thumb|240px|Reprodukcja okładki i strony 17 z pierwszego numeru pisma Chimera: miesięcznik poświęcony sztuce i literaturze – czasopismo literacko-artystyczne wydawane nieregularnie w latach 1901–1907 w Warszawie. Redaktorem i kierownikiem artystycznym pisma był Zenon Przesmycki (Miriam).
Charakterystyka czasopisma „Chimera” zajmowała wyjątkową pozycję na mapie polskich czasopism literackich. Była pierwszym tak starannie wydawanym periodykiem, w całości poświęconym sztuce – pisała o nim Anna Szczepańska – elitarnym, o niewielkim nakładzie, programowo skierowanym do wąskiej grupy odbiorców”Anna Szczepańska, „Chimera”. Tekstowa kolekcja Zenona Przesmyckiego, Gdańsk 2008, s. 7.. Utwory publikowane w „Chimerze” nie prezentowały jednego wybranego nurtu literackiego; Zenon Przesmycki w doborze dzieł kierował się jedynie walorami artystycznymi, odrzucał zaś sztukę popularną. Za tekst programowy czasopisma uważało się głośny artykuł Miriama Walka ze sztukąZenon Przesmycki, Walka ze sztuką, [w:] tegoż, Wybór pism krytycznych, tom 2, oprac. Ewa Korzeniewska, Kraków 1967..
Z początku „Chimera” wydawana była jako miesięcznik, jednak już w pierwszym roku funkcjonowania pisma kolejne zeszyty zaczęły ukazywać się nieregularnie; ogółem opublikowano 30 zeszytów. Nakład wynosił 600 egzemplarzy, z czego jedynie około 400 znajdowało nabywców. Archiwum „Chimery” spłonęło podczas powstania warszawskiego.
W redakcji „Chimery” – w Warszawie, początkowo przy ulicy Książęcej 7, od połowy roku 1902 przy ulicy Nowy Świat 22, a pod koniec funkcjonowania czasopisma przy ulicy Widok 13Anna Szczepańska, „Chimera”. Tekstowa kolekcja Zenona Przesmyckiego, Gdańsk 2008, s. 210. – Zenon Przesmycki organizował wystawy i pokazy sztuki, m.in. zbiorów Feliksa Jasieńskiego.
Wybrani współpracownicy W „Chimerze” publikowali czołowi poeci i prozaicy Młodej Polski, m.in.: Wacław Berent, Antoni Lange, Bolesław Leśmian, Zofia Nałkowska, Jan Lemański, Feliks Jasieński, Jan Kasprowicz, Stefan Żeromski, Władysław Stanisław Reymont, Stanisław Przybyszewski, Leopold Staff, Stanisław Wyspiański, Maria Komornicka, Stanisław Korab-Brzozowski, Tadeusz Miciński, Stanisław Wyrzykowski. W czasopiśmie opublikował także swoją pracę lekarz psychiatra i filozof medycyny Kazimierz Filip WizeKazimierz Filip Wize, Okeanos (fragment), „Chimera”, 1907, t. 10, z. 20, s. 498–450..
Czołowymi ilustratorami „Chimery” byli Edward Okuń, Franciszek Siedlecki i Józef Mehoffer. Ferdynand Ruszczyc był autorem okładek w latach 1904–1907.
Biblioteka „Chimery” Poza czasopismem dodatkowo wydawana była książkowa Biblioteka „Chimery”: Hugo von Hofmannsthal, O wierszach dialog, przeł. Stanisław Wyrzykowski Maria Komornicka, Biesy Friedrich Nietzsche, Dusza dostojna, przeł. Stanisław Wyrzykowski Joséphin Péladan, Ostatni wykład Leonarda, przeł. Miriam Władysław Reymont, Komurasaki Jan Rundbaken, Śladem Rosynanta Marcel Schwob, Krucjata dziecięca, przeł. Miriam Auguste de Villiers de L’Isle-Adam, Axel, przeł. Miriam Julius Zeyer, Król Kofetua, przeł. Miriam Stefan Żeromski, Powieść o Udałym Walgierzu
Przypisy
Bibliografia G. Bąbiak, Metropolia i zaścianek. W kręgu „Chimery” Zenona Przesmyckiego, Warszawa 2002. Anna Szczepańska, „Chimera”. Tekstowa kolekcja Zenona Przesmyckiego, Gdańsk 2008.
Linki zewnętrzne Czasopismo „Chimera” w wersji cyfrowej (Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa) Czasopismo „Chimera” w wersji cyfrowej (Biblioteka im. Wacława Borowego) Czasopismo „Chimera” w wersji cyfrowej (Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa) Czasopismo „Chimera” w wersji cyfrowej (Internet Archive)
Kategoria:Czasopisma w języku polskim Kategoria:Czasopisma wydawane od 1901 Kategoria:Czasopisma wydawane do 1907 Kategoria:Literatura w Królestwie Kongresowym Kategoria:Miesięczniki wydawane w Warszawie Kategoria:Niewydawane miesięczniki polskie Kategoria:Polskie czasopisma literackie Kategoria:Prasa w Warszawie (Królestwo Kongresowe)