Leningrad (ros. Ленинград) – rosyjski zespół muzyczny grający muzykę z gatunku ska. Jego nazwa odnosi się do dawnej nazwy miasta, w którym został on utworzony (Petersburg, dawniej Leningrad). Liderem i wokalistą zespołu jest Siergiej „Sznur” Sznurow.
Zespół należy do najbardziej rozpoznawalnych twórców rosyjskiej muzyki undergroundowej. Cechą charakterystyczną jego twórczości jest dosadny język wykorzystujący bogactwo i złożoność rosyjskich wulgaryzmów.
Zespół wykorzystuje w swojej muzyce szeroką gamę instrumentów dętych: trąbkę, saksofon, puzon, tubę. Zespół sporadycznie wzbogaca się również o sakshorny.
W 2008 ich utwór Nikogo nie żal (ros. Никого не жалко) został wykorzystany w grze Grand Theft Auto IV (był jednym z utworów puszczanych w radiostacji Vladivostok FM). Utwór Prognoza pogody (ros. Прогноз погоды) pojawia się w końcowych sekwencjach filmu 360 Fernando Meirellesa z 2011. Piosenki grupy zostały także wykorzystane w rosyjskich filmach Бумер 2 (2006) i Точка (2006).
25 grudnia 2008 roku ogłoszono rozpad zespołu. 9 sierpnia 2010 roku, wraz z ogłoszeniem dwóch listopadowych koncertów w Moskwie, rozpoczęło się odrodzenie zespołu; w marcu 2019 roku ogłoszono, że trasa stadionowa zespołu w 2019 roku będzie ich ostatnią. 3 stycznia 2020 roku ogłoszono, że zespół ponownie połączy się na dwa występy na festiwalu Coachella, który miał odbyć się w kwietniu 2020 roku w Kalifornii, USA.
Grupa kilkukrotnie zagrała koncert w Polsce: po raz pierwszy w maju 2008 w warszawskim klubie Palladium, po raz drugi w lipcu 2008 na festiwalu Globaltica w Gdyni, a po raz trzeci i czwarty w styczniu 2009 w Krakowie i Warszawie. W sierpniu 2013 zespół wystąpił na XIX Przystanku Woodstock WOŚP o udziale zespołu w Przystanku Woodstock., a we wrześniu w Legnicy w ramach obchodów 20-lecia opuszczenia tego miasta przez wojska radzieckie. 2 kwietnia 2017 roku zagrali koncert w Warszawie z okazji dwudziestolecia działalności.
Historia 1996–1999 Igor Wdowin brał udział w tworzeniu Leningradu w 1996 roku jako wokalista, teksty i muzykę do utworów pisał głównie Siergiej Sznurow, grał również na gitarze basowej, ale wkrótce został frontmanem. Mimo że główny skład zespołu powstał w latach 1995–1996, za oficjalną datę narodzin zespołu uznaje się 13 stycznia 1997 roku. W skład oryginalnego zespołu Leningrad wchodzili: Igor Wdowin (śpiew, gitara), Siergiej Sznurow (gitara basowa), Andriej Antonienko (akordeon, klawisze, tuba), Aleksandr Popow (śpiew, duży bęben, gitara), Aleksiej Kalinin (perkusja), Roman Fokin (saksofon), Oleg Sokołow (trąbka), Ilja Iwaszow (tuba). Podczas występów Leningradu często jeden lub kilku członków zespołu pojawiało się na scenie w stanie nietrzeźwym. Było to typowe dla wielu rosyjskich zespołów undergroundowych, ale pijaństwo stało się obowiązkowym elementem scenicznego wizerunku Leningradu.
Za czasów Igora Wdowina zespół grał głównie muzykę „podwórkową”, kierując się w dużej mierze twórczością Arkadija Siewiernego. Na początku działalności grupy przekleństwa w utworach Leningradu pojawiały się sporadycznie, ale począwszy od drugiej płyty („Mat biez elektriczestwa”), stały się integralną częścią muzyki tego zespołu. Latem 1998 roku Leonid Fiodorow wziął udział, jako producent dźwięku i muzyk, w nagraniu albumu, który nosił tytuł „Pula”. W grudniu 1998 roku Leonid zastąpił chorego frontmana Leningradu Igora Wdowina podczas występu w Pałacu Kultury Gorbunowa, gdzie zespół otwierał koncerty „AukcYona”. Album „Pula” ukazał się w lipcu 1999 roku (jego moskiewska prezentacja odbyła się 2 i 3 lipca w klubie „Bunkier”). Oprócz Leonida i muzyków z Leningradu, w nagraniu wziął udział perkusista „AukcYona” Pawieł Litwinow.
Jesienią 1998 roku odbyła się premiera debiutanckiego teledysku zespołu Leningrad na Sankt Petersburskim kanale NBN.
