Abu Ali Hasan Ibn al-Hajsam, Alhazen, Ibn al-Hajtam (ur. 965 w Al-Basrze, zm. 1038 w Kairze) – arabski fizyk i matematyk. Urodził się w Al-Basrze w Mezopotamii, ale naukową pracę prowadził pod mecenatem Fatymidów w Egipcie.
Dorobek badawczy Optyka Zajmował się teorią światła, załamywaniem i rozszczepianiem się promieni słonecznych. Opracował matematyczne podstawy optyki. Jego najważniejsze dzieło to Al-Manzir (Optyka, przetłumaczona na łacinę przez nieznanego tłumacza już ok. roku 1200). Najważniejsze osiągnięcia: Wytłumaczył proces widzenia, stwierdzając, że widziane przedmioty świecą lub odbijają promienie światła z innego źródła. Wyjaśnił zjawiska brzasku i zmierzchu jako efekt załamania światła słonecznego w atmosferze, gdy Słońce jest mniej niż 19° pod horyzontem. Z badań refrakcji wywnioskował, że atmosfera Ziemi ma skończoną wysokość i oszacował ją na 15 km. Jako pierwszy opisał konstrukcję ciemni optycznej. Uznał, że prędkość światła jest skończonaPrzeglad problematyki drugiej ksiegi Optyki Witelona s. 303..
Matematyka Badał również problemy geometrii oraz teorii liczb. Wysunął hipotezę (udowodnioną później przez Eulera) na temat parzystych liczb doskonałych. Rozwiązywał równania diofantyczne przy użyciu chińskiego twierdzenia o resztach oraz twierdzenia Wilsona. Napisał pracę na temat pól powierzchni ograniczonych przez dwa przecinające się okręgi. Używając ich, podjął próbę kwadratury koła.
Z jego prac korzystali m.in. polski uczony Witelon oraz niemiecki matematyk, astronom i fizyk Johannes Kepler.
Upamiętnienie Jego imieniem nazwano planetoidę (59239) Alhazen oraz krater Alhazen na Księżycu.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Matematycy XI wieku Kategoria:Optycy starożytni i średniowieczni Kategoria:Arabowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Basrze Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami kraterów na Księżycu Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami planetoid Kategoria:Urodzeni w 965 Kategoria:Zmarli w 1038