Pudlingarnia – zakład, w którym wykonywane jest pudlingowanie (też: pudlowanie, z ang. to puddle – miesić, przewracać), czyli proces oczyszczania surówki z domieszek węgla, krzemu i manganu przez ogrzewanie jej w piecu pudlarskim.
Pudlingarnie zaczęły powstawać po roku 1784, w którym Henry Cort opracował proces pudlarski, w którym do świeżenia surówki żelaznej zastosował piec promieniujący, opalany węglem kamiennym i tak zbudowany, że przerabiana surówka stykała się jedynie z płomieniem, a nie z samym węglemSamuel Lilley: Ludzie, maszyny i historia. Zarys historii rozwoju maszyn i narzędzi na tle przemian społecznych (tłum. Wiktor Chitruk) Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1963, s. 188–189.. Obok pieca pudlarskiego w pudlingarni pracował zwykle młot do wstępnego formowania brył żelaza do żądanego kształtu. Pudlingarnie były organizowane albo wprost przy wielkich piecach, gdzie produkowały bochny żelaza, które były sprzedawane na zewnątrz, albo też jako wydziały wejściowe takich zakładów produkcyjnych, jak np. walcownie i wtedy przerabiały surówkę sprowadzaną z zewnątrz.
Na dzisiejszych ziemiach polskich pierwsze pudlingarnie powstały w 1828 r. na Górnym ŚląskuBolesław Orłowski: Tysiąc lat polskiej techniki, Nasza Księgarnia, Warszawa 1963, s. 129.. W Zagłębiu Staropolskim, wobec braku węgla kamiennego, najpierw przy wielkim piecu w Machorach, a potem w Koniecpolu przeprowadzono próby pudlingowania w piecach opalanych drewnem. Gdy próby się powiodły, zaprojektowano w Sielpi Wielkiej trzy piece pudlarskie i do tego odpowiedni młot oraz walcownię, uruchomione w latach 1833–1835Mieczysław Radwan: Zabytkowa pudlingarnia i walcownia w Sielpi Wielkiej, [w:] „Kalendarz Górniczo-Hutniczy” Katowice, 1938 .. W latach 30. XIX w. pudlingarnia i walcownia działały w MichałowieWg:Pozostałości walcowni i pudlingarni w Michałowie .. Zostały zlikwidowane ok. 1839-1941 r. w związku z budową zakładu wielkopiecowegoJerzy Tomaszewski: Dolina żelaza, [w:] „Poznaj Świat” R. VII,nr 10/1959, s. 30–32..
Przypisy
Kategoria:Kompleksowe budowle na terenach przemysłowych Kategoria:Historia metalurgii