mały|240px|Puszcza Dulowska – widok od strony wschodniej, od strony Rudna mały|240px|Puszcza Dulowska – widok na Zamek Tenczyn mały|240px|Staw Wroński w Tenczynku mały|240px|Jezioro Chechelskie mały|240px|Część południowo-wschodnia puszczy mały|240px|Droga Zalas–Tenczynek we wschodniej części puszczy mały|240px|Zbójnik mały|240px|Kancelaria Leśnictwa Czerna, Za Białką Puszcza Dulowska – kompleks leśny położony w Niecce Dulowskiej na dnie Rowu Krzeszowickiego pomiędzy drogą krajową 79 Chrzanów – Krzeszowice, linią kolejową Trzebinia – Bolęcin a Wzgórzem Zamkowym w Rudnie.
Jest on pozostałością prastarej puszczy, która w średniowieczu rozciągała się między Krakowem a Przemszą.
Teren puszczy znajduje się na pofałdowanej równinie sandrowej powstałej na przedpolu lodowcowym. Jednolity kompleks leśny, przerywany naturalnymi polanami, w najdłuższym miejscu osiąga 8 km w najszerszym około 4 km. Potok Chechło dzieli Puszczę na dwie części. Część północna (zwana Lasem Dulowskim) jest piaszczysta i sucha. Dominuje tu sosna i świerk. Część południowa (Las Bagno, Las Rudno) jest podmokła i zatorfiona. Występują tu torfowiska niskie, olsy, oraz miejscami bór bagienny. Na wyżej położonych terenach o wapiennym podłożu spotkamy tu również lasy w typie buczyny karpackiej.
W latach 60. XX w. przywędrowało tutaj stado łosi. Obecnie żyje ich tutaj kilkanaście. Można tu spotkać jelenie, sarny i dziki. Dawniej gnieździł się tu bocian czarny, a wiosną na polanach odbywały swe toki cietrzewie. Spośród ptactwa żyją tu również: czajki, derkacze, krogulce, myszołowy, jastrzębie gołębiarze. Spośród kilku gatunków gadów największą osobliwością był żółw błotny, który był obserwowany w latach 70. XX w. w stawkach i bagniskach śródleśnych między Tenczynkiem a ZalasemStefan Michalik: Wyżyna Krakowsko-Wieluńska, seria „Przyroda polska”, Wiedza Powszechna, Warszawa 1974, s. 112. – brak jest aktualnych informacji o występowaniu tego gatunku. W Puszczy Dulowskiej żyje również minóg strumieniowyhttps://www.zielonasiec.pl/IMG/pdf/18_publikacja_tnz_pzs.pdf. i traszka górska. W latach 80. XX w. osiedlono tu kilka par bobrów. Ich populacja liczy obecnie kilkadziesiąt osobników. Wybudowane przez nie tamy przyczyniły się do zalania około 20 ha lasu.
Wokół puszczy leżą miejscowości: Dulowa, Wola Filipowska, Krzeszowice, Tenczynek, Rudno, Zalas, Nieporaz, Bolęcin, Piła Kościelecka, Trzebinia, Chrzanów, Młoszowa. Obszar puszczy podzielony jest pomiędzy Nadleśnictwo Chrzanów (część zachodnia puszczy) oraz Nadleśnictwo Krzeszowice (część wschodnia puszczy).
Przez Puszczę Dulowską płynie rzeka Chechło oraz Dulówka będąca początkiem rzeki Rudawy. W latach 80. XX w. przez południowy fragment puszczy wybudowano autostradę A4.
