Niełazokształtne (Dasyuromorphia) – rząd australijskich ssaków z infragromady ssaków niższych (Metatheria).
Występowanie Występują na kontynencie australijskim, Tasmanii i Nowej Gwinei.
Charakterystyka Wszystkie niełazokształtne są czworonożne, tzn. poruszają się na czterech kończynach. Poza mrówkożerem wszystkie są zwierzętami drapieżnymi. Planigale ingrami z rodziny niełazowatych jest najmniejszym znanym torbaczem i jednym z najmniejszych ssaków świata. Wymarłe wilkoworowate osiągały ok. 30 kg masy ciała. Do najbardziej znanych niełazokształtnych należą diabeł tasmański, myszowór pędzloogonowy i niełaz plamisty.
Systematyka Do rzędu należą następujące rodziny: Thylacinidae – wilkoworowate – takson wymarły Myrmecobiidae – mrówkożerowate Dasyuridae – niełazowate Malleodectidae – takson wymarły
Opisano również rodzaje wymarłe nie sklasyfikowane w żadnej z powyższych rodzin: Ankotarinja – jedynym przedstawicielem był Ankotarinja tirarensis Barinya Dasylurinja – jedynym przedstawicielem był Dasylurinja kokuminola Joculusium – jedynym przedstawicielem był Joculusium muizoni Keeuna – jedynym przedstawicielem był Keeuna woodburnei Mayigriphus – jedynym przedstawicielem był Mayigriphus orbus Mutpuracinus – jedynym przedstawicielem był Mutpuracinus archibaldi Wakamatha – jedynym przedstawicielem był Wakamatha tasselli .
Dasyuromorphia są uważane za bezpośrednich potomków wyjściowej grupy Australidelphia, od której wywodzą się pozostałe torbacze australijskie i być może, południowoamerykańskie torbikowate. Badania DNA przeprowadzone przez Krajewski i in. (2000) wskazują na monofiletyzm niełazokształtnych.
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia