Przewodniczący Izby Lordów (ang. Leader of the House of Lords) – stanowisko rządowe i równocześnie parlamentarne istniejące w systemie politycznym Wielkiej Brytanii. Zadaniem przewodniczącego jest dbanie o to, aby program polityczny rządu, w szczególności projekty ustaw pochodzące od partii lub koalicji rządzącej, były we właściwy sposób procedowane na forum Izby. Podstawowym służącym temu instrumentem jest ustalanie porządku obrad Izby, stanowiące najważniejszą kompetencję przewodniczącego.
Uprawnienia Podobnie jak w przypadku Izby Gmin, w Izbie Lordów oprócz przewodniczącego istnieje osobne stanowisko spikera. Podział kompetencji między tymi funkcjami jest nieco odmienny w obu izbach (Spiker Izby Gmin ma większy wpływ na przebieg obrad niż jego odpowiednik w Izbie Lordów, gdzie z kolei większymi prerogatywami dysponuje Przewodniczący), lecz w obu przypadkach można powiedzieć, iż zadania Przewodniczącego koncentrują się na określaniu programu pracy izby, z kolei Spiker zajmuje się bardziej bieżącym sterowaniem przebiegiem obrad. Ponadto Przewodniczący wypełnia pewne funkcje ceremonialne, m.in. odczytuje okolicznościowe stanowiska Izby przyjęte na różne okazje, np. gratulacje czy podziękowania.
Powoływanie i pozycja polityczna Przewodniczący Izby Lordów jest mianowany przez premiera Wielkiej Brytanii na identycznych zasadach jak inni członkowie rządu i odpowiada wyłącznie przed nim – sama Izba nie ma wpływu na obsadę tego stanowiska, nie jest też w stanie w żaden sposób rozliczać Przewodniczącego z jego pracy. Aby umożliwić Przewodniczącemu zasiadanie w Gabinecie, zwyczajowo otrzymuje on jedną z tzw. synekur, czyli dawnych stanowisk rządowych, obecnie mających znaczenie wyłącznie ceremonialne. Najczęściej jest to funkcja Lorda Przewodniczącego Rady, Lorda Tajnej Pieczęci lub Kanclerza Księstwa Lancaster. Przewodniczący musi być również członkiem Izby, co w praktyce oznacza, iż urząd ten zarezerwowany jest dla parów dożywotnich lub parów dziedzicznych (trzecia grupa członków Izby, lordowie duchowni, jest wyłączona ze sprawowania funkcji politycznych z uwagi na pełnione stanowiska w Kościele Anglii).
Lista przewodniczących 1721–1730: Charles Townshend, 2. wicehraba Townshend 1730–1742 : ? 1742–1744: John Carteret, 2. baron Carteret 1744–1756: Thomas Pelham-Holles, 1. książę Newcastle 1756–1757: William Cavendish, 4. książę Devonshire 1757–1762: Thomas Pelham-Holles, 1. książę Newcastle 1762–1763: John Stuart, 3. hrabia Bute 1763–1765 : ? 1765–1766: Charles Watson-Wentworth, 2. markiz Rockingham 1766–1770: Augustus FitzRoy, 3. książę Grafton 1770–1782 : ? 1782–1782: Charles Watson-Wentworth, 2. markiz Rockingham 1782–1783: William Petty, 2. hrabia Shelburne 1783–1783: William Bentinck, 3. książę Portland 1783–1789: Thomas Townshend, 1. wicehrabia Sydney 1789–1790: Francis Osborne, 5. książę Leeds 1790–1801: William Grenville, 1. baron Grenville 1801–1803: Thomas Pelham, 2. baron Pelham 1803–1806: Robert Jenkinson, 2. baron Hawkesbury 1806–1807: William Grenville, 1. baron Grenville 1807–1827: Robert Jenkinson, 2. hrabia Liverpool 1827–1828: Frederick Robinson, 1. wicehrabia Goderich 1828–1830: Arthur Wellesley, 1. książę Wellington 1830–1834: Charles Grey, 2. hrabia Grey 1834–1834: William Lamb, 2. wicehrabia Melbourne 1834–1835: Arthur Wellesley, 1. książę Wellington 1835–1841: William Lamb, 2. wicehrabia Melbourne 1841–1846: Arthur Wellesley, 1. książę Wellington 1846–1852: Henry