Edgar Laurence Doctorow (ur. 6 stycznia 1931 w Nowym Jorku, zm. 21 lipca 2015 tamże) – amerykański pisarz, wykładowca uniwersytecki.
Jego przodkowie byli rosyjskimi Żydami, on sam urodził się na Bronksie. Studia ukończył na Uniwersytecie Columbia, w latach 1953-1955 służył w wojsku. Następnie pracował w wytwórni filmowej Columbia oraz w wydawnictwach New American Library i Dial Press. Debiutował w 1960 Witajcie w Ciężkich Czasach, sarkastyczną powieścią rozgrywającą się na Dzikim Zachodzie. W 1971 ukazała się Księga Daniela, a w 1975 najgłośniejszy utwór Doctorowa - wielowątkowy, rozgrywający się w pierwszych latach XX wieku, Ragtime. Za Wystawę Światową Doctorow w 1986 r. otrzymał National Book Award, a trzy powieści przyniosły mu National Book Critics Circle Award (Ragtime, Billy Bathgate i Marsz).
W swoich utworach łączy szeroką panoramę amerykańskiej rzeczywistości danej epoki z krytyką istniejącego w Stanach Zjednoczonych systemu społecznego. Akcja wielu powieści Doctorowa rozgrywa się w jego rodzinnej metropolii, pisarz chętnie w losy fikcyjnych bohaterów wplata wydarzenia rzeczywiście mające miejsce i postaci historyczne. I tak na kartach Ragtime pojawiają się Harry Houdini, Henry Ford czy Robert Peary, a wśród bohaterów Billy’ego Bathgate’a (powieść-finalistka Pulitzera 1990) znajdują się sławni gangsterzy z połowy lat 30. Dutch Schultz i Otto Berman.
Z kolei w Księdze Daniela powraca do sprawy Rosenbergów, zmieniając jednak nazwisko oskarżonych na Isaacson. Wiele szczegółów zostaje zmienionych, a cały proces i jego konsekwencje ukazane są z subiektywnej perspektywy Daniela Isaacsona - syna skazanych. W 2005 Doctorow był ponownie finalistą Pulitzera za powieść historyczną Marsz, traktującą o tzw. Marszu Shermana przez Georgię i obie Karoliny (1864-65), który był jedną z kluczowych operacji amerykańskiej wojny secesyjnej.
Książki Doctorowa są chętnie przenoszone na ekran kinowy. Na podstawie jego prozy zrealizowano następujące filmy: Witajcie w Ciężkich Czasach (Welcome to Hard Times, 1967, reż. Burt Kennedy) Ragtime (1981, reż. Miloš Forman) Daniel (1983, reż. Sidney Lumet, scenariusz samego Doctorowa na podstawie Księgi Daniela) Billy Bathgate (1991, reż. Robert Benton)
Twórczość Witajcie w Ciężkich Czasach (Welcome to Hard Times 1960) Big As Life (1966) Księga Daniela (The Book of Daniel 1971) Ragtime (Ragtime 1975) Drinks Before Dinner (1979, sztuka teatralna) Jezioro Nurów (Loon Lake 1980) American Anthem (1982) Żywoty poetów: sześć opowiadań i nowela (Lives of the Poets: Six Stories and a Novella 1984) Wystawa światowa (World's Fair 1985) Billy Bathgate (Billy Bathgate 1989) Rezerwuar (Waterworks 1994) Miasto Boże (City of God 2000) Reporting the Universe (2003) Opowiadania z krainy szczęśliwości (Sweet Land Stories 2004) Marsz (The March 2005) Homer i Langley (Homer and Langley 2009) Umysł Andrew (Andrew’s Brain 2014)
Przypisy
Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego Kategoria:Amerykańscy prozaicy XX wieku Kategoria:Autorzy westernów Kategoria:Członkowie Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury Kategoria:Laureaci PEN/Faulkner Award Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Pisarze związani z Nowym Jorkiem Kategoria:Prozaicy anglojęzyczni Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Zmarli w 2015