Szelit (lub scheelit) – minerał z gromady wolframianów (wolframian wapnia). Jest minerałem rzadkim. Nazwa minerału pochodzi od nazwiska szwedzkiego chemika Carla ScheelegoSłownik wyrazów obcych, Wydawnictwo Naukowe PWN, który odkrył, że jest to sól kwasu wolframowego.
Właściwości Tworzy kryształy izometryczne, narosłe lub tabliczkowe. Zwykle krystalizuje jako podwójna piramida tetragonalna, czasami zbliżony do oktaedru. Często wykazuje ukośne zbrużdżenia. Występuje w skupieniach zbitych, druzowych, zbitych wrosłych, ziarnistych, masywnych, impregnacji i jako naskorupienia. Jest nieprzezroczysty, przeświecający lub przezroczysty; izostrukturalny z wulfenitem. Często tworzy roztwór stały z powellitem o nazwie seyrigit. Tworzy zbliźniaczenia.
Pod wpływem promieni katodowych świeci na niebiesko. Rozpuszczalny w mocnych kwasach.
Występowanie Powstaje w wyniku procesów magmowych i występuje w utworach pegmatytowych, pneumatoliticznych oraz hydrotermalnych, między innymi jako składnik żył kwarcowych. Obecny jest także w skałach metamorficznych ukształtowanych warunkami kontaktowymi (skarn) oraz kontaktowo-metasomatycznymi (grejzen), a dodatkowo w utworach metamorfizmu regionalnego, żyłach typu alpejskiego i niektórych aluwiach rzecznych. Występuje w paragenezie z wolframitem, kasyterytem, pirytem, dolomitem, molibdenitem, topazem, fluorytem, kwarcem, ferberytem, berylem, schorlem, muskowitem i hübnerytem.
Miejsca występowania: Na świecie: USA (Nevada, Kalifornia, Arizona i Connecticut), Malezja, Boliwia, Chiny, Birma, Japonia, Korea, Meksyk, Brazylia, Namibia, Maroko, Kenia, Francja, Włochy, Rosja, Czechy, Niemcy, Austria, Australia.
W Polsce: stwierdzony na Śnieżce (Karkonosze), w Szklarskiej Porębie, Górach Izerskich, na Pogórzu Izerskim, Rudawach Janowickich oraz w Małopolsce.
Zastosowanie ważna ruda wolframu, poszukiwany okaz kolekcjonerski, część okazów wykorzystywana jest w jubilerstwie.
Przypisy
Bibliografia
J. Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, Tow. Geolog. "Spirifer" Warszawa 2005
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kruszce i rudy Kategoria:Wolframiany (minerały)