Emilian Kazimierz Kamiński (ur. 10 lipca 1952 w Warszawie, zm. 26 grudnia 2022 w Józefowie) – polski aktor i reżyser teatralny, filmowy, musicalowy i dubbingowy i wokalista. Założyciel Fundacji Atut i Teatru Kamienica.
Życiorys Był absolwentem Technikum Ekonomicznego nr 8 w Warszawie. Po ukończeniu Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie w 1975 r. zadebiutował w pierwszym spektaklu Teatru na Woli Pierwszy dzień wolności Kruczkowskiego w reż. Tadeusza Łomnickiego.
Na dużym ekranie zadebiutował w filmie Jana Łomnickiego Akcja pod Arsenałem (1977) jako jeden z młodych żołnierzy Szarych Szeregów. Inną kreację − niestałego w uczuciach Roberta − zagrał w obrazie Tango ptaka (1980).
W latach 1977–1983 związany był z Teatrem Narodowym, gdzie grał w sztukach reżyserowanych przez Adama Hanuszkiewicza: Mąż i żona (1977) Aleksandra Fredry, Sen srebrny Salomei (1977–1978) Juliusza Słowackiego, Dziady (1978–1979) Adama Mickiewicza, Treny (1979) Jana Kochanowskiego, Bracia Karamazow (1979–1980) Fiodora Dostojewskiego, ... i Dekameron (1980) Giovanniego Boccaccio, Samuel Zborowski (1981) Juliusza Słowackiego, Śpiewnik domowy (1982–1983) Stanisława Moniuszki i Komedia pasterska (1982–1983) Jana Andrzeja Morsztyna.
W latach 1980–1981 był członkiem NSZZ „Solidarność”, pełnił m.in. funkcję wiceprzewodniczącego komisji zakładowej w Teatrze Narodowym w Warszawie.
W stanie wojennym Kamiński był jednym ze współtwórców oraz wykonawców Teatru Domowego, który był formą sprzeciwu środowiska aktorskiego wobec komunistycznego reżimu. Teatr zagrał swój spektakl po raz pierwszy 1 listopada 1982 roku w mieszkaniu Ewy Dałkowskiej. Wystawiono sztukę pt. „Przywracanie porządku”, która opowiadała o więźniach stanu wojennego. Przedstawienie obejrzało wtedy około 40 widzów, następnie sztukę powtórzono jeszcze 100 razy. W repertuarze było też przedstawienie komediowe, w którym pojawił się „Bluzg”, pamflet na gen. Wojciecha Jaruzelskiego. W tamtym czasie prowadził też firmę budowlaną.
W latach 1983–2000 związał się z Teatrem Ateneum, gdzie zadebiutował jako reżyser przedstawieniem o szaleństwie dyskotekowej muzyki Słodkie Miasto (1983), był współtwórcą wraz z Wojciechem Młynarskim spektaklu Brel (1985). Widzowie teatralni oglądali go m.in. w głośnych inscenizacjach Adama Hanuszkiewicza: Cyd (1985) Morsztyna i Pierre’a Corneille’a, Maria i Woyzeck (1985-86) według Georga Büchnera.
Popularność przyniosła mu rola Jerzego, pełnego fantazji malarza w kinowej i telewizyjnej ekranizacji powieści Kornela Makuszyńskiego Szaleństwa panny Ewy (1985).
Występował także w teatrach warszawskich: Komedia (1989, 2002), Rozmaitości (1990), Powszechnym im. Zygmunta Hübnera, gdzie odniósł sukces jako Janosik-Swój w przedstawieniu Ernesta Brylla Na szkle malowane (1993) w reżyserii Krystyny Jandy oraz zagrał w swojej autorskiej sztuce Romans (1996) w reżyserii Roberta Glińskiego, Muzycznym 'Roma' (1999), Studio Buffo jako pan Capuleti w musicalu Janusza Józefowicza Romeo i Julia (2004) oraz Rampa na Targówku (2006). W 1997 powrócił na stałe do Teatru Narodowego.