Leningrad – „Ja tak lublu tiebia”. Członkom zespołu nie spodobał się teledysk, a MTV Rossija kategorycznie odmówiła jego emisji. W tym samym czasie Igor Wdowin odszedł z grupy, a zespół próbował występować w kilku miastach z różnymi wokalistami.
Na niektórych koncertach rolę wokalisty i gitarzysty pełnił Aleksandr Popow pseudonim „Puzo” (istnieje historyczne nagranie koncertu w pobliżu hotelu „Pribałtijskaja”, gdzie występuje jako frontman zespołu). Po niepowodzeniu jednego z takich koncertów, Siergiej Sznurow postanowił zostać jedynym frontmanem Leningradu.
W tym czasie skład zespołu ulegał zmianom (odeszli trębacz Oleg Sokołow i puzonista Ramil Szamsutdinow, do zespołu dołączył Wsiewołod Antonow (znany jako Siewycz, do 2001 roku tylko sporadycznie brał udział w koncertach jako gitarzysta basowy), Swietłana Kolibaba (sporadycznie bierze też udział w koncertach zespołu jako klawiszowiec i wokalistka), puzonista Wasilij Sawin, trębacz Aleksandr Priwałow). W zaktualizowanym składzie zespół nagrał swój drugi album „Mat biez elektriczestwa”, który ukazał się nakładem wytwórni „Gala Records” 17 grudnia 1999 roku. Drugi teledysk do utworu „Du ju ław mi (Daj lubwi)” trafił do rotacji kanału telewizyjnego MTV-Russia. Zespół zaczął zdobywać popularność w kraju dzięki utworom „Dikij mużczina”, „Szou-biznies”, „Ałkogolik i pridurok”.
2000–2002 Zespół stał się znany dzięki rotacji niektórych utworów w „Naszem radio” oraz filmowi „DVB-2”, gdzie około 10 utworów Leningradu zostało wykorzystanych jako ścieżka dźwiękowa. Po tym wydarzeniu zespół zyskał szerokie grono wielbicieli.
Latem 2000 roku zespół nagrał swój trzeci album „Daczniki”. Utwory z płyty szybko przyjęły się w notowaniach, a koncertowy program „Daczniki” wywołał prawdziwy zachwyt u większości fanów zespołu. Podczas koncertów w tym okresie w zespole doszło do rozłamu – z powodu szalejącego pijaństwa i agresywnego zachowania Romana Fokina sekcja dęta Leningradu odseparowała się od „głównego trzonu” grupy – Sznurowa, Antonienki, Popowa i Kalinina.
W sierpniu 2000 roku został nakręcony trzeci teledysk do piosenki „Kogda niet dienieg”. W przeciwieństwie do dwóch pierwszych teledysków, ten był emitowany na MTV Russia aż do lata 2003 roku, kiedy to kanał zmienił swoją politykę i wiele klipów z poprzednich lat zniknęło z anteny.
Czwarty studyjny album Leningradu ukazał się w 2001 roku pod tytułem „Madie in żopa”. Na okładce płyty można dostrzec napis „Tri diebiła ispołniajut nieizwiestnyje piesni gruppy Leningrad”. Projekt Siergieja Sznurowa „Tri diebiła” to zespół Leningrad w okrojonym składzie: Sznur, Andromiedycz i Antienna. W 2001 roku zespół stał się jeszcze bardziej popularny dzięki występom na festiwalach „Krylja” i „Naszestwije” pod koniec roku na kanale „TV-6” odbyła się audycja programu „Ziemla-Wozduch”, podczas której Leningrad wykonał na żywo swoje utwory, w tym obsceniczny „Szou-biznies”. Grupa została skrytykowana przez wielu prowadzących audycje radiową, a Ksenia Striż nazwała Leningrad jednonocną imprezą. Mimo agresywnych ataków ze strony przedstawicieli mediów, Leningrad zyskał dzięki temu programowi dodatkową popularność.
W tym czasie, pod koniec 2001 roku, zespół aktywnie pracował nad kolejnym albumem, który został nazwany „Piraty XXI wieka”. Kilka surowych nagrań zostało wykradzionych ze studia Gala, a na ich podstawie wydano bootleg „Ja buchaju, no mogu uskoritʹsia”. Praca nad albumem „Piraty XXI wieka” przebiegała bardzo powoli, zespół miał pewne konflikty, więc aby poprawić brzmienie i środowisko studyjne Siergiej Sznurow zaprosił zespół z Sankt Petersburga Spitfire do wzięcia udziału w nagraniu albumu. Muzycy Spitfire Andriej Kurajew (gitara basowa) i Roman Parygin (trąbka) znali się z Siergiejem Sznurowem od wczesnych lat 90.
