– brytyjski uniwersytet państwowy w Cambridge we wschodniej Anglii.
Jest to drugi po Uniwersytecie Oksfordzkim najstarszy angielski uniwersytet (i trzeci na świecie, spośród nadal istniejących), założony w 1209 roku. Należy do najlepszych uczelni w Europie i na świecie. Został utworzony przez grupę byłych wykładowców Oksfordu i ma z nim wiele cech wspólnych. Stąd oba uniwersytety bywają określane wspólną nazwą Oxbridge.
Struktura Uniwersytet jest konfederacją fakultetów, wydziałów i kolegiów. Nadzór nad całością sprawuje administracja centralna na czele z wicekanclerzem.
Kolegia () Każde z kolegiów jest niezależną, samorządną instytucją, dysponującą własnym majątkiem i samodzielnie pozyskującą fundusze (kolegia nie są dotowane przez państwo) oraz prowadzącą nabór studentów. Członkami kolegium są rektor, wykładowcy i naukowcy () oraz studenci (), reprezentujący różne dziedziny nauki i tworzący społeczność. Rolą kolegium jest zapewnienie odpowiednich warunków bytowych swoim członkom oraz nadzór nad ich rozwojem zawodowym i procesem edukacji. Częściowo zajmują się też one kształceniem w formie prowadzonych w małych grupach seminariów (). Wykłady, ćwiczenia praktyczne, egzaminy oraz badania naukowe są domeną wydziałów uniwersytetu (niegdyś była to również rola kolegiów).
Uniwersytet tworzy 31 autonomicznych kolegiów:
KolegiumKolejność kolegiów odpowiada kolejności, w jakiej ich studenci są przedstawiani wicekanclerzowi podczas ceremonii nadawania tytułów naukowych: najpierw trzy kolegia królewskie, następnie kolegia w kolejności dat ich powstania lub włączenia do uniwersytetu. Rok powstania Tytuł rektoraZe względu na różnorodność tytułów, rektorzy zbiorowo określani są jako Heads of Houses (pol. Głowy Domów). Liczba studentówLiczba studiujących w pełnym wymiarze godzin w roku akademickim 2015-16. Liczba Nagród NoblaLiczby orientacyjne ze względu na brak jednoznacznych kryteriów: 1) Związek Noblistów z kolegiami jest różny: absolwenci, członkowie kolegium, prowadzący przez jakiś czas badania. 2) Niektórzy Nobliści mieli związki z kilkoma kolegiami, stąd ich Nagrody mogą być przypisywane kilkukrotnie. 3) Frederick Sanger z St John’s College otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii dwukrotnie. Ostatecznie podano takie liczby, jakie przypisują sobie poszczególne kolegia na swoich oficjalnych stronach internetowych (z wyjątkami: np. Churchill College podające, że związanych z nim jest 32 Noblistów). 12px|King’s College heraldic shield King’s 1441 Provost 561 8 12px|Trinity College coat of arms Trinity 1546 Master 1136 33 12px|St John’s College heraldic shield St John’s 1511 Master 904 10 12px|Peterhouse coat of arms Peterhouse 1284 Master 370 5 12px|Clare College heraldic shield Clare 1326 Master 679 312px|Pembroke College heraldic shield Pembroke 1347 Master 618 3 12px|Gonville and Caius College heraldic shield Gonville and Caius 1348 Master 748 1212px|Trinity Hall heraldic shield Trinity Hall 1350 Master 616 112px|Corpus Christi heraldic shield Corpus Christi 1352 Master 467 112px|Queens’ College heraldic shield Queens’ 1448 President 83012px|St Catharine’s College heraldic shield St Catharine’s 1473 Master 63612px|Jesus College heraldic shield Jesus 1496 Master 812 312px|Christ’s College heraldic shield Christ’s 1437 Master 605 3 12px|Magdalene College heraldic shield Magdalene 1428 Master 518 2 12px|Emmanuel College heraldic shield Emmanuel 1584 Master 653 312px|Sidney Sussex College heraldic shield Sidney Sussex 1596 Master 572 512px|Downing College heraldic shield Downing 1800 Master 60112px Girton 1869 Mistress 647 12px|Newnham College heraldic shield Newnham 1871 Principal 561 12px|Selwyn College heraldic shield Selwyn 1882 Master 613 12px|Arms of Fitzwilliam College Fitzwilliam 1966 Master 680 612px|Churchill College heraldic shield Churchill 1958 Master 726 712px Murray Edwards 1954 President 490 12px Darwin 1964 Master 463 212px|Wolfson College Crest Wolfson 1965 President 68912px|Clare Hall heraldic shield Clare Hall 1966 President 16312px|Robinson College heraldic shield Robinson 1977 Warden 552 12px|Lucy Cavendish College heraldic shield Lucy Cavendish 1965 President 27412px St Edmund’s 1896 Master 513 12px|Hughes Hall heraldic shield Hughes Hall 1885 President 504 12px Homerton 1768 Principal 897
Większość kolegiów przyjmuje studentów obydwu płci na wszystkich poziomach studiów i na wszystkie kierunki. Są jednak wyjątki: i przyjmują wyłącznie kobiety przyjmuje wyłącznie kobiety, studentki studiów magisterskich lub w wieku powyżej 21 lat (nazwana w 1965 na cześć pionierki edukacji dziewcząt i kobiet) i przyjmują wyłącznie studentów studiów magisterskich i podyplomowych , i przyjmują tylko studentów studiów magisterskich i podyplomowych lub w wieku powyżej 21 lat Ponadto niektóre kierunki studiów nie są dostępne w części kolegiów.