Przyroda Puszczy Ssaki Ciekawsze gatunki: Łoś Alces alces Jeleń europejski Cervus elaphus Daniel Dama dama Sarna Capreolus capreolus Dzik Sus scrofa Lis Vulpes vulpes Borsuk Meles meles Wydra Lutra lutra Gronostaj Mustela erminea Kuna leśna Martes martes Łasica Mustela nivalis Jeż wschodni Erinaceus concolor Rzęsorek rzeczek Neomys fodiens Zając szarak Lepus capensis Wiewiórka pospolita Scirus vulgaris Bóbr europejski Castor fiber Mysz zaroślowa Apodemus sylvaticus Popielica Glis glis Orzesznica Muscardinus avellanarius Nocek duży Myotis myotis
Ptaki Ciekawsze gatunki lęgowe: Jastrząb gołębiarz Accipiter gentilis Krogulec Accipiter nisus Myszołów Buteo buteo Kobuz Falco subbuteo Puszczyk Strix aluco Żuraw Grus grus Dzięcioł czarny Dryocpus martius Paszkot Turdus viscivorus Świstunka leśna Phylloscopus sybilatrix Samotnik Tringa ochropus Raniuszek Aegithalos caudatus Sikora czubatka Lophophanes cristatus Sikora uboga Poecile palustris Wilga Oriolus oriolus Kruk Corvus corax Kowalik Sitta europea Grubodziób Coccothraustes coccothraustes Gil Pyrrhula pyrrhula
Gady Jaszczurka żyworodna Lacerta vivipara Jaszczurka zwinka Lacerta agilis Padalec Anguis fragilis Zaskroniec Natrix natrix Żmija zygzakowata Vipera berus
Płazy Ropucha szara Bufo bufo Żaba trawna Rana temporaria Kumak nizinny Bombina bombina Rzekotka drzewna Hyla arborea
Ryby Pstrąg potokowy Salmo trutta m. fario Szczupak Esox lucius Płoć Rutilus rutilus Okoń Perca fluviatilis
Miejsca w Puszczy W centralnej części puszczy położony jest Ośrodek Hodowli Zwierzyny (OHZ) znajdujący się w zarządzie Nadleśnictwa ChrzanówPortal Korporacyjny Lasów Państwowych – Gosp. łowiecka i rybacka.. Na południowo-wschodnim skraju Puszczy Dulowskiej położone jest Alvernia StudiosKontakt – Alvernia Studios..
Poszczególne fragmenty Puszczy Dulowskiej mają tradycyjne nazwy wśród których wyróżnia się następujące: Las Rajchów Łąki Karniowskie Górki Lisie Górki Na Stawach Na Lipówce Podlas Wielkie Bagno Małe Bagno Czerwone BagnoZIELONE GODZINY: 31.01.2009 Puszcza Dulowska: Dulowa, Łąki Karniowskie, Bagna nad Chechłem, Czerwone Bagno. Olszyna Kregulec Oblaski Kalemba Zbójnik Las Rudno Babi Koniec Pod Hubertem Wilk Księża Wieś Spalisko Za Białką (Leśniczówka Czerna) Białka (Leśniczówka Białka) Ośrodek Łowiecki – Barak Droga Karniowska Droga Nowa Droga Alwerska Droga na Siejkę Zakręt Zalew Chechło Gliniak Staw WrońskiStaw Wroński – łowisko wędkarskie.
Sport i rekreacja Szlaki rowerowe – z Krzeszowic przez Miękinię, Dolinę Kamienic, Wolę Filipowską, Puszczę Dulowską, Las Orlej, rezerwat przyrody Dolina Potoku Rudno, Dolinę Sanki i Niedźwiedzią Górę do Krzeszowic. – Psary, Karniowice, Dulowa, Puszcza Dulowska, Bolęcin. – Zalew Chechło, Puszcza Dulowska, Zamek Tenczyn. – Regulice, Nieporaz, Kopuły RMF, Puszcza Dulowska, Zamek Tenczyn.
Rekreacja Co roku na terenie Puszczy Dulowskiej organizowane są biegi pod nazwą Puszcza Run. Przez puszczę przebiega ścieżka przyrodniczo-leśna w celu udostępnienia dla ruchu turystycznego ciekawych i cennych przyrodniczo terenów leśnych. W 2015 roku otwarto ścieżkę rowerową „Wolność jest w naturze”.
Galeria zdjęć
Przypisy
Bibliografia Julian Zinkow, „Krzeszowice i okolice”, Przewodnik Turystyczny, Wydawnictwo PTTK „Kraj”, Warszawa-Kraków 1988
Kategoria:Lasy w województwie małopolskim