W lutym 2002 roku w Pałacu Sportowym „Jubilejnyj” odbyła się prezentacja albumu „Piraty XXI wieka” w której wzięło udział 17 muzyków – „starych” członków Leningradu i Spitfire (bez gitarzysty Konstantina Limonowa). Później koncert ten został wydany przez Galę na VHS „Czeriep i gosti” i stał się jednym z najlepszych występów w historii Leningradu.
Przed latem 2002 roku Siergiej Sznurow na jakiś czas rozwiązał Leningrad, zaczął pisać nowe piosenki, które znalazły się na albumach „Wtoroj Magadanskij” i „Dla millionow”, zapuścił włosy i zrobił sobie zęby. Latem 2002 roku odbyły się pierwsze koncerty „unowocześnionej” Leningradzkiej grupy rockowej – Spitfire wystąpił jako akompaniator, a muzycy „starego” składu nie zostali zaproszeni na koncert. W sierpniu 2002 roku członkowie „starego” składu Roman Fokin (saksofon), Wasilij Sawin (puzon), Aleksandr Priwałow (trąbka), Dmitrij Mielnikow (perkusja) opuścili zespół, wyrażając niezadowolenie z polityki prowadzonej przez Siergieja Sznurowa.
Jednak w październiku 2002 roku ostatni koncert Leningradu odbył się już w „starym” składzie, choć na scenie pojawili się także muzycy Spitfire. W połowie roku do zespołu dołączyło dwóch członków – gitarzysta Konstantin Limonow, ówczesny frontman Spitfire (z pozycją gitarzysty w zespole zawsze był problem, pierwszym gitarzystą był Igor Wdowin, następnie Den Kałasznik, a później partie gitarowe na zmianę grali Alexander Popow i Siergiej Sznurow), oraz saksofonista barytonowy Aleksiej Kaniew, były członek zespołu „Dwa samolota”.
Jurij Łużkow, jako mer Moskwy, zakazał dużych publicznych występów Leningradu w Moskwie. W rezultacie odwołany został zaplanowany na październik 2002 roku wielki moskiewski koncert Leningradu z udziałem Zachara Maja, a jaskrawoczerwone plakaty (z Siergiejem Sznurowem na koniu) wisiały aż do Nowego Roku. Koniec 2002 roku upłynął zespołowi pod znakiem udanej trasy koncertowej po Ameryce Północnej. Część materiałów nakręconych podczas trasy została opublikowana w filmie „Leningrad udieływajet Amieriku”, który następnie został wyemitowany w Muz-TV. Pod koniec listopada 2002 roku teledysk „WWW”, który został stworzony do oglądania w Internecie, został po raz pierwszy pokazany w ramach nocnego programu MTV Russia 2x1. Po pewnym czasie teledysk ten trafił na listy przebojów muzycznych kanałów telewizyjnych.
Siódmy studyjny album „Toczka”, wydany 29 listopada 2002 roku, był kompilacją materiału wcześniej wykradzionego ze studia pod roboczym tytułem „Ja buchaju, no mogu uskoritʹsia”, znanego jako solowe piosenki Siergieja Sznurowa oraz remiks utworu „Diskotieka Awarija” на „Szoubiznies” z albumu „Mat biez elektriczestwa”. Tytuł albumu, „Toczka”, podkreśla zakończone relacje pomiędzy Grupą Leningrad a jej byłą wytwórnią płytową Gala Records.
2003–2008 W lutym 2003 roku Leningrad zaprezentował swój nowy program „Dla millionow”. Jednak ósmy album Grupy Leningrad ukazał się 21 października 2003 roku nakładem „Mistierija zwuka” pod tytułem „Dla millionow”. 20 kwietnia 2003 roku teledysk do piosenki „Money” wygrał teledysk grupy MP3 „Kobzon” w wyniku dwudniowego głosowania sms-owego w programie „MTV Video Battle”. 5 czerwca 2003 roku Leningrad został laureatem nagrody „MuzTV 2003”, podczas którego muzycy wykonali błazenadę – członkowie zespołu pląsali do podkładu utworu „WWW”, a Roman Parygin co jakiś czas otwierał usta do nagrania głosu Sznurowa. Po otrzymaniu nagrody – metalowego talerza z jabłkiem, Sznurow rzucił go w stronę publiczności ze słowami: „Wolności nie można kupić ani sprzedać”. Jesienią 2003 roku Leningrad nagrał płytę Huinya (wydaną w 2005 roku) z trio muzycznym z Londynu The Tiger Lillies. W grudniu 2003 roku nastąpiło otwarcie niezależnej wytwórni „Sznur’ОК”, w której Siergiej Sznurow planował wypuszczać interesujące go wydania. Pierwszym pełnoprawnym albumem wydanym w tej wytwórni był „Thrills And Kills” zespołu Spitfire.