Karl Mannheim, właśc. Mannheim Károly (ur. 27 marca 1893 w Budapeszcie, zm. 9 stycznia 1947 w Londynie) – węgierski socjolog pochodzenia żydowskiego.
Życiorys Biografia Mannheima może być podzielona na trzy główne fazy: węgierską (do 1919), niemiecką 1919–1933 i brytyjską (1933–1947).
Karl Mannheim studiował w Budapeszcie i Berlinie (gdzie w roku 1914 uczęszczał na wykłady Georga Simmla). W czasie niedługiego okresu istnienia Węgierskiej Republiki Rad uczył dzięki poparciu jego przyjaciela Györgya Lukácsa. Karl Mannheim nie podzielał jednak politycznych poglądów swojego przyjaciela i dystansował się od jego zwrotu ku marksizmowi. Gdy władzę na Węgrzech przejął surowy reżim antyrewolucyjny, Karl Mannheim wyemigrował do Niemiec. W latach 1922–1925 w Heidelbergu pracował pod kierunkiem niemieckiego socjologa Alfreda Webera, brata lepiej znanego Maxa Webera. W roku 1930 został profesorem socjologii na Uniwersytecie Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie nad Menem. W okresie tym (od wiosny 1930 r. do wiosny 1933 roku) jego asystentami byli Norbert Elias i Hans Gerth. W roku 1933 pozbawiony profesury przez nazistów przeniósł się do Wielkiej Brytanii gdzie osiedlił się i wykładał w London School of Economics, a następnie w Instytucie Edukacji na Uniwersytecie Londyńskim (od 1941 na część etatu a od 1946 na całym etacie).
Koncepcje i publikacje Mannheim był jednym z twórców socjologii wiedzy. Jego zdaniem wiedza danej grupy społecznej jest wytwarzana społecznie i uzależniona od pozycji społecznej tej grupy. Punktem wyjścia dla takiej socjologii wiedzy była sformułowana przez Marksa koncepcja ideologii.
Ideologia i Utopia to praca, która należy do kanonu socjologii wiedzy, a nawet jest jej dziełem „założycielskim”.
Tłumaczenia prac na j. polski Ideologia i utopia, przeł. Jan Miziński, wstęp do wyd. polskiego Jadwiga Mizińska, kwyd I: Lublin 1992, Wydawnictwo Test, ; wyd II: Warszawa 2008, Wydawnictwo Fundacji Aletheia, (Ideologie und Utopie 1929) Człowiek i społeczeństwo w dobie przebudowy, wstępem opatrz. Jerzy J. Wiatr, Warszawa 1974, PWN, seria Biblioteka Socjologiczna (Mensch und Gesellschaft im Zeitalter des Umbaus 1935) Socjologia wiedzy, przeł. Walter Auerbach i Gustaw Ichheiser, Warszawa 1961, Wyższa Szkoła Nauk Społecznych przy KC PZPR (Wissenssoziologie Auswahl aus dem Werk. Hrsg. von Kurt H. Wolff 1964) Myśl konserwatywna, Warszawa 1986, Kolegium Otryckie (Konservatismus Hrsg. von David Kettler, Volker Meja und Nico Stehr 1984)
Linki zewnętrzne
Zdjęcie Karla Mannheima (2)
Kategoria:Niemieccy socjolodzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Budapeszcie Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1947