thumb|Wejście do sztolni 19a kopalni uranu „Podgórze” w Kowarach (2012) thumb|Część zabudowań Zakładów Przemysłowych R-1 (2013) thumb|Tablice ostrzegawcze na terenie Zakładów Przemysłowych R-1 (2013) Zakłady Przemysłowe R-1 (także Przedsiębiorstwo Kowarskie Kopalnie, ros. Предприятие Кузнецкие Рудники) – kryptonim polskich zakładów przeróbki rud uranu działających od 1 stycznia 1948, powstałych na podstawie umowy międzypaństwowej z września 1947 między rządami Polski i Związku Radzieckiego. Swą działalnością obejmowały obszar całego kraju, ze szczególnym uwzględnieniem Dolnego Śląska i ziemi kłodzkiej w Sudetach. Poszukiwania prowadzone też były w kopalniach Górnego Śląska i Zagłębia oraz w Górach Świętokrzyskich (Rudki koło Nowej Słupi). Prace prowadzone i finansowane przez Sowietów polegały na badaniach wszystkich dostępnych wyrobisk podziemnych oraz towarzyszących im hałd, a później badaniach geologicznych wytypowanych obszarów. Po wstępnych badaniach obiecujący okazał się tylko rejon SudetówRobert Klementowski: W cieniu sudeckiego uranu. Kopalnictwo uranu w Polsce w latach 1948-1973, Oddział Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we Wrocławiu, Wrocław 2010, ..

Zakłady Przemysłowe R-1 obejmowały między innymi kopalnie w Kowarach (centrala), Radoniowie i Kletnie w pobliżu Stronia Śląskiego. W samych Kowarach obejmowały kopalnie: „Wolność”, „Redensglück”, „Liczyrzepa” i „Podgórze”Szlak tradycji górniczych w Kowarach, mapa turystyczna w skali 1:10 000, Geocentrum Wrocław Witold Placek, Wrocław, bez roku wydania, .. W Kletnie należała do nich kopalnia „Kopaliny”.

Kopalnie działały głównie do połowy lat 50. XX wieku – w Kowarach pracowały jeszcze do 1973. Później głównie przetwarzano znajdujące się na hałdach ubogie rudy uranu. Całość odzyskanego uranu, bądź wcześniej urobku w Zakładach Przemysłowych R-1, była sprzedawana do ZSRR.

Zobacz też Sztolnie Kowary Radziecki program nuklearny

Przypisy

Linki zewnętrzne

Wojciech Rejman: Kopalnie uranu w Polsce, Wiedza i Życie Galeria zdjęć naziemnej części Zakładów Przemysłowych R–1 Robert Borzęcki: Górnictwo rud uranu w Polsce

Kategoria:Kopalnie uranu w Polsce Kategoria:Kopalnie w województwie dolnośląskim Kategoria:Nieistniejące kopalnie w Polsce Kategoria:Historia Kowar Kategoria:Kletno Kategoria:Radoniów