W 1993 na XXVII Festiwalu Teatrów Jednego Aktora w Toruniu odebrał nagrodę jury oraz nagrodę publiczności za monodram Kontrabasista według Patricka Süskinda. W 2002 na II Krajowym Festiwalu Teatru PR i TV „Dwa Teatry” w Sopocie zdobył wyróżnienie dla autorskiego słuchowiska Romans, a w 2004 r. na XLIII Rzeszowskich Spotkaniach Teatralnych otrzymał II miejsce w plebiscycie publiczności na najlepszą rolę męską Spotkań – za rolę Kempa w przedstawieniu Czuwanie Morrisa Panycha.
mały|Teatr Kamienica w Warszawie, założony przez Emiliana Kamińskiego
W 2002 założył Fundację Wspierania Twórczych Inicjatyw Teatralnych „Atut”, która działa przy Teatrze Kamienica.
27 kwietnia 2009 uruchomił prywatną scenę Teatr Kamienica. W 2000 r. rozpoczął poszukiwania odpowiedniego miejsca, następnie przez 5 lat zbierał fundusze i materiały niezbędne do zrealizowania inwestycji. Brał czynny udział w pracach budowlanych. Nad wykończeniem wnętrza teatru pracowały żona dyrektora, Justyna Sieńczyłło oraz Jolanta Pachowska. 27 marca 2009 podczas Międzynarodowego Dnia Teatru oraz w setną rocznicę wybudowania kamienicy odbyło się uroczyste otwarcie Teatru Kamienica. Nazwiska osób, które przyczyniły się do zrealizowania projektu, zostały umieszczone na pamiątkowej tablicy znajdującej się na dziedzińcu kamienicy.
Życie prywatne thumb|Grób Emiliana Kamińskiego w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Był starszym bratem aktorki Doroty Kamińskiej. Z związku z Izabellą Jarską miał córkę Natalię. Z żoną Justyną Sieńczyłło miał dwóch synów: Kajetana i Cypriana. Mieszkali w Józefowie pod Warszawą, gdzie 26 grudnia 2022 zmarł po długiej i ciężkiej chorobie w otoczeniu rodziny.
4 stycznia 2023, po mszy świętej w kościele św. Karola Boromeusza, został pochowany w Alei Zasłużonych cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie. Uroczystość miała charakter państwowy.
Upamiętnienie Mural odsłonięty 3 grudnia 2024 na budynku przy al. „Solidarności“ 91 w Warszawie, w pobliżu założonego przez Kamińskiego Teatru Kamienica.
Odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2022, pośmiertnie). Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2014). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2007) – pkt 38. Krzyż Wolności i Solidarności (2019). Złoty Krzyż Zasługi (2005) – pkt 4. Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2022) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2007) Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości (2019) Medal Świętego Brata Alberta (2012) Medal Pamiątkowy „Pro Masovia” (2014)
Filmografia Filmy/Seriale TV 1977: Akcja pod Arsenałem – „Jur” 1978: Wesela nie będzie – Grzegorz 1978: Zaległy urlop – członek pracowni Marii 1978: Ślad na ziemi – Marcin Kortycki, syn dyrektora 1978: Bestia – Franek 1978: Biały mazur – Szymon Diksztajn 1979: Deklinacja 1980: Tango ptaka – Robert 1980: Bez miłości – chłopak Marianny 1982: Niech cię odleci mara – Romuś 1983: Szaleństwa panny Ewy – Jerzy Zawidzki 1984: Trzy stopy nad ziemią – górnik Henio, zięć Zymana 1984: Ceremonia pogrzebowa – Jancarz 1984: Szaleństwa panny Ewy – malarz Jerzy Zawidzki 1985: Tanie pieniądze – „Wrangler” 1986: Tango z kaszlem – Feliks 1988: Rodzina Kanderów – Heniek, kolega Jurka (odc. 1 i 6) 1988: Pan Kleks w kosmosie – dyrektor Kudłacz, kierownik Gładysz 1988: I skrzypce przestały grać – śpiewak cygański na wigilii 1990: Maria Curie – śpiewak w kabarecie 1990: Urodziny Kaja – kelner 1991: Przeklęta Ameryka 1994–1995: Fitness Club – Rysio 1994: Żabi skok – Schizol 1996: Matka swojej matki – przyjaciel Ewy 1999: Klan – Tomasz Jakubowski, mąż Bogny 2001: Boże skrawki – oficer niemiecki Franz 2002: Kariera Nikosia Dyzmy – przewodniczący Trędowaty 2004–2006: Bulionerzy – prokurator – adwokat Jan Grzegorczyk 2004–2023: M jak miłość – Wojciech Marszałek, ojciec Madzi 2005: Tak miało być – Tadzik, wuj Ewy, Misi i Jędrka 2006: Szatan z siódmej klasy – doktor Cisowski 2007: U Pana Boga w ogródku – Jerzy Bocian 2007–2008: Doręczyciel – piosenkarz Bernard Rudacki 2009: U Pana Boga za miedzą – Jerzy Bocian 2010: Prosta historia o miłości – ojciec Marty 2012: Przedtem, potem – Jurek, wuj Celiny 2013: Sierpniowe niebo. 63 dni chwały – dyrektor 2019: Młody Piłsudski – gubernator Piotr Orżewski 2022: Lokatorka – szef ruchu lokatorów 2023: U Pana Boga w Królowym Moście – burmistrz Jerzy Bocian (ostatnia rola)
Gościnnie 1999: Policjanci – Adam Jobkiewicz, kierownik w ZUS-ie; mechanik Stacho Basiak, sobowtór Jobkiewicza (odc. 2) 1999: Miodowe lata – Malicki (odc. 26) 2000: Duża przerwa – Patryk (odc. 1) 2000: 13 posterunek 2 – Józef Oczko „Ambasador” (odc. 36) 2002: Psie serce – Tenor (odc. 6) 2003: Na dobre i na złe – Małecki, ojciec Kasi (odc. 152) 2004: Rodzinka – Wiesiek Krupa (odc. 15) 2004: Pensjonat pod Różą – Zygmunt, mąż Eli (odc. 28) 2005–2006: Egzamin z życia – szef firmy komputerowej (odc. 17 i 23) 2006: Ale się kręci – wicepremier Stach Mrugała (odc. 7) 2008: Kryminalni – szef partii „Twoja Przyszłość” Łukasz Mader (odc. 96) 2012: Ranczo – ekspert (odc. 68)
Dubbing 1960–1966: Flintstonowie 1961–1962: Kot Tip-Top – Tip Top 1970: Krzyż i sztylet – Big Cat 1977: Annie Hall – Alvy Singer 1981–1983: Dookoła świata z Willym Foggiem 1983–1987: Fraglesy – wujek Matt z podróży 1985: Wuzzle – Bajer 1987: Rzeka kłamstwa – Bazyli, młody Cygan 1989: Janka – właściciel kinematografu 1989: Mała Syrenka – Krab Sebastian 1990–1991: Muminki – Pan Poszukiwacz 1992–1994: Mała syrenka – Sebastian 1994: Król lew – Pumba 1994: Asterix podbija Amerykę – Generał Centurion 1995: Toy Story – Hamm 1995–1998: Timon i Pumba – Pumba, Bampu (odcinek 2a), Wujek Borys (odcinek 16a), Wieprz Cisco (odcinek 34a) 1997: Zorro – kapitan Montecero 1998: Magiczny miecz – Legenda Camelotu – Devon 1998: Król lew II: Czas Simby – Pumba 1999: Planescape: Torment – Morte 1999: Toy Story 2 – Hamm 2000: Mała Syrenka 2: Powrót do morza – Krab Sebastian 2000: Cybernetyczny świat 2001–2002: Café Myszka – Pumba; Sebastian 2004: Król lew – Pumba 2004: Lucky Luke – Bankier 2004: Król lew 3: Hakuna matata – Pumba 2004: Parę osób, mały czas – Jacek 2008: Mała Syrenka: Dzieciństwo Ariel – Krab Sebastian 2010: Toy Story 3 – Hamm 2019: Toy Story 4 – Hamm
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Warszawie Kategoria:Artyści teatru Studio Buffo Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Dyrektorzy teatrów w Warszawie Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Józefowem (powiat otwocki) Kategoria:Nagrodzeni Medalem Świętego Brata Alberta Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności Kategoria:Odznaczeni Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy aktorzy dubbingowi Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy musicalowi Kategoria:Polscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy gitarzyści klasyczni Kategoria:Polscy wokaliści Kategoria:Polscy wykonawcy poezji śpiewanej i piosenki literackiej Kategoria:Polscy przedsiębiorcy Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Wyróżnieni Medalem Pamiątkowym „Pro Masovia” Kategoria:Urodzeni w 1952 Kategoria:Zmarli w 2022