Aleksandr Nikołajewicz von Lüders (ros. Александр Николаевич Лидерс) (ur. 26 stycznia 1790, zm. 13 lutego 1874) – rosyjski hrabia, generał, namiestnik Królestwa Polskiego od listopada 1861 do czerwca 1862. Pochodził z rodu holsztyńskiej szlachty osiadłej w Cesarstwie Rosyjskim. Jego ojciec był generałem rosyjskim w okresie wojen napoleońskich.
Życiorys Lüders wystąpił w 1805 roku do rosyjskiej armii, brał udział w wojnie fińskiej w 1808 roku, w Turcji w 1810 roku. W Polsce tłumił powstanie listopadowe, brał udział w szturmie Woli we wrześniu 1831.
W 1843 roku, na czele korpusu piechoty, tłumił powstanie Czeczenów pod wodzą Szamila w Dagestanie.
W 1849 roku jego V korpus pomógł Austrii w stłumieniu powstania węgierskiego w Transylwanii. 31 lipca 1849 pobił wojska węgierskie dowodzone przez gen. Józefa Bema w bitwie pod Segesvárem. W czasie wojny krymskiej był dowódcą Armii Południowej, operującej nad środkowym Dunajem.
W październiku 1861 został mianowany Namiestnikiem Królestwa Polskiego. Stosował wobec społeczeństwa polskiego terror, nie oszczędzał też Kościoła katolickiego (było to w okresie niepokojów poprzedzających wybuch powstania styczniowego).
Odwołany z pełnienia funkcji w 1862 roku. W dniu 27 czerwca 1862, podczas spaceru w Ogrodzie Saskim, został ranny w zamachu przeprowadzonym przez rosyjskiego oficera, z pochodzenia Ukraińca, Andrija Potebnię.
W 1862 roku wrócił do Sankt Petersburga, gdzie otrzymał tytuł hrabiowski i został członkiem Rady Stanu. Jeden z jego wnuków, Aleksander von Lüders-Weymarn, był w latach 1899–1902 wicegubernatorem piotrkowskim, a później także członkiem rosyjskiej Rady Stanu.
Przypisy
Kategoria:Generałowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Hrabiowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Andrzeja (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Odznaczeni Polskim Znakiem Honorowym (Virtuti Militari) Kategoria:Uczestnicy wojny rosyjsko-tureckiej 1806–1812 (strona rosyjska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1830–1831 (strona rosyjska) Kategoria:Uczestnicy walk powstania węgierskiego 1848–1849 (strona rosyjska) Kategoria:Członkowie Rady Państwa Imperium Rosyjskiego Kategoria:Namiestnicy Królestwa Polskiego Kategoria:Uczestnicy wojny krymskiej (strona rosyjska) Kategoria:Urodzeni w 1790 Kategoria:Zmarli w 1874