Wsiewołod III Wielkie Gniazdo, ros. Все́волод III Ю́рьевич Большо́е Гнездо́ (ur. w 1154, zm. 14 lub 15 kwietnia 1212) – wielki książę włodzimierski od 1176 i riazański od 1207. Syn Jerzego I Dołgorukiego i Heleny (jej pochodzenie nie jest pewne, być może była Bizantyjką).

Życiorys W latach 1162–1174, za rządów przyrodniego brata Andrzeja I Bogolubskiego, musiał wyemigrować z kraju i osiadł w Bizancjum (stąd wzięła się hipoteza, że jego matka była Bizantyjką). Po śmierci brata powrócił na Ruś i stał się najpotężniejszym władcą ruskim swoich czasów. Za jego rządów miał miejsce rozkwit księstwa włodzimiersko-suzdalskiego. Podbił Riazań, zhołdował książąt Czernihowa, Kijowa i Halicza.

Wsiewołod III Wielkie Gniazdo był dwukrotnie żonaty. Pomiędzy 1170 a 1172 w Tbilisi poślubił księżniczkę osetyjską Marię. Doczekał się z nią dwanaściorga dzieci (czemu zawdzięczał swój przydomek), m.in. Jarosława II (ojca Aleksandra Newskiego). Po śmierci Marii (19 marca 1206) w 1207 lub 1209 pojął za żonę księżniczkę witebską Liubow z dynastii Rurykowiczów. Związek z nią okazał się bezdzietny.

Genealogia

Włodzimierz II Monomachur. 1053 zm. 19 V 1125 NN ur. ? zm. 7 V 1107 NN NN                   Jerzy I Dołgorukiur. lata 90. XI w. zm. 15 V 1157 Helena ur. ? zm. 1183          

1 Maria ur. ? zm. 19 III 1206 OO   1170/72 Wsiewołod III Wielkie Gniazdour. 1154 zm. 14/15 IV 1212 2 Liubow ur. ? zm. po 1212 OO   1207 lub 1209                                            1    1    1    1    1 Zbysława Rurykowicz  ur. 26 X 1178  zm. ?   Wierzchosława Rurykowicz  ur. 1181  zm. po 1226   Konstanty Rurykowicz  ur. 18 V 1186  zm. 2 II 1218   Borys Rurykowicz  ur. 1187  zm. ok. 1187   Gleb Rurykowicz  ur. 1187  zm. 29 IX 1189      1    1    1    1    1 Jerzy II Rurykowicz  ur. 1189  zm. 4 III 1238   Jarosław II Rurykowicz  ur. 8 II 1191  zm. 30 IX 1246   Włodzimierz Rurykowicz  ur. 25 X 1194  zm. 6 I 1229   Światosław Wsiewołodowicz  ur. 27 III 1196  zm. 3 II 1252   Iwan Rurykowicz  ur. 28 VIII 1198  zm. 1246/47      1    1             Wsiesława Rurykowicz  ur. ?  zm. po 1206   Helena Rurykowicz  ur. ?  zm. 30 XII 1203  

Bibliografia

Łeontij Wojtowycz: Wsewołod-Dmytro Jurijowycz (Wsewołod Wełyke Hnizdo). W: Kniaża doba: portrety elity. Biała Cerkiew, 2006, s. 549–553. .

Linki zewnętrzne Genealogia Wsiewołoda

Kategoria:Ludzie urodzeni w Dmitrowie Kategoria:Władcy Rusi Kijowskiej Kategoria:Urodzeni w 1154 Kategoria:Zmarli w 1212