mały|Gizela, 1864 Gizela Ludwika Maria Habsburg-Lotaryńska (niem. Gisela Louise Marie; ur. 12 lipca 1856 w Laxenburgu, zm. 27 lipca 1932 w Monachium) – arcyksiężniczka austriacka, księżniczka bawarska. Druga córka cesarza Franciszka Józefa I i cesarzowej Elżbiety.
Życiorys Urodziła się 12 lipca 1856 roku w Laxenburg jako drugie dziecko cesarza Austrii, Franciszka Józefa I, oraz jego żony, Elżbiety Bawarskiej. Następnego dnia odbył się chrzest arcyksiężniczki, która otrzymała imiona Gizela Ludwika Maria (niem. Gisela Louise Marie).
Wychowana została przez swoją babkę, arcyksiężną Zofię Wittelsbach, co bardzo nie podobało się jej matce, cesarzowej Elżbiecie, i było powodem wielu kłótni. Gizela kochała i szanowała babkę, która była jej bardzo bliska. Silne więzi emocjonalne łączyły ją również z bratem, Rudolfem. Po ślubie nadal utrzymywali ze sobą kontakt. Szokiem dla niej była samobójcza śmierć brata.
Arcyksiężniczka szczerze kochała swojego ojca, cesarza Franciszka Józefa I, którego z charakteru bardzo przypominała. Podzielała poglądy ojca i uwielbiała przebywać w jego towarzystwie. Natomiast jej relacje z matką nie układały się najlepiej. Cesarzowa, pozbawiona wpływu na wychowywanie dzieci, miała do Gizeli dystans. Od momentu śmierci najstarszej córki pary cesarskiej, Zofii, kobieta zaniedbywała młodsze dzieci, skupiając się głównie na własnej urodzie, zaś po urodzeniu najmłodszej córki, Marii Walerii, całkowicie się od nich odsunęła. Sama Gizela również nigdy nie czuła się szczególnie związana ze swoją matką. Cesarzowa określała swoją córkę jako rackerdürre Sau. Racker to staroniemieckie słowo oznaczające końskiego rzeźnika. Słowo dürr oznacza chudy lub wątły, zaś Sau - maciorę.
Małżeństwo i rodzina W 1873 poślubiła Leopolda, księcia Bawarii, syna Luitpolda Wittelsbacha, księcia-regenta i Augusty Ferdynandy Habsburg, księżniczki toskańskiej. Miała z nim czworo dzieci: Elżbieta Maria (1874-1957), żona Ottona, hrabiego von Seefried auf Buttenheim Augusta Maria (1875-1964), żona Józefa Augusta Habsburga Jerzy Franciszek (1880-1943), mąż Izabeli Habsburg Konrad Luitpold (1883-1969), mąż Bony Małgorzaty Sabaudzkiej
20 kwietnia 1923 roku Gisela i Leopold obchodzili złote gody.
Dzieła charytatywne i I wojna światowa Zwłaszcza po śmierci brata, Gizela była głęboko zaangażowana w różnorodne sprawy społeczne i polityczne oraz zakładała organizacje charytatywne wspierające ubogich, niewidomych i głuchych, w których sama odgrywała aktywną rolę. Podczas I wojny światowej prowadziła szpital wojskowy w swoim pałacu, podczas gdy jej mąż był feldmarszałkiem na froncie wschodnim. Po wybuchu rewolucji listopadowej w 1918 roku reszta rodziny uciekła z miasta, ale Gizela pozostała i wzięła udział w wyborach do Zgromadzenia Narodowego Republiki Weimarskiej w 1919 roku, gdzie kobiety powyżej 20. roku życia po raz pierwszy uzyskały prawo głosu.
Darzono ją tak wielkim szacunkiem, że powszechnie nazywano ją Dobrym Aniołem z Wiednia i została patronką wielu instytucji, takich jak Giselabahn (pociąg kursujący z Salzburga do Tyrolu), wciąż działający statek parowy Gisela na jeziorze Traunsee i Gimnazjum Gisela w Monachium.
Wdowieństwo i śmierć Gisela i jej mąż obchodzili złotą rocznicę ślubu w 1923 roku. Jej mąż zmarł w 1930 roku; Gisela przeżyła go zaledwie dwa lata. Zmarła w wieku 76 lat w Monachium 27 lipca 1932 roku i została pochowana obok księcia Leopolda w kolombarium w kościele św. Michała w Monachium.
Genealogia Prapradziadkowiecesarz rzymskiLeopold II Habsburg(1747-1792) ∞ 1765 Maria Ludwika Burbon(1745–1792)król HiszpaniiFerdynand I Burbon(1751-1816) ∞ 1768 Maria Karolina Habsburg(1752–1814)Fryderyk Michał Wittelsbach(1724-1767) ∞1746 Maria Franciszka Wittelsbach(1724-1794)Karol Ludwik Badeński(1755–1801) ∞ 1774 Amalia Fryderyka Hessen-Darmstadt(1754-1832)książę w BawariiWilhelm Wittelsbach(1752-1837) ∞1780 Anna Maria Wittelsbach(1753-1824)Ludwik Maria Arenberg(1757-1795) ∞ Anna de Mailly-Nesle(1766-1789)Pradziadkowiecesarz AustriiFranciszek II Habsburg(1768-1835) ∞ 1790 Maria Teresa Burbon-Sycylijska(1772-1807)król BawariiMaksymilian I Józef Wittelsbach(1756-1825) ∞ 1797 Karolina Fryderyka Badeńska(1776-1841)książę w BawariiPius Wittelsbach(1786-1837) ∞1807 Amalia Luiza Arenberg(1789-1823)DziadkowiearcyksiążęFranciszek Karol Habsburg(1802-1878) ∞ 1824 arcyksiężnaZofia Wittelsbach(1805-1872)Ludwika Wilhelmina Wittelsbach(1808-1892) ∞1828 książę w BawariiMaksymilian Józef Wittelsbach(1808-1888)Rodzicecesarz AustriiFranciszek Józef I (1830-1916) ∞1854 Elżbieta Wittelsbach (1837-1898)Gizela Habsburg-Lotaryńska (1856–1932)
Przypisy
Kategoria:Habsburgowie Lotaryńscy Kategoria:Damy Orderu Krzyża Gwiaździstego Kategoria:Damy Orderu Królowej Marii Luizy Kategoria:Pochówki w Monachium Kategoria:Urodzeni w 1856 Kategoria:Zmarli w 1932