Szkoły, wydziały i fakultety Rolą fakultetów () jest organizacja nauczania i badań naukowych. Zwykle praca ta jest rozłożona na podjednostki nazywane wydziałami () oraz różnego rodzaju centra naukowe. Fakultety, wraz z podlegającymi im wydziałami i innymi jednostkami, zgrupowane są w sześciu szkołach () pełniących rolę administracyjną: – kierunki artystyczne (3256 studentów w roku akademickim 2015/16) – biologia i nauki pokrewne (2588) – nauki medyczne (1040) – nauki społeczne (4921 studentów) – fizyka i nauki ścisłe (3031) – nauki techniczne (3635) Każda ze szkół ma swoją radę (), w której zasiadają przedstawiciele tworzących ją instytucji. Z kolei przedstawiciele szkół zasiadają w Komisji Głównej.
Administracja centralna Centralna administracja uczelni zajmuje budynek Senate House oraz sąsiadujący z nim od strony zachodniej kompleks budynków otaczających dwa dziedzińce (Old Schools).
Kanclerz () i wicekanclerz () thumb|upright|Wicekanclerz od 2010 do 2017 Leszek Borysiewicz Wybierany przez Senat kanclerz jest statutową głową uniwersytetu, ale jego rola jest jedynie ceremonialna. Urząd ten pełniony jest dożywotnio. Aktywność publiczna kanclerza ogranicza się do uroczystego przyznawania honorowych stopni naukowych w trakcie urządzanej raz w roku uroczystości. Odbywa też ceremonialne wizytacje fakultetów oraz dokonuje otwarć nowych budynków i wydziałów. Po raz pierwszy kanclerza powołano w roku 1226. Obecny kanclerz, wybrany w październiku 2011 lord Sainsbury of Turville, jest 108 osobą pełniącą tę funkcję.
Wicekanclerz wybierany jest na siedmioletnią kadencję. Jest on najważniejszym urzędnikiem uniwersytetu zarówno w sferze administracyjnej, jak i akademickiej. Posiada najwyższą władzę wykonawczą. Obecnym wicekanclerzem, wybranym w październiku 2017, jest .
Po raz pierwszy wicekanclerza powołano w roku 1275. Początkowo jego zadaniem było jedynie zastępowanie kanclerza podczas jego nieobecności lub śmierci, stąd wicekanclerze powoływani byli ad hoc. Od połowy XV wieku kanclerz zajmował się dbaniem o interesy uniwersytetu na dworze królewskim i był stale nieobecny – jego obowiązki administracyjne przejął w tym okresie wicekanclerz.
Prowicekanclerze () Pięciu prowicekanclerzy powołuje się jako pomocników wicekanclerza. Wraz z Radą decyduje on o zakresie obowiązków każdego z nich. Urząd prowicekanclerza sprawowany jest przez 6 lat.
Registrariusz () Registrariusz jest urzędnikiem odpowiedzialnym za działania służb obsługujących uniwersytet, niemających bezpośredniego związku z jego działalnością akademicką. Pełni on rolę szefa administracji uniwersyteckiej. Jest z urzędu sekretarzem Rady. Zgodnie ze statutem, odpowiada on za utrzymywanie rejestru członków uniwersytetu, a także immatrykulowanych studentów, nadanych stopni i dyplomów.
