thumb|J. Peszek, M. Peszek, M. NogaśIX Festiwal Góry Literatury, 2023. thumb|Zespół MW 2 w drodze do RønneZespół MW 2 na promie z Ystad na koncert w ramach „Bornholms Musik-Festival”. Jan Peszek – drugi od lewej. w dniu 20 lipca 1986. thumb|Odcisk dłoni i podpis Peszka w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach Henryk Jan Peszek. (ur. 13 lutego 1944 w Szreńsku) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser teatralny i pedagog.
Życiorys Urodził się w Szreńsku, ale dzieciństwo i młodość spędził w Andrychowie i Zieluniu. Jest najstarszym dzieckiem Karoliny i Jana Peszków, ma brata (Bartosza lub Bartłomieja) i dwie siostry: Marlenę i Elżbietę. W 1966 ukończył naukę w PWST w Krakowie.
W 1966 zadebiutował jako aktor na scenie Teatru Polskiego we Wrocławiu. W następnych latach pracował m.in. w Teatrze Nowym w Łodzi, Starym Teatrze w Krakowie oraz w teatrach warszawskich: Narodowym i Rozmaitości. W latach 1964–1998 był członkiem awangardowego Zespołu MW 2. W swoim dorobku ma role u najsłynniejszych polskich reżyserów teatralnych: Jerzego Krasowskiego, Kazimierza Dejmka, Mikołaja Grabowskiego, Jerzego Jarockiego, Krystiana Lupy, Michała Zadary czy Grzegorza Jarzyny.
Profesor krakowskiej Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego.
Laureat Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza – przyznawanej przez redakcję miesięcznika „Teatr” – za sezon 1986/1987, za rolę w Scenariuszu dla trzech aktorów Bogusława Schaeffera w Teatrze STU w Krakowie oraz za rolę Jakuba w przedstawieniu Republika marzeń Brunona Schulza w Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie.
W filmie zadebiutował rolą w Znakach na drodze (1969), ale regularnie na ekranach kinowych zaczął się pojawiać dopiero na początku lat 80. Zagrał w kilkudziesięciu polskich filmach, w jego filmografii znajdują się role m.in. w: Był jazz Falka, Trójkącie bermudzkim Wójcika, Ferdydurke Skolimowskiego, Śmierci jak kromka chleba Kutza, Łabędzim śpiewie Glińskiego, Ucieczce z kina „Wolność” Marczewskiego i Darmozjadzie polskim Wylężałka.
W RMF FM czytał kryminalno-polityczne powieści Klary Weritas: W imię Ojca (2007/2008) i Trzy dni Pontona (2008/2009). W PR3 czytał autobiograficzną książkę noblisty Mario Vargas Llosy Jak ryba w wodzie. Wspomnienia.
Jest ojcem aktorki i piosenkarki Marii (wraz z nią i zespołem Voo Voo nagrał płytę Muzyka ze słowami) oraz aktora, Błażeja.
Filmografia
Polski dubbing 1973: Robin Hood jako książę Jan 2001: Wakacje. Żegnaj szkoło jako Benedykt 2004: Harry Potter i więzień Azkabanu jako Syriusz Black 2005: Harry Potter i Czara Ognia jako Syriusz Black 2007: Harry Potter i Zakon Feniksa jako Syriusz Black 2008: Kung Fu Panda jako Mistrz Shifu 2008: Opowieści na dobranoc jako Marty Bronson 2009: Gwiazda Kopernika 2009: Opowieść Wigilijna jako Bob Cratchit 2010: Alicja w Krainie Czarów jako Kot 2010: Kung Fu Panda: Święta, święta i Po jako Mistrz Shifu 2010: Kung Fu Panda: Sekrety Potężnej Piątki jako Mistrz Shifu 2011: Kung Fu Panda 2 jako Mistrz Shifu 2011: Auta 2 jako profesor Zundapp 2016: Księga dżungli jako Bagheera
Dyskografia 2001: Voo Voo Płyta z muzyką 2002: Voo Voo Muzyka ze słowami 2005: Honor jest wasz Solidarni
Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia FPFF (1988) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2014) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2014) ArtPrezydent w latach 2015/2016 na Interdyscyplinarnym Festiwalu Sztuk Miasto Gwiazd w Żyrardowie Nagroda im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego (2021).
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie Kategoria:Polscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy aktorzy dubbingowi Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Filmowej Kategoria:Ludzie związani z Andrychowem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Urodzeni w 1944 Kategoria:Ludzie urodzeni w Szreńsku Kategoria:Laureaci Nagrody im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego