mały|Wojciech Gerson w swojej pracowni około 1900 roku mały|Grób Wojciecha Gersona na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie Wojciech Gerson (ur. 1 lipca 1831 w Warszawie, zm. 25 lutego 1901 tamże) – polski malarz, pejzażysta, przedstawiciel realizmu, historyk sztuki, tłumacz i pedagog, członek honorowy Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu od 1896 rokuSprawozdanie z Zarządu Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu. 1909 R.40, s. 9..
Młodość Urodził się w rodzinie drobnego przemysłowca. W 1844 rozpoczął naukę w Szkole Sztuk Pięknych. W 1853 uzyskał stypendium na dalsze studia w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, od 1856 u Leona Cognieta w Paryżu, w 1858 osiedlił się w Warszawie.
Uczniowie Wojciech Gerson był członkiem założycielem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych (1860). Profesor w warszawskiej Klasie Rysunkowej (1872–1896). Był publicystą oraz krytykiem sztuki piszącym do wielu warszawskich czasopism. Napisał kilka książek m.in. biografię zmarłego 1868 malarza Józefa Simmlera oraz podręcznik anatomii dla artystów. Przetłumaczył na język polski Traktat o malarstwie (1651) Leonarda da Vinci.
Kształciło się u niego wielu przyszłych wybitnych artystów, m.in. Alfred Kowalski, Aleksander Borawski, Eligiusz Niewiadomski, Antoni Piotrowski, Józef Chełmoński, Józef Pankiewicz, Leon Wyczółkowski, Ludomir Benedyktowicz, Wacław Chodkowski, Władysław Podkowiński, Jan Gwalbert Olszewski, Czesław Tański, Józef Rapacki, Ignacy Strubel, Michał Marczewski, Aleksander Brzostek:File:Notatka o śmierci Aleksandra Brzostka z Kurjera Warszawskiego 31 grudnia 1910.jpg, a także artystki, m.in. Anna Bilińska-Bohdanowiczowa, Aleksandra KühleweinGajzler M. K., Aleksandra Kühlewein – rytowniczka „Widoków Łowicza”. Relacja z badań, "Roczniki Łowickie", Łowicz 2022, t. 17, s. 126..
Chełmoński po latach pisał o nim, że był dla niego wzorem artysty, który dla sztuki jest w stanie poświęcić wszystko, włącznie z życiem rodzinnym.
Główne dzieła Ważniejsze prace wydał w litografiach: Widoki Warszawy, Ubiory ludu polskiego. Ilustrował dzieła historyczne, jak: „Hetmani polscy” i inne. Pierwszy wielki obraz historyczny wystawił w Paryżu, (Margrabia Gero i Słowianie, ob. w Muzeum Narodowym w Krakowie), następnie liczne obrazy z historii Polski (Kopernik w Rzymie, wykładający swój system, Zamordowanie Przemysława II). Bardziej oryginalne są jego dekoracje w Muzeum Przemysłu i Rolnictwa i w sali Zakładu Kredytowego w Warszawie, jak i krajobrazy tatrzańskie.
Gerson zajmował się także architekturą i krytyką sztuki. W swojej sztuce koncentrował się na tematach patriotycznych, sielankowych i pejzażach górskich.
Aktywny działacz parafii ewangelicko-augsburskiej Świętej Trójcy w Warszawie. W latach 1898–1901 Prezes Kolegium Kościelnego.
Pochowany został na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie przy ulicy Młynarskiej (aleja 29, grób 1) śp. Wojciech Gerson. Jego córką była rzeźbiarka i pisarka Maria Gerson-Dąbrowska pochowana na Powązkach, kw. 39 - 4 - 17.
Upamiętnienie Jest patronem ulic m.in. w Warszawie, Lesznie, Krakowie czy we Wrocławiu. Jest także patronem Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Warszawie. Galeria
Potomkowie Jego córka Maria Gerson-Dąbrowska była pisarką i malarką, żoną powieściopisarza Ignacego Dąbrowskiego. Prawnukiem Gersona był Michał Witwicki, architekt i konserwator zabytków.
Przypisy
Bibliografia Wielka Ilustrowana Encyklopedia Gutenberga (1934–1939) Armand Vetulani: Wojciech Gerson. Wiedza Powszechna, Warszawa 1952.
Linki zewnętrzne Publikacje Wojciecha Gersona w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu Kategoria:Absolwenci Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Członkowie Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Polscy malarze XIX wieku Kategoria:Polscy malarze realizmu Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Polscy tłumacze literatury włoskiej Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1831 Kategoria:Zmarli w 1901 Kategoria:Polscy pejzażyści Kategoria:Członkowie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych