mały|Kościół ewangelicko-reformowany Karol Podczaszyński (ur. 7 listopada 1790 w Żyrmunach, zm. 19 kwietnia 1860 w Wilnie) – polski architekt, przedstawiciel klasycyzmu, profesor Uniwersytetu Wileńskiego; syn Jana, ojciec Bolesława, stryj MichałaMaurycy i Kamil Mochnaccy, Listy emigracyjne do rodziców, s. 186, Toruń 2025..
Życiorys Uczył się w Liceum Krzemienieckim, a następnie studiował na Cesarskim Uniwersytecie Wileńskim. W latach 1814–1816 odbył dwuletnią podróż studyjną do Petersburga. Był pierwszym Polakiem studiującym architekturę w Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. W latach 1817–1819 odbył kolejną podróż studyjną, tym razem na zachód Europy, podczas której odwiedził Królewiec, Gdańsk, Berlin, Paryż, Rzym, Neapol, Wenecję, Wiedeń i Kraków. Po powrocie do Wilna wykładał na uniwersytecie, gdzie był profesorem architektury, oraz zajmował się projektowaniem i budownictwem:
przebudowa wnętrza Uniwersytetu Wileńskiego (1827–1828) wzbudzająca liczne kontrowersje (usunięto wyposażenie barokowe) przebudowa Kościoła św. Janów w Wilnie (1827–1828) budowa kościoła ewangelicko-reformowanego w Wilnie (1829–1835) budowa, związanego z Juliuszem Słowackim, pałacu w Jaszunach (1824–1828, odrestaurowanego w 1980 przez M. Butavitiene) odbudowa Kościoła św. Bartłomieja w Wilnie przebudowa ratusza w Kownie (1838) W 1823 r. brał udział jako pełnomocnik uniwersytecki w aresztowaniach filomatów i filaretów. 28 kwietnia 1828 r. został „za szczególną gorliwość w służbie zaborcy zaszczycony monarszym zadowoleniem” cara Rosji.
Karol Podczaszyński został pochowany na Cmentarzu na Rossie.
Dzieła Nomenklatura architektoniczna czyli Słownik powodowany cieśliczych wyrazów, 1843, Nomenklatura architektoniczna, czyli Słowomiennik cieśliczych polskich wyrazów (wyd. drugie), 1854, O piękności w robotach przemysłu, 1821, Początki architektury dla użytku młodzi akademickiéy, część pierwsza: 1828, część druga: 1829, część trzecia (Składnia budowli ogólna): 1856, Uwagi nad trybem właściwym wykładania architektury po szkołach głównych, 1822, Zastosowanie ogólnych zasad doskonałości w tworach przemysłu do obrazów i posągów, tudzież do urządzenia ogrodów rozkosznych, czyli ogrojców, 1838.
Przypisy
Bibliografia
Architektura w relacjach polsko-rosyjskich Architektas Karolis Podčašinskis, Vytautas Levandauskas, 1994 "Wilno" Tomasz Venclova.
Linki zewnętrzne Karol Podczaszyński – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego Kategoria:Absolwenci i studenci Liceum Krzemienieckiego (1805–1831) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu na Rossie w Wilnie Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Nauczyciele akademiccy Cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego Kategoria:Urodzeni w 1790 Kategoria:Zmarli w 1860