Franciszek Cymbarewicz (ur. w Mohylewie, zm. 27 maja 2000 w Warszawie) – lekarz, kapitan Armii Czerwonej, generał brygady Wojska Polskiego, szef Głównego Zarządu Tyłów Wojska Polskiego z nominacji marszałka Konstantego Rokossowskiego, przewodniczący Rady Krajowej Polaków – byłych Żołnierzy Armii Radzieckiej przy Zarządzie Głównym Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.

Życiorys Prawnuk powstańca z 1863. Syn Ludwika i Wiktorii z Juniewiczów. Ukończył radziecką Wojenną Szkołę Medyczną. Od 1940 lekarz wojskowy Armii Czerwonej. Służył w jednostkach na Dalekim Wschodzie. Po wybuchu w czerwcu 1941 wojny z Niemcami przerzucony do europejskiej części ZSRR. Walczył w obronie Moskwy, w bitwie na łuku kurskim. Ranny w walkach pod Kijowem.

W marcu 1944 w stopniu kapitana skierowany do Wojska Polskiego w ZSRR. Lekarz samodzielnego batalionu budowy mostów, komendant pociągów sanitarnych na froncie.

Według materiałów zgromadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej był tajnym współpracownikiem Informacji Wojskowej. Nosił pseudonim „Martynowski”. Został zwerbowany w 1944 r. podczas służby w 1 pułku piechotyhttp://www.polska1918-89.pl/pdf/sprawa-wspolpracy-wojciecha-jaruzelskiego-z-informacja-wojskowa,5606.pdf.

Członek Wszechzwiązkowej Partii Komunistycznej (bolszewików) (WKP(b)), Polskiej Partii Robotniczej (PPR) i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR).

W 1949 zwolniony z obywatelstwa radzieckiego uchwałą Rady Najwyższej ZSRR, otrzymał obywatelstwo polskie.

Po wojnie na kolejnych stanowiskach w wojskowej służbie zdrowia. Major z 1946. Szef służby zdrowia 18 i 1 Dywizji Piechoty. W latach 1950–1951, w stopniu pułkownika, szef służby zdrowia Warszawskiego Okręgu Wojskowego, następnie Pomorskiego Okręgu Wojskowego i szefa służby zdrowia Głównego Zarządu Tyłów WP (oficjalna nazwa Głównego Kwatermistrzostwa Wojska Polskiego za czasów marsz. Konstantego Rokossowskiego). W latach 1952–1956 szef Głównego Zarządu Tyłów WP (Główny Kwatermistrz WP).

Po październiku 1956 na mniej eksponowanych stanowiskach, m.in. komendant Garnizonu m. st. Warszawy, a pod koniec służby kierownik Centralnego Ośrodka Zaopatrzenia Medycznego i Techniki Sanitarnej w Celestynowie.

Od 1974 w stanie spoczynku. Mieszkał w Warszawie.

Na emeryturze działał w wielu organizacjach społecznych i kombatanckich. Przewodniczący Rady Naczelnej Zjednoczenia Patriotycznego „Grunwald”. Wieloletni wiceprzewodniczący, a od 1985 przewodniczący Rady Krajowej Polaków – byłych Żołnierzy Armii Radzieckiej przy Zarządzie Głównym ZBoWiD. W latach 1985–1990 członek Rady Naczelnej i Zarządu Głównego ZBoWiD. Od 1983 wiceprzewodniczący Komisji Braterstwa Broni Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej oraz członek Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.

Mieszkał w Warszawie. Od 1945 żonaty ze Stefanią Radlińską (1926–2015). Małżeństwo miało córkę Swietłanę (1946–2018), Alicję (ur. 1947) i syna Ludwika (1949–2015)J. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943−1990, tom I: A–H, s. 260–263..

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera EII-8-6)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze..

Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy II klasy Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych Srebrny Krzyż Zasługi Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal za Warszawę 1939–1945 Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal Rodła (1988)Droga ku Polsce w piastowskich granicach, „Trybuna Ludu”, nr 273, 24 listopada 1988, s. 7. Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal „Za udział w walkach o Berlin” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Złota Odznaka „Za zasługi w ochronie porządku publicznego” Złoty Medal „Polacy w szeregach Armii Czerwonej 1941–1945” (1983)Uroczyste posiedzenie Prezydium Rady Krajowej Polaków b. Żołnierzy Armii Radzieckiej, „Za Wolność i Lud”, nr 32, 6 sierpnia 1983, s. 11 Medal „Zasłużony Działacz Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej” Medal „Za Zasługi dla ZSMP” (1983)65 lat Sił Zbrojnych ZSRR, „Żołnierz Wolności”, nr 44, 22 lutego 1983, s. 5. Złota odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1978)Żołnierze dwóch armii w obchodach jubileuszu wojska, „Żołnierz Wolności”, nr 61, 13 marca 1978, s. 5. Order Czerwonej Gwiazdy (ZSRR) Order Przyjaźni Narodów (ZSRR) Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (ZSRR, 1987)Radzieckie ordery bojowe dla kombatantów [w:] „Trybuna Ludu”, nr 116, 20 maja 1987. Medal „Za zdobycie Berlina” (ZSRR) Medal „Za wyzwolenie Warszawy” (ZSRR) Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR) Medal jubileuszowy „30 lat Armii Radzieckiej i Floty” (ZSRR) Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR) Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR) Medal jubileuszowy „Czterdziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR) Medal jubileuszowy „60 lat Sił Zbrojnych ZSRR” (ZSRR) Medal jubileuszowy „70 lat Sił Zbrojnych ZSRR” (ZSRR)

Publikacje Kmicicem nie zostałem (1984).

Przypisy

Bibliografia F. Cymbarewicz, Spotkania z Marszałkiem. W 15 rocznicę śmierci Konstantego Rokossowskiego. /w/ Za Wolność i Lud, 1983, nr 33–34, s. 7 oraz nr 35, s. 6 A. Dudek, A. Kochański, K. Persak, Centrum władzy: protokoły posiedzeń kierownictwa PZPR: wybór z lat 1949–1970, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2000, . L. Grot, T. Konecki, E. Nalepa, Pokojowe dzieje Wojska Polskiego, Wojskowy Instytut Historyczny im. Wandy Wasilewskiej, Warszawa 1988 H.P. Kosk, Generalicja polska: popularny słownik biograficzny, tom I, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 1998, . J. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943−1990, tom I: A–H, s. 260–263 (z fotografią), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, .

Za Wolność i Lud, 1984, nr 40 (1085), s. 11; 1985, nr 18 (1115), s. 8 oraz nr 21 (1118), s. 5 VII Kongres ZBoWiD, Wydawnictwo ZG ZBoWiD, Warszawa 1985

Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Działacze Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Działacze Zjednoczenia Patriotycznego „Grunwald” Kategoria:Generałowie brygady ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Mohylewie Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem za Odrę, Nysę, Bałtyk Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za udział w walkach o Berlin” Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Za zasługi w ochronie porządku publicznego” Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy i obywatele polscy wcieleni do Armii Czerwonej 1939–1945 Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Przyjaźni Narodów Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy lekarze w Armii Czerwonej Kategoria:Radzieccy żołnierze II wojny światowej Kategoria:Tajni współpracownicy organów bezpieczeństwa Polski Ludowej Kategoria:Żołnierze ludowego Wojska Polskiego – uczestnicy walk na froncie wschodnim Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 2000