, tom 1, Red.: Wasyl Chomineć i in. – Tarnopol: TzOW „Terno-hraf”, 2014. – , s. 27. W 1989 liczyło 7327 mieszkańcówВсесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.. W 2013 liczyło 6890 mieszkańców. 6748 mieszkańców w 2017 roku (dane szacunkowe)Чисельність наявного населення України на 1 січня 2017 року. Державна служба статистики України. Київ, 2017. стор.65. 6587 mieszkańców w 2021 roku (dane szacunkowe)Чисельність наявного населення України на 1 січня (За редакцією Марії ТІМОНІНОЇ), Державна служба статистики України, Kijów 2021, s. 40 pdf
Kalendarium 1340–1772 – najpierw wieś następnie miasto (1564) w powiecie trembowelskim ziemi halickiej województwa ruskiego I Rzeczypospolitej 1443 – erygowanie parafii rzymskokatolickiej 1564 – pierwsza wzmianka o uzyskaniu praw miejskich 1651 – bitwa pod Kopyczyńcami stoczona 12 maja między armią polską dowodzoną przez hetmana polnego koronnego Marcina Kalinowskiego a połączonymi siłami kozacko-tatarskimi pod wodzą Asanda Demki w trakcie powstania Chmielnickiego zakończona zwycięstwem wojska koronnego 1672 – przejęte przez Turcję w wyniku pokoju buczackiegoI. Kucynda, B. Sawka, W. Szczawinśkyj, Kopyczynci w: Ternopilszczyna. Istorija mist i sił, tom 1, Red.: Wasyl Chomineć i in. – Tarnopol: TzOW „Terno-hraf”, 2014. – , s. 24. 1699 – wróciły do Polski w wyniku pokoju w Karłowicach zawartego z Turcją 1772 – przejęte przez Austrię w wyniku I rozbioru Polski, znalazły się w powiecie zaleszczyckim w cyrkule halickimCarte nouvelle des Royaumes de Galizie et Lodomerie avec le District de Bukowine, Augsburg po 1772. 1786 – miasteczko zostało włączone do cyrkułu XV (tarnopolskiego)Carte Generale de l’Atlas des Roiaumes Galicie et Lodomerie divisés en 19 Cercles avec la Buckowina, 1786. 1809 – przejęte przez Rosję w wyniku pokoju w Tylży z r. 1807 1815 – przejęte ponownie przez Austrię w rezultacie kongresu wiedeńskiego 1854 – siedziba powiatu w cyrkule czortkowskim 1862 – pożar miasteczka: spłonęło 38 budynków, a 63 rodziny straciły dach nad głową. Brak ofiar śmiertelnych. Straty wyniosły ok. 32.000 złotych reńskich„Czas” nr 243, Kraków 22 października 1862, s. 3. 1867–1918 miasto w powiecie husiatyńskim w austriackim Królestwie Galicji i Lodomerii od 2 listopada 1918 do czerwca 1919 kontrolowane przez ZURLI. Kucynda, B. Sawka, W. Szczawinśkyj, Kopyczynci w: Ternopilszczyna. Istorija mist i sił, tom 1, Red.: Wasyl Chomineć i in. – Tarnopol: TzOW „Terno-hraf”, 2014. – , s. 26. 1919 – w czasie tzw. ofensywy czortkowskiej rozpoczętej 7–8 czerwca, I Korpus Galicyjski UHA Osypa Mykytki zajął Kopyczyńce. Jednostki polskie armii Hallera przejęły ten rejon 16 lipca 1919 1921 – traktat ryski przywrócił Kopyczyńce Polsce od 1 lipca 1925 r.. do 1939 – stolica powiatu kopyczynieckiego w województwie tarnopolskim. Siedziba garnizonu macierzystego Batalionu KOP „Kopyczyńce” 1934-1944 – siedziba gminy wiejskiej Kopyczyńce 1939–1941 – zajęte przez ZSRR 7 lipca 1941 – 23 marca 1944 – okupacja niemiecka. W tym czasie hitlerowcy dokonali zagłady kopyczynieckich Żydów (zob. getto w Kopyczyńcach) 1943–1945 – miejsce schronienia dla polskiej ludności uciekającej z pobliskich wiosek przed atakami OUN-UPA. Doszło do pojedynczych mordów, w których nacjonaliści ukraińscy zamordowali tutaj lub w pobliżu 25 Polaków. 1944–1991 – w składzie rejonu husiatyńskiego Ukraińskiej SRR od 1991 – w niepodległej Ukrainie
Zabytki zamek, dwór – w Kopyczyńcach istniał warowny zamek, który oparł się najazdom Turków i Tatarów i przetrwał do XVIII w. W połowie XVIII w. na miejscu zamku wybudowano klasycystyczny dwór zwany pałacem, zniszczony podczas I wojny światowej. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny – znajduje się w mieście. Pierwotny kościół był drewniany, wzniesiony w latach 1699–1705 z fundacji podczaszego halickiego Szymona Baworowskiego. Po jego rozebraniu zbudowano w latach 1763–1803 nowy, murowany, autorem projektu mógł być Piotr PolejowskiJerzy Kowalczyk, Świątynie i klasztory późnobarokowe w archidiecezji lwowskiej [w] Rocznik Historii Sztuki, 2003, Nr XXVIII, s. 206.. Konsekrowany w 1824 r., zamknięty po II wojnie światowej, przywrócony do kultu w 1990 r.