Urząd registrariusza jest unikatowy dla Uniwersytetu w Cambridge. Pierwszy registrariusz został powołany w 1506 i do jego zadań należał między innymi nadzór nad skarbcem uniwersytetu (, dosł. skrzynia uniwersyteckaW pierwszych wiekach istnienia uniwersytetu rolę skarbca rzeczywiście pełniła skrzynia. Do dziś w biurze registrariusza przechowywana jest ponad 600-letnia skrzynia zamykana na 17 zamków. Jej poprzedniczka spłonęła podczas buntu chłopskiego, jaki ogarnął Cambridge w roku 1381. Inną pamiątką po skrzyni jest używane na uniwersytecie określenie tworzenia budżetu: , czyli „przydziały ze skrzyni”.) oraz sporządzanie i utrzymywanie rejestrów studentów i absolwentów.
Proktorzy () Co roku wybiera się dwóch proktorów spośród kandydatów zaproponowanych przez kolegia. Choć jest to jeden z najstarszych urzędów uniwersytetu – pierwsi proktorzy (wówczas nazywani rektorami) byli powoływani już w połowie XIII wieku, wcześniej niż wicekanclerze, i byli najważniejszymi urzędnikami obok kanclerza – ich rola jest obecnie głównie ceremonialna. Odpowiadają też oni za utrzymanie dyscypliny wśród studentów i porządku na terenie uczelni oraz organizują egzaminy. W pracy są wspomagani przez dwóch proproktorów oraz dwóch zastępców proktorów. Zwykle najpierw przez rok sprawowany jest urząd proproktora, przez kolejny proktora i na koniec przez rok – zastępcy proktora. Atrybutem proktora jest trzymana przez niego podczas oficjalnych uroczystości księga zawieszona na łańcuchuStubbings, 1995: Księga ta to „Statut Uniwersytetu” w wydaniu z roku 1735..
Izba Regentów () thumb|Senate House – siedziba władz centralnych uniwersytetu. Zielone tablice służą do wywieszania wyników egzaminów Jest to naczelny kolegialny organ zarządzający uniwersytetu. Rolą Izby Regentów jest zatwierdzanie wszelkich aktów prawnych oraz istotnych decyzji podejmowanych na uczelni. Zatwierdza też doroczne sprawozdania finansowe, a także wybiera członków Rady Uniwersytetu i Komisji Kontrolnej. W skład Izby Regentów wchodzi około 5000 członków: kanclerz, wysoki namiestnik (), zastępca wysokiego namiestnika, zewnętrzni członkowie rady rektorzy kolegiów członkowie () kolegiów spełniający warunek rezydencji (czyli mieszkający w odległości nie większej niż 20 mil od kościoła uniwersyteckiego) urzędnicy uniwersytetu inni pracownicy uniwersytetu spełniający odpowiednie wymagania jego statutu.
Oficjalne zebrania Izby Regentów (a także Senatu), zwoływane przez kanclerza lub wicekanclerza, nazywane są kongregacjami ().
Senat () Do 1926 był to najważniejszy organ zarządzający. Następnie jego prerogatywy przejęła Izba Regentów. Do zadań współczesnego Senatu należy wybór kanclerza oraz wysokiego namiestnika. Członkami Senatu są wszyscy członkowie Izby Regentów, kanclerz, wicekanclerz oraz wszyscy członkowie uniwersytetu mający stopień magistra lub wyższy.
Rada Uniwersytetu () Rada sprawuje ogólny nadzór nad administracją uniwersytetu, określa jego misję, planuje pracę i zarządza zasobami uczelni. Zarządza też ona działalnością charytatywną uniwersytetu. W skład rady wchodzi kanclerz, wicekanclerz, 19 członków z wyboru oraz 4 członków zewnętrznych. Funkcję sekretarza Rady Uniwersytetu pełni registrariusz.
Komisja Główna () Komisja Główna odpowiada za kwestie związane z organizacją działalności naukowej i edukacyjnej uniwersytetu.
Działalność akademicka Nauczanie W 2017 uniwersytet proponował 65 kierunków studiów licencjackich w 30 dziedzinach wiedzy. W roku akademickim 2015/16 na uczelni studiowało 19 660 osób: 12 220 na studiach licencjackich i 7440 na studiach magisterskich. 33,2% studentów pochodziło spoza Wielkiej Brytanii (z tego 12,3% z krajów Unii Europejskiej, a 20,9% z pozostałych krajów świata).
Od co najmniej 1456 rok akademicki w Cambridge podzielony jest na trymestry: Michaelmas, 1 października – 19 grudnia Lent, 5 stycznia – 25 marca (24 marca w latach przestępnych) Easter, 10 kwietnia – 18 czerwca (17 kwietnia – 25 czerwca, jeśli niedziela wielkanocna wypada 20 kwietnia lub później)