Petty-Fitzmaurice, 3. markiz Lansdowne 1852–1852: Edward Stanley, 14. hrabia Derby 1852–1855: George Hamilton-Gordon, 4. hrabia Aberdeen 1855–1858: Granville Leveson-Gower, 2. hrabia Granville 1858–1859: Edward Stanley, 14. hrabia Derby 1859–1865: Granville Leveson-Gower, 2. hrabia Granville 1865–1866: John Russell, 1. hrabia Russell 1866–1868: Edward Stanley, 14. hrabia Derby 1868–1868: James Harris, 3. hrabia Malmesbury 1868–1874: Granville Leveson-Gower, 2. hrabia Granville 1874–1876: Charles Gordon-Lennox, 6. książę Richmond 1876–1880: Benjamin Disraeli 1880–1885: Granville Leveson-Gower, 2. hrabia Granville 1885–1886: Robert Gascoyne-Cecil, 3. markiz Salisbury 1886–1886: Granville Leveson-Gower, 2. hrabia Granville 1886–1892: Robert Gascoyne-Cecil, 3. markiz Salisbury 1892–1894: John Wodehouse, 1. hrabia Kimberley 1894–1895: Archibald Primrose, 5. hrabia Rosebery 1895–1902: Robert Gascoyne-Cecil, 3. markiz Salisbury 1902–1903: Spencer Cavendish, 8. książę Devonshire 1903–1905: Henry Petty-Fitzmaurice, 5. markiz Lansdowne 1905–1908: George Robinson, 1. markiz Ripon 1908–1916: Robert Crewe-Milnes, 1. markiz Crewe 1916–1924: George Curzon, 1. markiz Curzon 1924–1924: Richard Haldane, 1. wicehrabia Haldane 1924–1925: George Curzon, 1. markiz Curzon 1925–1929: James Gascoyne-Cecil, 4. markiz Salisbury 1929–1931: Charles Cripps, 1. baron Parmoor 1931–1931: Rufus Isaacs, 1. markiz Reading 1931–1935: Douglas Hogg, 1. wicehrabia Hailsham 1935–1935: Charles Vane-Tempest-Stewart, 7. markiz Londonderry 1935–1938: Edward Wood, 3. wicehrabia Halifaksu 1938–1940: James Stanhope, 7. hrabia Stanhope 1940–1940: Thomas Inskip, 1. wicehrabia Caldecote 1940–1940: Edward Wood, 3. wicehrabia Halifaksu 1940–1941: George Lloyd, 1. baron Lloyd 1941–1942: Walter Guinness, 1. baron Moyne 1942–1945: Robert Gascoyne-Cecil, wicehrabia Cranborne 1945–1951: Christopher Addison, 1. wicehrabia Addison 1951–1957: Robert Gascoyne-Cecil, 5. markiz Salisbury 1957–1960: Alexander Douglas-Home, 14. hrabia Home 1960–1963: Quintin Hogg, 2. wicehrabia Hailsham 1963–1964: Peter Carington, 6. baron Carrington 1964–1968: Frank Pakenham, 7. hrabia Longford 1968–1970: Edward Shackleton, baron Shackleton 1970–1973: George Jellicoe, 2. hrabia Jellicoe 1973–1974: David Hennessy, 3. baron Windlesham 1974–1976: Malcolm Shepherd, 2. baron Shepherd 1976–1979: Fred Peart, baron Peart 1979–1981: Christopher Soames, baron Soames 1981–1983: Janet Young, baronessa Young 1983–1988: William Whitelaw, 1. wicehrabia Whitelaw 1988–1990: John Ganzoni, 2. baron Belstead 1990–1992: David Waddington, baron Waddington 1992–1994: John Wakeham, baron Wakeham 1994–1997: Robert Gascoyne-Cecil, wicehrabia Cranborne 1997–1998: Ivor Richard, baron Richard 1998–2001: Margaret Jay, baronessa Jay of Paddington 2001–2003: Gareth Williams, baron Williams of Mostyn 2003–2007: Valerie Amos, baronessa Amos 2007–2008: Catherine Ashton, baronessa Ashton of Upholland 2008–2010: Janet Royall, baronessa Royall of Blaisdon 2010–2013: Thomas Galbraith, 2. baron Strathclyde 2013–2014: Jonathan Hill, baron Hill of Oareford 2014–2016: Tina Stowell, baronessa Stowell of Beeston 2016-2022: Natalie Evans, baronessa Evans of Bowes Park 2022–2024: Nicholas True, baron True od 2024: Angela Smith, baronessa Basildon
Linki zewnętrzne Opis stanowiska na stronie Parlamentu Wielkiej Brytanii [dostęp 2011-07-30]
Kategoria:Stanowiska rządowe w Wielkiej Brytanii Kategoria:Izba Lordów