Urodzeni
Józef Marian Baworowski (1822–1885) – polski ziemianin, konserwatysta, członek Izby Panów w austriackiej Radzie Państwa Roman Daca (1905–1994) – polski duchowny katolicki, płk Armii Krajowej. Odznaczony w 1944 Krzyżem Orderu Virtuti Militari V kl. Tadeusz Gromnicki (1851–1939) – ksiądz rzymskokatolicki, profesor, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego Roman Hubczenko (1878–1958) – polski aktor Wasyl Iwanczuk (ur. 1969) – ukraiński szachista, arcymistrz od 1988 roku. Metody (Kudriakow) (ur. 1949) – zwierzchnik Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Anna Marzec (1930) – polska profesor nauk chemicznych Henryk Mehlberg (1904–1979) – polski filozof, logik, metodolog, członek szkoły lwowsko-warszawskiej. Adam Niemiec (1912 – 1974) – polski piłkarz i trener Adam Obrubański (1898 – 1940) – polski piłkarz, trener i sędzia, doktor praw, oficer Wojska Polskiego, ofiara Zbrodni Katyńskiej. Leszek Sawicki (1924–2017) – polski geolog, współzałożyciel: Oddziału Dolnośląskiego PIG i Towarzystwa Miłośników LwowaNekrolog w Gazecie Wrocławskiej, 24 II 2017, strona 12.. Ludwik Sembratowicz (1837–1892) – feldmarszałek – porucznik armii Austro-Węgier. Franciszek Sławski (1916–2001) – polski prof., językoznawca-slawista. Władysław Wszelaczyński (1847–1896) – polski pianista, kompozytor i pedagog. Adam Wysocki (1905–1977) – polski piosenkarz, członek Chór Dana, aktor estradowy
Sprawiedliwi wśród Narodów Świata (Polacy ratujący Żydów w Kopyczyńcach) Stanisław Biedrawa (lub Bedrawa) – ukrywał 5 Żydów Józef i Olga Grocholscy – ukrywali Pinchasa Fuchsa, Edkę Fuchs i kobietę o nazwisku Sznajder Stanisław i Anna Grocholscy – ukrywali 7 Żydów Władysław i Stanisława Szepelowscy oraz ich dzieci: Władysław, Jadwiga (po mężu Grell) i Janina (po mężu Jakubowska) - ukrywali Yaffę Rafaeli Wilhelm Tarnawski – ukrywał 17 krewnych swojej żony, która była Żydówką Mikołaj i Maria Traczowie, Stefania Tracz (córka), Józefa Tracz (córka, po mężu Czekaj), Joanna Chir z d. Tracz (córka) z mężem Marianem Chirem oraz Michał Chir – na strychu domu kultury „Sokół” ukrywali 7 Żydów
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kopyczyńce na wojskowej mapie (1:200 000 1cm=2km) austriacko-węgierskiej z ok. 1889 r. Копичинці Archiwalne widoki miejscowości w bibliotece Polona
Kategoria:Miasta w obwodzie tarnopolskim