Daria „Duśka” Trafankowska (ur. 5 stycznia 1954 w Poznaniu, zm. 9 kwietnia 2004 w Warszawie) – polska aktorka telewizyjna i teatralna, lektorka, prezenterka telewizyjna i dziennikarka radiowa. thumb|left|x350px|Trafankowska mały|Grób Darii Trafankowskiej na cmentarzu Powązkowskim mały|Skwer Trafankowskiej na warszawskim Śródmieściu

Życiorys Rodzina i edukacja Była córką Janusza Trafankowskiego i jego żony, Krystyny z domu Antoniewskiej. Jej matka była aktorką i spikerką radiową, a ojciec zajmował się sitodrukiem.

Ukończyła XVII Liceum Ogólnokształcące im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Warszawie. Była absolwentką Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi; w 1979 obroniła pracę dyplomową o teatrze Andrzeja Wajdy. W trakcie studiów otrzymała nagrodę Srebrnej Ryby dla najzdolniejszej studencki wydziału aktorskiego od dziekana Jana Rybkowskiego.

Kariera zawodowa Jako aktorka zadebiutowała główną rolą w oświatowym filmie inscenizowanym Jadwigi Żukowskiej O dzieciach niejadkach (1961) u boku Mieczysława Pawlikowskiego. W okresie nastoletnim była redaktorką czasopisma harcerskiego „Na Przełaj” i należała do Klubu Młodych Autorów. Przez dwa lata występowała w łódzkim teatrze pantomimy.

Wystąpiła w filmie Jerzego Kołodziejczyka Anioły pod choinką (1975). Następnie zagrała główne role w filmach: Właśnie o miłości (1977) Juliusza Janickiego i Zdjęcia próbne (1977) Agnieszki Holland. Została także obsadzona w roli matki głównego bohatera niemieckiego dramatu wojennego Volkera Schlöndorffa Blaszany bębenek (1979), ale ostatecznie nie zagrała w tym filmie, bo nie uzyskała na czas paszportu. W latach 70. zagrała także drugoplanową rolę w serialu Polskie drogi (1977) i dramacie Krzysztofa Zanussiego Spirala (1978).

Po ukończeniu studiów była adeptką w Teatrze im. Aleksandra Fredry w Gnieźnie. Następnie występowała w teatrach warszawskich: Narodowym (do 1983), Powszechnym (od 1983; debiut: tytułowa rola w spektaklu Iwona, księżniczka Burgunda) i Komedia. Grała Gruszeńkę w spektaklu Bracia Karamazow (reż. Ingold Wildenauer) w Schauspielhaus w Zurychu.

Kilkukrotnie wystąpiła w produkcjach wyreżyserowanych przez jej męża, Waldemara Dzikiego; zagrała matki głównych bohaterów filmów: Cudowne dziecko (1987) i Życie za życie. Maksymilian Kolbe (1991) oraz główną rolę w spektaklu Teatrze Telewizji Dwoje na huśtawce (1990).

W 1993 wraz z przyjaciółką, Renatą Berger, założyła agencję scenariuszowo-artystyczną „Axis & Plot”.

W latach 1995–2000 wspólprowadziła (z Januarym Brunovem) teleturniej matematyczny dla dzieci Szalone liczby w TVP2. W latach 90. zdobyła powszechną rozpoznawalność dzięki roli siostry oddziałowej Danuty Dębskiej w serialu Na dobre i na złe w TVP2.

Zmarła na raka trzustki. 15 kwietnia 2004 została pochowana w Warszawie na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 207-4-5).

Życie prywatne W okresie licealnym była związana z historykiem Krzysztofem Skupieńskim. Rozwiedziona z reżyserem Waldemarem Dzikim, z którym miała syna, Wita (ur. 17 sierpnia 1980).

Upamiętnienie Od 2009 jest patronką jednego ze skwerów w Warszawie.

Role teatralne Iwona, księżniczka Burgunda Ferdydurke Wariacje Goldbergowskie Wesele

Role filmowe i telewizyjne Zdjęcia próbne (1976) – Anka Karaszkiewicz Polskie drogi (1976) – Kasia Kozakiewicz Coś za coś (1977) – nowo przyjęta asystentka Anny Ślad na ziemi (1978) – Hanka, córka sołtysa Spirala (1978) – pielęgniarka Dom (1980) – Jadźka, siostra Wiktora Bołdyn (1981) – sierżant Elka Winiarska Noc poślubna w biały dzień (1982) – Małgosia Stan wewnętrzny (1983) – sąsiadka Jakuba Niedzielne igraszki (1983) – opiekunka z TPD Rok spokojnego słońca (1984) – dziewczyna wydająca jedzenie po koncercie Inna wyspa (1986) – siostra Klara Cudowne dziecko (1986) – mama Piotra Ucieczka z kina „Wolność” (1990) – Jurczyk, pani z kuratorium Koniec gry (1991) – Anka, siostra Janusza Kraj świata (1993) – kobieta czekająca na cud Polska śmierć (1994) – żona Roberta Tato (1995) – Małgorzata Piotrowska, psychiatra A piekło, Isabelle? (1996) teatr TV – Yvonne Gouin Moja Angelika (1999) – gospodyni domu - bazy grupy pościgowej Na dobre i na złe (1999–2004) – oddziałowa Danuta Dębska-Tretter Wyrok na Franciszka Kłosa (2000) – bufetowa

Polski dubbing Wakacje. Żegnaj szkoło Rogate ranczo

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

"Na dobre i na złe": Daria Trafankowska - aktorka, którą pokochały miliony! Fundacja im. Darii Trafankowskiej

Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Ludzie związani z Rozgłośnią Harcerską Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki telewizyjne Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Polscy lektorzy radiowi i telewizyjni Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1954 Kategoria:Zmarli w 2004 Kategoria:Zmarli na raka trzustki